كۇش اتاسىنا ارناپ كەشەن سالىنادى

ەلىمىزدىڭ ماقتانىشى, الىپ كۇش يەسى, تەڭدەسى جوق كاسىپقوي بالۋان قاجىمۇقان مۇ­ڭايتپاس ۇلى – كۇرەس ونەرىنىڭ بىرنەشە ءتۇ­رىن جەتىك مەڭگەرىپ, الەم چەمپيونى اتا­عىنا قول جەتكىزگەن تۇڭعىش قازاق. ول ءومى­رىنىڭ سوڭعى جىلدارىندا وسى اۋداندا تۇرعان. كۇرە جولدىڭ بويىنان ءوتىپ بارا جاتقاندا كۇش اتاسىنىڭ مازاراتى كورىنەدى. الەمنىڭ 54 مەملەكەتىندە كۇرەسكە ءتۇسىپ, 48 مەدال ولجالاعان, 35 جاسىندا گەرمانيادا الەم چەمپيونى اتانعان قاجىمۇقان جايلى تەرەڭىرەك ماع­لۇمات العىسى كەلەتىن شەتەلدىكتەر مەن ەل تۇرعىندارىنىڭ ورداباسىنا ارنا­يى ات باسىن بۇرارى انىق. كۇش اتاسى ونەر كورسەتكەن ەلدەردەگى سپورتسۇيەر, بولمىسى ەرەك­شە جاندار جونىندە بىلۋگە قۇمار قاۋىم­نىڭ قازاقتىڭ قاجىمۇقانىن ىزدەپ كەلەرى انىق. بۇل ورايدا اۋداندا قاجى­م­ۇقان مۇڭايتپاسوۆتىڭ 150 جىل­دى­عىنا وراي ىرگەلى جوبا جۇزەگە اسىرىل­ماق. ­بۇگىن­دە اۋدان اكىمدىگى جەر ءبولىپ, جوبا­لىق-سمەتالىق قۇجاتتارى دايىندالعان.

وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ كوشپەلى بريفينگىندە 11 ايدا اتقارىلعان جۇمىستارىن قورىتىندىلاعان اۋدان اكىمى نۇربول تۇراشبەكوۆ 5 گەكتار اۋماقتا سپورت كەشەنى بوي كوتەرەتىنىن ءما­لىم ەتتى. «جوبانىڭ قۇنى – 1 ملرد 375 ملن تەڭگە. قازىرگى تاڭدا قارجى قارالدى. ەندىگى كەزەكتە مەملەكەتتىك ساتۋ, ساتىپ الۋ كونكۋرسى وتكىزىلىپ, مەردىگەر كومپانيا انىقتالادى, كەلەسى جىلى قۇرىلىس جۇ­مىستارى باستالادى. ول جەردە سپورت كەشەنى, مۇراجاي جانە قوناقۇي بولادى. ءبىر جاعى ءتۋريزمدى دامىتۋعا, ەكىنشى جاعىنان سپورتشىلاردىڭ شەبەرلىگىن شىڭداۋعا, تۇرعىنداردىڭ سپورتپەن اينالىسۋىنا مۇمكىندىك جاسالادى», دەدى اۋدان اكىمى. جالپى, اۋدان اۋماعىندا تۋريزم سالاسىن دامىتۋ باعىتىندا بيىل ينۆەستيتسيالىق قۇنى 2 ملرد 811 ملن تەڭگە بولاتىن 6 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ, ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلۋدا.

اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىندا دا ءوسىم بار. مىسالى, بيىلدىڭ 11 ايىندا وڭىرلىك ىشكى جالپى ءونىم كولەمى 78 ملرد 285 ملن تەڭگەگە جەتكەن. ياعني وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىس­تىر­عاندا 10,3 پايىزعا ارتقان. ءونىم كولەمىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ماڭىزدى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 15 ملرد 912 ملن تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلعان.

«قارجىلاندىرۋ كوزدەرى بويىنشا رەسپۋب­ليكالىق, جەرگىلىكتى بيۋدجەت قا­را­­جاتتارى 4 ملرد 793,8 ملن تەڭ­­­گە­گە كە­مىسە, مەنشىكتى قاراجاتتار 3 ملرد 369,3 ملن تەڭگەگە, باسقا دا قارا­­جات­تار 183,4 ملن تەڭگەگە ارتقان. اۋدان بويىن­شا ينۆەستيتسيا كولەمىندە بيۋد­جەت­تىك ەمەس ينۆەستيتسيالاردىڭ ۇلەسى – 83%. «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باع­دار­لاماسى اياسىندا جالپى قۇنى 1 ملرد 399,3 ملن تەڭگە بولاتىن 33 جوبا سۇيەمەلدەنۋدە, قازىرگى ۋاقىتتا 759 ملن تەڭگە كولەمىندە 21 جوبا قارجى ينس­تيتۋتتارىمەن قارجىلاندىرىلدى. ال «بيزنەس-باستاۋ» باعدارلاماسى بويىنشا 227 ازامات سەرتيفيكات الىپ, جوس­پار 100 پايىزعا ورىندالدى. اۋداندا ءوندىرۋ, وڭدەۋ باعىتىنداعى جانە جالپى كاسىپكەرلىك سالاسىنداعى جۇمىستار قارقىندى تۇردە جۇرگىزىلىپ كەلەدى», دەدى ن.تۇراشبەكوۆ.

اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جۇمىس ىستەپ جاتقان 35 كاسىپورىننىڭ 22-ءسى بەلسەندى, ال مەزگىلدى جۇمىس اتقاراتىنى – 13. وسى كاسىپورىنداردىڭ وندىرگەن ءونىم كولەمى 19 ملرد 253 ملن تەڭگەنى قۇراپ, ناقتى كولەم يندەكسى 104,5 % بولدى. بيىل جالپى يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا ينۆەستيتسيالىق قۇنى 2 ملرد 350 ملن تەڭگە 3 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. جۇمىس ىستەپ تۇرعان 11 024 بىرلىك شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىمەن 33,6 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ, وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 118,6,% بولدى. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءونىم كولەمى 46 ملرد 885 ملن تەڭگەگە جەتىپ, 65 774 گەكتار ەگىستىك جەر يگەرىلگەن. اۋدانداعى جالپى جىلىجاي كولەمى 82,02 گەكتارعا جەتكەن. ولاردان 4 370 توننا قيار, 2 420 توننا قىزاناق الىندى. ەگىستىك جەرلەردى ءتيىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا 171,9 گەكتار جەردەن ەكى رەت ءونىم الىنعان. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا 5 ملرد 255 ملن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. «سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا 665 ءىرى قارا مال الىنىپ, تاپسىرما 138,8 پايىزعا, «التىن اسىق» باعدارلاماسى بويىنشا 4 089 باس مال الىنىپ, تاپسىرما 190,7 پايىزعا, «قۇلان» باعدارلاماسى بويىنشا 289 باس جىلقى الىنىپ, جوسپار 104,3 پايىزعا ورىندالعان. اۋداندا 379 مال بورداقىلاۋ الاڭى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 100-ءى بيىل ىسكە قوسىلعان.

سونداي-اق ن.تۇراشبەكوۆ ەگىستىكتەردى اعىن سۋمەن قامتۋ ماسەلەسىنە توقتالدى. اۋدان بويىنشا جالپى 85 كانال بار. «ول كانالدارعا بىرنەشە جىلدان بەرى تولىق مەحانيكالىق تازالاۋ جۇ­مىستارى جۇر­گىزىلمەۋى سالدارىنان كانال­داردىڭ ەگىس­تىك جەرلەردى اعىن سۋمەن تولىق قام­تا­ماسىز ەتۋ كورسەتكىشى تومەن­دە­گەن. وسى ماقساتتا بيىل تازالاۋدى قاجەت ەتەتىن كانالدار زەردەلەنىپ, ناتيجەسىندە 43 كانالعا مەحانيكالىق تازالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ونىڭ جالپى ۇزىندىعى 380,9 شاقىرىم بولسا, مەحانيكالىق تازالاۋدى قاجەت ەتەتىنى – 214,6 شاقىرىم. تازالاۋ ناتي­­جەسىندە 15 249 گەكتاردىڭ سۋمەن قام­تا­­ماسىز ەتىلۋى جاقسارسا, شىلدە ايىندا سۋ جەت­پەي قالۋ قاۋپى بار 2 228 گەكتار جەر­دىڭ ماسە­لەسى تولىق شەشىلدى», دەدى اۋدان اكىمى.

اۋدانداعى 57 ەلدى مەكەننىڭ 43-ءى, ياعني 91,5%-ى ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋ قۇبى­رىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. بيىل 10 ەلدى مەكەننىڭ اۋىز سۋ جۇيەلەرىن اعىم­داعى جوندەۋ جۇمىستارىنا 167 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, تولىعىمەن يگەرىلگەن. سون­داي-اق اۋدان اكىمى 57 ەلدى مەكەننىڭ 6-ۋى تابيعي گازبەن قامتىلعانىن, 15 ەلدى مەكەندى كو­گىل­دىر وتىنمەن قامتۋ ءۇشىن جوبالىق- سمە­تالىق قۇجاتتارى دايىن­دا­لىپ, سالا­لىق باسقارماعا ۇسىنىس بەرىل­گەنىن ايتىپ ءوتتى. الداعى ۋاقىتتا 15 ەلدى مەكەنگە گاز قۇبىرى جۇرگىزىلگەن جاع­دايدا, اۋدان تۇرعىن­دارىنىڭ 40,2 پايىزى كوگىلدىر وتىن­مەن قامتىلادى. بۇگىندە اۋدان حالقىن 100% گازبەن قامتۋ ماقساتىندا اۋدان بيۋدجەتى ەسەبىنەن 27 ەلدى مەكەندى گاز­دان­دىرۋ ماقساتىندا جوبالىق-سمە­تا­لىق قۇجاتتامالار ازىرلەنۋدە.

تۇركىستان وبلىسى