بىرلىكتىڭ ەرەن ۇلگىسى

بىزگە جان-جاقتان تاماق, كيىم اكەلىپ جاتتى. اسكەريلەردىڭ تو­سەك-ورنىن توسەنىپ ۇيىقتاي­مىز. مەكتەپ ەكى قاباتتى, سپورت زالعا ەرلەر, كابينەتتەرىنە ايەل­دەر, بالا-شاعا ورنالاستى. كورو­نا­ۆي­رۋستان قورعانۋ ءۇشىن ماسكا تا­راتتى, اسحاناعا قولدى انتيسەپتيكپەن شايعىزىپ كىرگىزەدى. جاتاردا تەمپەراتۋرامىزدى ول­شەپ كەتەدى. ارامىزدا جۇكتى ايەل­دەر بار, ولاردى دارىگەرلەر قا­راپ ءجۇر. اۋىز بەكىتكەندەرگە جەر­گىلىكتى كاسىپكەرلەر, كەنت تۇر­عىن­دارى سارەسى مەن اۋىزاشار بەر­دى. بار كومەككە رازىمىز, بىراق... اۋىلىمىزعا, ۇيىمىزگە قايت­قى­مىز كەلدى». ماقتاارال اۋدانى جەڭىس اۋىلىنىڭ تۇرعىنى الما جانيكەشوۆا مامىرداعى توسىن اپاتتى ەسكە الىپ وسىلاي دەيدى.

«اعايىننىڭ, مەملەكەتتىڭ, وبلىس, اۋدان باسشىلارىنىڭ قول­داۋى دەر كەزىندە كورسەتىلۋى بىز­گە دەم بەردى, ەڭسەمىزدى تۇسىر­مە­دىك. ەرتەڭگە سەنىمىمىز نىعايدى. بۇكىل قازاق ەلىنىڭ قولداۋىن سە­زىندىك. مەملەكەت بەرگەن 17 ملن تەڭگەنى ءۇش ترانش بويىنشا الىپ, قۇرىلىس جۇرگىزدىك. جاڭا ءۇيدى زامان تالابىنا ساي, ساپالى ماتەريالدارمەن سالىپ الدىق. بولىنگەن قارجى تولىعىمەن جەتتى», دەيدى ورگەباس اۋىلىنىڭ تۇرعىنى قۇ­راق­باي مامىرجيەۆ.

ءيا, ماقتاارالداعى توسىن وقيعا بىرلىگى بەكەم ەلدىڭ بەرەكەسى بۇزىلمايتىنىن كەزەكتى رەت ايقىندادى. سول ءبىر كۇندى ەسكە سالا كەت­سەك, وزبەكستان رەسپۋبليكاسى تجم مالىمەتىنە سايكەس, 1 مامىر 20:15 شاماسىندا «ساردوبا» سۋ قويماسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋماعىنا سۋ اعىزۋدى توقتاتقان.

سۋ قويماسىنىڭ قۇرىلىسى 2010 جىلى باستالىپ, 2017 جىلى اياقتالعان, سىيىمدىلىعى 922 ملن تەكشە مەتر. ارنادان اسقان سۋ اقالتىن اۋدانىنداعى اباي كانالىمەن جيزاق وبلى­سىن­داعى ارناساي كولىنە اعىزىلعان. دەگەن­مەن تۇنىمەن اققان سار­قى­راما سۋ «تسگك» كانالىنا جي­نالعان. اتالعان كانالدىڭ سۋ جىبەرۋ قۋاتتىلىعى سەكۋندىنا 120 تەكشە مەتر. بىراق كانالعا تۇنىمەن سەكۋندىنا 180 تەكشە مەتر سۋ اعىپ كەلگەن. ەكىن­شى مامىر, ساعات تاڭعى 4.30 كەزىن­دە ماقتاارال اۋدانىنىڭ شە­كاراسىندا «تسگك» كانالىنا 300 ميلليون تەكشە مەتر سۋ كەلىپ قۇيىلعاندىقتان اۋدان­دا توتەنشە جاعداي قالىپ­تاستى. وبلىستىق ماڭىزى بار مىر­زاكەنت-جەڭىس-جاڭاتۇر­مىس اۆوموبيل جولىن سۋ الىپ كەتۋى سالدارىنان كولىكتەر جۇرە الماي قالدى. سونداي-اق مىر­زا­كەنت, فەردوۋسي, جانتاقساي ەلدى مەكەندەرى تۇرعىندارىن ەۆا­كۋا­تسيالاۋ قاجەتتىلىگى تۋىن­دادى. مىرزاكەنت ەلدى مەكە­نىندە 14 532, فەردوۋسي ەلدى مە­كە­نىندە 2 377 تۇرعىن, ال جان­تاقساي ەلدى مەكەنىندە 700 تۇر­عىن بار. اپاتتى-قۇتقارۋ جۇ­م­ىستارىنا تۇركىستان وبلىسى, شىمكەنت قالاسى توتەنشە جاعداي دەپارتامەنتتەرى, سونداي-اق ۇلتتىق گۆارديانىڭ 6 506 بولىمشەسىنەن اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمىنىڭ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن تەحنيكالار تارتىلدى. جالپى, ماقت­اارال اۋدانىنىڭ سۋ باس­قان ەلدى مەكەندەرىنەن 2 مامىر­دان باستاپ 31 606 ادام كوشى­رىل­گەن, 24 ەۆاكۋاتسيالىق بەكەتكە جاي­عاستىرىلعانداردىڭ دەن­ساۋ­لى­عىن باقىلاۋعا الۋ ءۇشىن 147 مە­ديتسينا قىزمەتكەرى جۇمىل­دى­رىلعان. تۇرعىنداردىڭ كوشۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 68 اۆتوبۋس ءبولىنىپ, ءبىر مەزەتتە شامامەن 7-8 مىڭ ادام اتاكەنت, اسىقاتا كەنتتەرىنە تاسىمالداندى. سونداي-اق 3 115 ءىرى قارا مال, 1 101 ۇساق مال, 585 جىلقى, 34 تۇيە كەلەس اۋدانى, قىزىلاسكەر اۋىلىنا جەتكىزىلگەن. بۇدان بولەك, 1 797 ءىرى قارا, 6 029 ۇساق مال, 689 جىلقى, 381 تۇيە ماق­تاارال اۋدانىنداعى قاۋىپسىز جەرگە شى­عارىلعان.

قاۋىپتىڭ الدىن الۋ, ەڭ باس­تىسى ادام ءومىرىن ساقتاۋ ماق­ساتىنداعى وبلىس اكىمى ومىر­زاق شوكەەۆتىڭ, اۋدان اكىمى باقىت اسانوۆ پەن جاۋاپتى قىز­مە­تتە­گىلەر­دىڭ جەدەل قيمى­لى ءوز ناتي­جە­سىن بەردى دە. ماق­تاارالعا ەلى­مىز­دىڭ بۇكىل وبلىس­تارى كومەك قولىن سوزدى. ەلىمىز­دىڭ تۇك­پىر-تۇكپىرىنەن 700 توننا­دان استام ازىق-ت ۇلىك پەن گۋمانيتارلىق كومەك كەلدى. سۋ باسقان ايماقتاعى ءاربىر تۇرعىن رەسپۋبليكا بيۋدجەتىنەن 100 مىڭ تەڭگەدەن قاراجات الدى. «بولات وتەمۇراتوۆ قورى» زارداپ شەككەندەرگە ءۇي سالىپ بەرۋ ءۇشىن 6 ملن اقش دوللارىن ءبولدى. رەسەي كاسىپكەرى الىشەر ۋسمانوۆتىڭ قورىنان 5,2 ملن اقش دوللارى اۋدارىلدى. بۇل قارجى 5 202 وت­با­سىنا 1 000 اقش دوللارىنان ۇلەس­تىرىلدى. زارداپ شەككەن ءۇش اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن مىر­زا­كەنتتەن بوي كوتەرگەن جاڭا قالا­شىقتاعى 386 ءۇيدىڭ 196-سى ۇكىمەت رەزەرۆىنەن بولىن­گەن قاراجات ەسەبىنەن, 150 ءۇي «بولات وتەمۇراتوۆ قورىنىڭ» قار­جىسىنا سالىندى. ال 20 باس­پانا Nur Otan پارتياسىنىڭ ء«بىز بىرگەمىز» قورى مەن 20 باسپانا «ساليقالى ۇرپاق» قورىنىڭ قولداۋىمەن بوي كوتەردى.

اپات اۋماعىندا زارداپ شەككەن ەگىستىكتەر قالپىنا كەلىپ, مىر­زاكەنتتە جاڭا شاعىن اۋدان بوي كوتەردى. 70 گەكتار جەردە ور­نا­لاسقان جاڭا قالاشىقتاعى 386 ۇيگە جەڭىس, جاڭاتۇرمىس جانە دوستىق ەلدى مەكەندەرىنىڭ تۇر­عىندارى كوشىپ كەلدى. سونى­مەن قاتار, فەردوۋسي اۋىلىندا 340 ءۇي, ور­گەباس اۋىلىندا 195 ءۇي تۇر­عىن­داردىڭ ءوز كۇشىمەن سا­لىندى جانە ول ءۇشىن ۇكىمەت وتەم­­اقى رەتىندە ءاربىر ۇيگە 17 ميل­­ليون تەڭگەدەن بەردى. جاڭا شا­عىن اۋداندا بارلىق ينجەنەر­لىك ينفراقۇرىلىم تارتىلعان. اۋىز سۋ, جارىق, جىلۋ مەن كارىز جۇيەسى جاساقتالىپ, جوعارى جىل­دام­دىقتاعى ينتەرنەت جەلى­سىنە قوسىلعان. سونداي-اق مۇندا 1 200 ورىندىق مەكتەپ پەن بالا-باق­شا جانە دارىگەرلىك امبۋلا­توريا سالىنۋدا. ءبىلىم بەرۋ نىسانىن تۇرعىزۋ ءۇشىن 1,8 ملرد تەڭگە جا­نە 280 ورىندىق بالا­باقشانىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن 692,1 ملن تەڭگە قارال­عان. قوس نىسان­نىڭ قۇرى­لىسى كەلەسى جىلى اياق­تالادى. سونداي-اق ءبىر اۋىسىم­دا 25 ادامدى قابىلدايتىن دارى­گەرلىك امبۋلاتوريا جانە پوليتسيالىق پۋنكت قۇرىلىسى اياقتالىپ, ىشكى جانە سىرتقى ارلەۋ جۇمىس­تارى جۇرگىزىلۋدە. شاعىن اۋدان­دا كوشەلەردىڭ بارلىعى اسفالت­تالعان. بالالاردىڭ ويىن الاڭ­دارى ورناتىلىپ, اعاشتار وتىر­­عىزىلعان. سۋ تاسقى­نى سال­­دارىنان 3 اۋىلدىق وكرۋ­گىنە قاراستى 11 ەلدى مەكەن­نىڭ 1 003 اگروقۇرىلىمعا تيەسى­لى 5 694,98 گەكتار ەگىستىك القاپ­تارى زيان شەككەن بولاتىن. اۋىل شارۋا­شىلىعى سالاسى مامان­دارىنىڭ قاتىسۋىمەن جاسالعان ەسەپكە سايكەس, جالپى شىعىن كولەمى 1,142 ملرد تەنگە بولدى جانە شارۋالارعا تولىقتاي تولەندى.

وسىلايشا, ماقتاارالداعى اپات حالىقتىڭ بىرلىگى مەن ىن­تى­ماعىن سىناقتان وتكىزگەن­دەي دە بولدى. وبلىس حالقى مەم­لەكەت­­تىڭ, قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ قول­داۋى­مەن قيىندىقتان سۇرىنبەي ءوتتى, ەل بىرلىگىنىڭ بەكەمدىگىن, ىن­تى­ماعىن, باۋىرمالدىعىن كورسەتتى.

تۇركىستان وبلىسى