• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
تاريح 14 ماۋسىم, 2021

كىشكەنتاي يمپەراتور

750 رەت
كورسەتىلدى

تاسباقا تىرلىك. قازاقتىڭ تىرلىگىنە قاتتى ۇقسايدى. ميمىرت تا جايباسار. باعىتى بار, بىراق ءجۇرىسى باياۋ. ۋاقىتتىڭ ۇيىتقىپ سوققان جەلى توڭكەرىپ تاستاسا ەكەن دەپ تىلەيسىڭ. اۋزىنا تىستەگەن ءشوبى ارمانىنا جەتكىزە قويار ما ەكەن؟! ونى دا ويلايسىڭ. ۇزدىكسىز اۋىر, شابان ءجۇرىس ءالى اياقتالعان جوق. قازاق تاسباقانىڭ ۇستىندە ۇيىقتاپ جاتىر. استىنداعى ساۋىت قاتتى بولعانىمەن, ۇيقىسى ءتاتتى.

تاسباقانىڭ ءشوبىن العان ادام­نىڭ قا­لاۋى بولاتىنى تۋرا­لى اڭىز بار. جازۋشى ءابىش كەكىلباەۆ «تاسباقا ءشوبى» ات­­تى اڭگىمەسىنە ارقاۋ بولعان ءاپ­سانا. ءۇمىتسىز كەلە جاتىپ, كەنەت ءۇمى­تى ويانعان پەندەنىڭ تاع­دىرىن سوي­لەتەدى. الىپ تاسباقانى بەسىك ەتكەن ءسابيدىڭ ارەكەتىندەي ويلى. ءبىز نازار­­لارىڭىزعا ۇسىنعان, مۇنداعى «كىش­­كەنتاي يمپە­راتور» كارتيناسى سونى مەڭزەيدى. بەل­گىلى سۋرەتشى داۋ­رەن قاستەەۆتىڭ تۋىندىسى اڭىز­­بەن استاسىپ جاتىر.

ۆەرتيكال ءپىشىندى كارتينادان بۋىرقان­عان سارى-جاسىل بوياۋ­لاردىڭ اراسىنداعى تاسباقا ساۋى­تىنىڭ ۇستىندە ۇيىقتاپ جاتقان كىشكەنتاي بالانى كورەمىز. بۇل كورەر­مەننىڭ قىزۋ پىكىرىن تۋدىراتىن ەرەكشە ماڭىزدى ءارى فيلوسو­فيالىق تۋىندى ءوز سەزىمدەرىڭدى جيناقتاپ, تولعانۋعا ماجبۇرلەيدى.

الەمدىك تۇسىنىكتە تاسباقانىڭ ءرولى ميف­تىك قۇبىلىستارعا يە. ول ەجەلگى جانۋار­لار تۇرىنە جاتا­دى جانە الەمدەگى كوپ­تەگەن ما­دە­نيەتتىڭ سيمۆولى رەتىندە دە ءمانى جو­­­عارى. شىعىس حالىقتارى جالپى الەم جارا­تىلىسىنىڭ باستالۋىن وسى­مەن بايلانىستىرادى. ەجەل­گى گرەك­تەر تاسباقا فيزيكالىق ۇردىس­تەر­دىڭ تۇراقتىلىعىن بىل­دىرەدى دەسە, ءۇندىستان تۇرعىندارى وسى كۇن­­گە دەيىن تاسباقا جەر بەتىندەگى بار­لىق جان­دى نار­سەنىڭ ءتۇپ اناسى دەپ سانايدى.

ەجەلگى ميفتەر تاسباقانىڭ ساۋىتى كوك­­تىڭ اسپان كۇمبەزى, ال سۋدىڭ ورتاسىن­دا قال­قىپ جۇر­گەن جەر بولسا, ونىڭ تىرشىلىگى دەپ ايتادى. ونى وتباسىنا مول­­شى­لىق پەن سۇيىس­­پەنشىلىك اكە­لەدى دەپ ساناعان. سيمۆول­دىق انا­لوگيانىڭ قىتايلىق جۇيەسىندە تاس­­باقا قاسيەتتى بەس جانۋاردىڭ ءبىرى رە­تىندە سول­تۇستىكتى, سۋدى جانە قىستى بىل­دىرسە, ال ونىڭ ساۋى­تىنىڭ سىنىعىن ساۋەگەي­لىك­كە پاي­دالانعان. بۇل جانۋار ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ­دى, كەمەڭ­گەرلىكتى, تۇراقتىلىقتى, تاباندى­لىق­تى, دەنساۋلىقتى جانە قورعاۋشىنى بىل­دى­رەدى.

قىتايدا وتباسىنداعى جالعىز بالانى «كىشكەنتاي يمپەراتور» دەپ اتاعان, ويتكەنى مۇنداي بالا­لار­عا بارىنە رۇقسات ەتىلەدى. قىتاي بالاسى اتا-اناسى دا, مۇعالىمدەرى دە, وتكەن-كەتكەن دە, ءتىپتى كۇن دە بار­لىعى سول بالا­نىڭ توڭىرەگىندە اينالۋى قاجەت بۇكىل الەمنىڭ كىن­دىگىنە اينالادى.

سۋرەتشى جاسىل ءتۇستىڭ سۋىق رەڭك­تەرىن جىلى سارى تۇسپەن كەرەمەت ۇيلەستىرە بىلگەن. بىزگە ءسابيدى كۇن ساۋلەسىنىڭ جىلۋى قورشاپ تۇرعانداي. ال كارى تاسباقا «كىشكەنتاي يمپەراتوردى» قاۋىپ-قاتەردەن, تاۋقىمەتتەن قورعاپ ۋاقىت پەن كەڭىستىكتە باياۋ قوزعالىپ بارا جاتقانداي كورىنەدى.

بىلەسىز بە, تاسباقا جەردىڭ استى­نان سۇل­­دەرىن سۇيرەتىپ ارەڭ شىق­قاندا, داۋىل تاس­باقانىڭ ءۇستىنىڭ شاڭىن قاعۋ ءۇشىن سوعادى ەكەن. ەڭ عاجابى تاسباقانىڭ داۋىلى تاس­باقادان باسقانىڭ ءبارىن كوتەرىپ كەتەتىن قۇ­دىرەتكە يە. تاس­باقا ورنىندا قالادى, باس­قا­نى كوكتەن ىزدە, جەردەن ىزدە, تاپ­پايسىڭ. قا­زاق ەمەس دەڭىزشى, ناق ءوزى. قازاق دەگەن – ءدال قازىر «كىش­كەنتاي يمپەراتور» سەكىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار