ەندىگى جەردە وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءبىر عانا ساۋدا الاڭىنان ونلاين ساتىپ الۋعا بولادى. ول الاڭ «ماركەتپلەيس» دەپ اتالادى. بۇل – قۇرىلىس سالاسىن تسيفرلاندىرۋ باعىتىنداعى تىڭ قادامداردىڭ ءبىرى.
يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, «ماركەتپلەيس» قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءبىر جەرگە شوعىرلاندىرىپ قانا قويماي, ولاردىڭ قۇنىن 15 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. تيىسىنشە, نارىقتىڭ دا اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەدى.
– وتاندىق وندىرۋشىلەر مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىمشارتتار جاساسۋعا جانە قۇرىلىس ماتەريالدارىن بەلگىلەنگەن باعا بويىنشا ساتۋعا مۇمكىندىك الادى. بۇل قۇرىلىس سالۋشىلارعا دا ءتيىمدى, – دەيدى ءبىرىنشى ۆيتسە-مينيستر.
سونداي-اق قۇرىلىستاعى جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسىن ارتتىرۋ ءۇشىن مينيسترلىك قولدانىلاتىن قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ تولىق نومەنكلاتۋراسىن كورسەتەتىن ەلەكتروندى ءتىزىلىم قۇردى. بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلاتىن نىسانداردا وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارىن مىندەتتى تۇردە قولدانۋ جونىندەگى تالاپتار زاڭ جۇزىندە بەكىتىلدى.
– ە-Qurylys جۇيەسىنىڭ بلوكچەين تەتىكتەرى ارقىلى ساتىپ الىنعان وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارى بويىنشا مەردىگەرلەردىڭ ەسەبى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ پورتالىندا كورسەتىلىپ, نىساننىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسىندا كورسەتىلگەن دەرەكتەرمەن اۆتوماتتى تۇردە سالىستىرىلادى. پورتالداردى ينتەگراتسيالاۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە, – دەپ ناقتىلادى ق.وسكەنباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىس ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا مينيسترلىك زەرتتەۋ-زەردەلەۋ جۇمىستارىن مەملەكەتتىك باقىلاۋدى كۇشەيتپەك. سونىمەن قاتار باس جوسپاردىڭ جانە ناقتىلاۋ جوسپارىنىڭ قۇرىلىس سالۋشىلار مەن حالىققا قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن جاڭا قالا قۇرىلىسى جۇيەسىن ازىرلەمەك. وسىلايشا, ازاماتتار ونلاين رەجىمدە نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن باقىلاي الادى.
ەسكە سالا كەتەيىك, قۇرىلىس سالاسىن تسيفرلاندىرۋ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار بويىنشا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ, قۇرىلىس سالاسىنىڭ دامۋىن تەجەيتىن ارتىق تالاپتاردى جويۋ, سونداي-اق قۇرىلىس پروتسەسىن قوعامدىق باقىلاۋ ءۇشىن ازاماتتاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنا سايكەس جۇرگىزىلۋ ۇستىندە.
جالپى, ەلىمىزدە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا جانە جالپى قۇرىلىس سالاسىنىڭ جۇمىسىنا ىقپال ەتەتىن التى تسيفرلىق جاڭا جوبا بار. ونىڭ ءبىرىن جوعارىدا ايتتىق. ەندى قالعاندارىنا دا توقتالىپ وتكەن ءجون بولار.
ق.وسكەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىستىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا سالىنىپ جاتقان نىساندار تۋرالى دەرەكتەردىڭ بارلىعى كەلەسى جىلدان باستاپ ە-Qurylys بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەسى ارقىلى قاداعالانباق. ءوز كەزەگىندە, بارلىق تولەم Blockchain پلاتفورماسى ارقىلى وسى جۇيەگە ەنگىزىلگەن اقپارات نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. ناتيجەسىندە, بيۋدجەتتەن جۇمسالعان ءاربىر تەڭگەنى وپ-وڭاي باقىلاپ وتىرۋعا بولادى.
– سونداي-اق مەملەكەتتىك نىساندارداعى قۇرىلىس پروتسەسىن تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارى باستالدى. كەلەسى جىلدان باستاپ پروتسەسس تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلادى. بۇدان بولەك, قۇرىلىس جوبالارىنىڭ مەملەكەتتىك بانكى نەگىزىندە مينيسترلىك ماماندارى ىرىلەندىرىلگەن سمەتالىق نورماتيۆتەردى پىسىقتاپ, قالىپتاستىردى. سونىمەن قاتار قۇرىلىس نىسانىنىڭ شەكتى قۇنىن جىلدام ەسەپتەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جانە ونىڭ قۇنىن اسىرا باعالاۋ مۇمكىندىگىن بولدىرمايتىن ونلاين-كالكۋلياتور ازىرلەدى. كالكۋلياتور مەملەكەتتىك ساراپتاما پورتالىندا بەكىتىلگەن (epsd.kz). بۇگىندە ونلاين-كالكۋلياتور ارقىلى 340 قۇرىلىس جوباسى ەسەپتەلدى, – دەيدى ق.وسكەنباەۆ.
تسيفرلاندىرۋ تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سەكتورىن دا اينالىپ وتپەدى. بۇل رەتتە مينيسترلىك اتالعان سەكتوردىڭ بىرىڭعاي تسيفرلى ەكوجۇيەسىن قۇرۋ ءۇشىن ە-شاڭىراق اقپاراتتىق جۇيەسىن ازىرلەدى. ونداعى ماقسات – تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سەكتورىنداعى بىتىراڭقى اقپاراتتىق جۇيەلەردەن ورتالىقتاندىرىلعان اقپارات جيناۋ.
– حالىق ءۇشىن جۇيە باسقارۋ ورگاندارىنىڭ رەيتينگىن قۇرۋ, شاعىمدار مەن وتىنىشتەردى جىبەرۋ مۇمكىندىگى ەسەبىنەن سەكتورداعى قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مەنشىك يەلەرى ءۇيدى باسقارۋعا ونلاين قوسىمشا ارقىلى قاتىسا الادى. سونداي-اق ءۇيدى باسقارۋ ماسەلەلەرى بويىنشا اشىق تۇردە دەرەكتەر الۋ مۇمكىندىگىنە يە. مەملەكەت ءۇشىن جۇيە اقپاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرىنەن, تابيعي مونوپوليالار سۋبەكتىلەرىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنەن الىنعان ۇلكەن دەرەكتەردى تالداۋ ەسەبىنەن نەعۇرلىم ءتيىمدى باسقارۋ شەشىمدەرىن قابىلداۋعا جول اشادى. وسىلايشا, سەكتوردىڭ كەشەندى كورىنىسىن بايقاۋعا جانە الداعى وقيعالاردى بولجاۋعا مۇمكىندىك تۋادى, – دەدى يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى.
ق.وسكەنباەۆتىڭ پىكىرىنشە, اكىمدىكتەر ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ كەزىندە باس جوسپاردىڭ جوبالىق شەشىمدەرىنەن نەگىزسىز اۋىتقىپ, تىرەك جوسپارعا قاتە دەرەكتەردى ورنالاستىرۋعا جول بەرىپ قويادى. سوندىقتان مۇنداي جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن مينيسترلىك مەملەكەتتىك ساراپتاما نەگىزىندە بارلىق دەڭگەيدەگى جوبانىڭ, ونىڭ ىشىندە باس جوسپارلار مەن ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ جوبالارىنىڭ تالاپتارعا سايكەستىگىنە جانە حالىقتىڭ پىكىرىن ەسكەرۋگە ساپالى تەكسەرىس جۇرگىزۋگە نيەتتى.
– بۇل جەر ۋچاسكەلەرىن ساتىپ الۋ جانە يگەرۋ كەزىندە قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ تاۋەكەلىن تومەندەتۋگە, عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردىڭ فۋنكتسيالىق ماقساتىن, عيماراتتاردىڭ قاباتتىلىعىن, اۋماقتاردا قۇرىلىس سالۋ تىعىزدىعىن, سونداي-اق بەلگىلى ءبىر ينۆەستورلار ءۇشىن ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ جوباسىنا بەيبەرەكەت تۇزەتۋلەر ەنگىزبەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, – دەيدى ول.
مينيسترلىك قۇرىلىس پروتسەسىن زەرتحانالىق سۇيەمەلدەۋ ءۇشىن قۇرىلىس ساپاسىن باقىلاۋدىڭ جاڭا ورتالىعىن قۇرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ءىس جۇزىندە قۇرىلىس بارىسىندا تەحنيكالىق قاداعالاۋ ءاردايىم قولدانىلاتىن ماتەريالدارعا زەرتحانالىق باقىلاۋ جۇرگىزە بەرمەيدى. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسىنىڭ قۇرىلىس ساپاسىن جاقسارتۋدى تۇبەگەيلى قايتا قاراۋ جونىندەگى تاپسىرماسى اياسىندا بىرقاتار زاڭنامالىق تۇزەتۋ دايىندالدى.
– تۇزەتۋلەر مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك نىساندارعا مىندەتتى زەرتحانالىق باقىلاۋدى جۇزەگە اسىراتىن ساپانى باقىلاۋدىڭ جاڭا ورتالىعىن قۇرۋدى كوزدەيدى. بۇل تەتىك تاپسىرىس بەرۋشىمەن بىرلەسىپ, قۇرىلىس پروتسەسىن زەرتحانالىق سۇيەمەلدەۋدى جانە قۇرىلىس بارىسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن تەحنيكالىق تەكسەرۋدى كوزدەيدى. قۇرىلىس كەزەڭى نىساننىڭ پايدالانۋعا دايىندىعىن راستاۋ ءۇشىن وبەكتىلەردى قابىلداۋعا مەملەكەتتىك ساۋلەت-قۇرىلىس باقىلاۋدىڭ مىندەتتى تۇردە قاتىسۋى ارقىلى قاتاڭ باقىلاۋ تەتىگىمەن كۇشەيتىلەدى. باقىلاۋدىڭ ۇسىنىلعان ءتۇرىنىڭ اسەرى شۇڭقىر قازۋدان باستاپ, اباتتاندىرۋ جۇمىستارىنا دەيىنگى قۇرىلىستىڭ بارلىق تسيكلىن تۇراقتى مەملەكەتتىك باقىلاۋدان جانە قولدانىلاتىن ماتەريالداردىڭ, سونىڭ ىشىندە قازاقستاندىق قۇرامدى قولدانۋدىڭ اشىقتىعىن قاداعالاۋدان تۇرادى, – دەدى ق.وسكەنباەۆ.