اتموسفەرالىق اۋانىڭ لاستانۋ دەڭگەيى ەڭ جوعارى قالالار قاتارىنا جاتاتىن تەمىرتاۋدا ەكولوگيا ماسەلەسى تاعى دا كوتەرىلدى. قارا ءتۇستى قار مەن قالىڭ تۇتىننەن ارىلا الماي كەلە جاتقان قالادا جاعدايدى رەتتەۋ ءۇشىن ەڭ ءتيىمدى شارالار قابىلدانباق. مۇنداعى ەڭ ءىرى لاستاۋشى – «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق.
كاسىپورىننىڭ قورشاعان ورتاعا شىعارىندىلار كولەمىن 30%-عا ازايتۋعا ارنالعان جاڭا جوسپارىن قاراستىرۋ ءۇشىن ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ قاراعاندى وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن باردى. تەمىرتاۋداعى جيىنعا وبلىس اكىمى جەڭىس قاسىمبەك, كاسىپورىن باسشىلىعى جانە ەكولوگتەر مەن قوعام بەلسەندىلەرى قاتىستى.
باسقوسۋ قورىتىندىسى بويىنشا, تابيعاتتى قورعاۋ شارالارىنىڭ ورىندالۋ مەرزىمىن قىسقارتىپ, شىعارىندىلار كولەمىن تومەندەتۋ جوسپارىنا 2025 ەمەس, 2024 جىلى قول جەتكىزۋ مۇمكىندىگىن بىرلەسە قاراستىرۋ كەلىسىلدى.
«بۇل – شىعارىندىلاردى ازايتۋ بويىنشا قول قويىلعان ەكىجاقتى مەموراندۋمنىڭ اياسىنداعى جۇمىستىڭ جالعاسى. ءبىز وسى جەردە «ارسەلورميتتال» باسشىلىعىمەن 20 قاڭتاردا كەزدەسۋ وتكىزگەن بولاتىنبىز. سول كەزدە كومپانيا شىعارىندىلاردى 30%-عا ازايتۋ بويىنشا جوسپاردى ازىرلەۋگە ءۇش اي ۋاقىت سۇراعان ەدى. سول سەبەپتى قالانىڭ ەكولوگيالىق پروب-لەمالارىن تالقىلاۋعا قايتا جينالىپ وتىرمىز», دەدى م.مىرزاعاليەۆ.
وبلىس اكىمى ج.قاسىمبەك 2020 جىلى مينيسترلىكپەن بىرگە ءوڭىردىڭ ەكولوگيالىق پروبلەمالارىن شەشۋ بويىشا جول كارتاسى قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى.
«جول كارتاسىندا 57 شارا قارالسا, ونىڭ 25-ءى قورشاعان ورتاعا شىعارىندىلاردى ازايتۋعا باعىتتتالعان. جىل سايىن قاراعاندى وبلىسى بويىنشا اتموسفەراعا 590 مىڭ توننا زياندى زاتتار شىعارىلادى, ونىڭ 40%-دان استامى, ياعني 247 مىڭ تونناسى تەمىرتاۋ قالاسىنا تيەسىلى. مۇنىڭ 86%-ى «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق زاۋىتىنان شىعادى (212,3 مىڭ توننا). زاۋىت شىعارىندىلار كولەمىن تومەندەتۋدەن بولەك, تەمىرتاۋعا 5 جىل ىشىندە 500 مىڭ اعاش ەگەدى», دەدى ج.قاسىمبەك.
«ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق باس ديرەكتورى بيدجۋ ناير تەك 2024-2025 جىلدارعا دەيىن ەمەس, ودان كەيىنگى ۋاقىتتا دا قورشاعان ورتانى قورعاۋعا قارجى بولىنە بەرەتىنى تۋرالى ايتتى.
«شىعارىندىلاردى ازايتۋدىڭ جاڭا ستراتەگياسىنا سايكەس, زاۋىت بالاما ەكولوگيالىق شارالاردى قولدانادى. الداعى 5 جىلدا قورشاعان ورتانى جاقسارتۋعا كەم دەگەندە 380 ملن دوللار ينۆەستيتسيا cالامىز», دەدى ول.
قوعام وكىلدەرى كومپانيانىڭ جۇرتشىلىق الدىندا اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋىنە قاتىستى كەمشىلىكتەرىن اتاپ ءوتتى.
«تەمىرتاۋ ەكولوگياسى – وتە ماڭىزدى ماسەلە. سوندىقتان شىعارىندىلاردى ازايتۋ جۇمىسى ءبىزدىڭ قاتاڭ باقىلاۋىمىزدا بولادى. سونىمەن بىرگە جەرگىلىكتى قوعام بەلسەندىلەرى دە احۋالدى نازاردا ۇستايدى. «ارسەلورميتتال» باسشىلىعى ەندى قوعام وكىلدەرىمەن توقسان سايىن تۇراقتى تۇردە كەزدەسىپ تۇرادى», دەدى بۇعان قاتىستى ەكولوگيا ءمينيسترى.
ەسكە سالساق, ناۋرىز ايىندا مينيسترلىكتىڭ ەكولوگيالىق رەتتەۋ جانە باقىلاۋ كوميتەتى كاسىپورىندا جوسپاردان تىس تەكسەرۋ وتكىزىپ, ءارتۇرلى كورسەتكىشتەر بويىنشا نورماتيۆتەردىڭ رۇقسات ەتىلگەن نورمادان اسىپ كەتۋىنە بايلانىستى ايىپپۇل سالعان. سونىمەن بىرگە قورشاعان ورتاعا كەلتىرىلگەن زالال 1 ملرد تەڭگەگە باعالانعان ەدى.