پەتروپاۆل قالاسىنىڭ كوپتەگەن جۇرگىزۋشىلەرىندە جول ءتارتىبىن ساقتاۋ مادەنيەتىنىڭ تومەن ەكەنىن بۇرىن دا جازعان بولاتىنبىز. پاترۋلدىك پوليتسيا قاپتاپ جۇرگەنىمەن جۇرگىزۋشىلەر ولاردان ىعا قويمايدى. قىرىق شاقىرىمدىق جىلدامدىقپەن-اق كوپ بولسا جارتى ساعاتتا ۇزىننان قيىپ وتۋگە بولاتىن شاعىن قالادا كەم دەگەندە 80-90 شاقىرىم جىلدامدىقپەن جۇرگىسى كەلەتىن ەسەرلەر كوپ. وندايلار اسىرەسە باسقا قالانىڭ ءنومىرىن تاققان ماشينالاردى الدىنا تۇسىرگىسىكەلمەيدى. قايتسە دە ودان وزىپ كەتۋگە تىرىسىپ, جول اپاتىنىڭ جاعدايلارىن دا تۋعىزىپ جاتادى. بالانىڭ نامىسقويلىعى سياقتى سونداي قىلىقتاردى كورگەنىڭدە سانانىڭ تومەندىگىن سەزەسىڭ. سانا تومەن بولعان سوڭ مادەنيەت تە بولمايدى عوي.
پوليتسيانىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا جىل باسىنا بەرى وبلىستا التى مىڭعا جۋىق جۇرگىزۋشى رۇقسات ەتىلگەن جىلدامدىقتان اسىرىپ جۇرگەن. اۋىلداردا ۇزاق تۇرىپ قالاعا جاڭا كەلگەندەر, جۇرگىزۋشى كۋالىگىن اقشاعا ساتىپ العاندار شاھاردىڭ اۋماعىندا الپىس شاقىرىمدىق جىلدامدىقتان اسىرۋعا بولمايتىنىن دا بىلمەيتىن بولسا كەرەك.
جالپى, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 11 ايىندا وبلىس جولدارىندا جول ءتارتىبىن
بۇزۋدىڭ 49 847 فاكتىسى تىركەلگەن. بارلىق تۇرعىندارىنىڭ سانى 600 مىڭعا جەتپەيتىن, ونىڭ ىشىندە 18 بەن 70 اراسىنداعى جۇرگىزۋشىلەر سانى كوپ بولسا ەكى ءجۇز مىڭداي بولاتىن وبلىس ءۇشىن بۇل وتە ۇلكەن سان. بۇعان قاراعاندا ءاربىر ءتورتىنشى جۇرگىزۋشى جول ەرەجەسىن بۇزعان دەۋگە بولادى. ءاربىر جول ەرەجەسىن بۇزۋشىلىق ادام ومىرىنە قاۋىپ توندىرەتىنىن جۇرگىزۋشىلەر بىلسە كەرەك ەدى.
وسى ۋاقىت ارالىعىندا كولىككە ماس بولىپ وتىرعان 986 جۇرگىزۋشى ۇستالعان. ال 75 جۇرگىزۋشى قارسى باعىتقا شىعىپ كەتىپ, ورەسكەل بۇزۋشىلىققا جول بەرگەن.
جىلدامدىقتى اسىرۋ جانە مانەۆر جاساۋ قاعيدالارىن ساقتاماۋ جول-كولىك وقيعالارىنىڭ جاسالۋىنا ءجيى سەبەپ بولادى. جۇرگىزۋشىنىڭ نازارىن جول قاۋىپسىزدىگىنەن باسقا جاققا اۋدارىپ, قىراعىلىعىن تومەندەتەتىن قىلىقتاردىڭ قاتارىندا رولدە كەلە جاتىپ تەلەفونمەن سويلەسۋ ءجيى بولىپ تۇرادى. اتالمىش ۋاقىتتا وسىنداي 2352 فاكتى تىركەلگەن. 5089 كولىك جۇرگىزۋشىسى قاۋىپسىزدىك بەلدىگىن تاقپاۋعا جول بەرگەن, مۇنداي جاعدايدا جكو كەزىندە زارداپتىڭ اۋىرلىعىن ارتتىراتىنى بەلگىلى. «قىس كەزىندە اپات تاۋەكەلى ارتا تۇسەدى, بۇعان كوكتايعاق, جولدى كومىپ قالاتىن سىرعىما مەن قاتتى بوران. وسىلاردىڭ كەسىرىنەن كورۋ ايماعى شەكتەلەدى. كوكتايعاق كەزىندە ەڭ باستى ەرەجە — جىلدامدىق رەجىمىن ساقتاۋ جانە اراقاشىقتىقتى ۇستاپ وتىرۋ. سونىمەن قاتار جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولاعىنا جاقىنداعان كەزدە جىلدامدىقتى ازايتۋ اسا ماڭىزدى», - دەيدى سقو پد باستىعىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى پوليتسيا پولكوۆنيگى قانات ايتباەۆ.
قازىر وسى قىزمەتتىڭ پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى بىرقاتار جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار وتكىزىپ, جول قوزعالىسى قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋعا جانە اپاتتى ازايتۋعا ىقپال ەتۋدە. سونىمەن قاتار مۇندا پوليتسەيلەر جۇرگىزۋشىلەرگە قىستا جولعا شىعار الدىندا تروسس, كىلتتەر جيناعى, قوسالقى دوڭعالاق, سوراپ جانە باسقا دا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردى الىپ جۇرۋگە كەڭەس بەرەدى.
وبلىستاعى جكو كوبەيۋىنە ۇلكەن سەبەپ بولىپ وتىرعان جايت- جۇرگىزۋشىنىڭ ماساڭ كۇيىندە رولگە وتىرۋى بولىپ تابىلادى. جىل باسىنان بەرى وبلىستا بۇرىن كولىك جۇرگىزۋ قۇقىنان سوت شەشىمىمەن ايرىلعان 37 جۇرگىزۋشى ماساڭ كۇيىندە قايتادان رولگە وتىرعان جەرىندە ۇستالدى. ماسەلەن, اقجار اۋدانىنىڭ ءبىر تۇرعىنى بيىلعى اقپان ايىندا كولىككە ماس بولىپ وتىرعانى ءۇشىن 15 تاۋلىككە قامالىپ, 7 جىلعا جۇرگىزۋشىلىك كۋالىگىنەن ايرىلعان بولاتىن. كۋالىگىنىڭ جوق ەكەنىنە ول پىسقىرىپ تا قاراماي, وسى جىلدىڭ شىلدە ايىندا ءوز كولىگىن ماساڭ بولىپ جۇرگىزىپ كەلە جاتىپ, گوركوۆسكي سەلوسىنىڭ تۇبىندە باعاندى سوعىپ, تاعى ۇستالدى. قاراشا ايىنىڭ اياعىندا بولعان سوت شەشىمىمەن ەندى ول جۇرگىزۋشىلىك قۇقىنان عانا ەمەس باس بوستاندىعىنان دا ءبىر جىلعا ايرىلدى. وسىندايلارعا كەرەگى سول سياقتى. ەڭ قيىنى ەندى ءبىر جىل بويى ونىڭ وتباسى, بالا-شاعاسى دا اسىراۋشىسىنان ايرىلىپ, قيىن جاعدايدا قالدى.
ۇستىمىزدەگى جىلعى 11 قاڭتاردا زاڭناماعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ, كولىكتى ماساڭ كۇيىندە جۇرگىزەتىندەرگە بەلگىلەنگەن جازا قاتاڭداتىلدى. وعان سايكەس ماس بولىپ ەكىنشى رەت ۇستالعاندار جۇرگىزۋشىلىك قۇقىنان ءومىر بويى ايرىلادى. الايدا كولىگى قوراسىندا تۇرعان كەيبىر جۇرگىزۋشىلەر وعان قاراماي, كولىگىنەن تۇسپەيدى. اسىرەسە, اۋىل جەردىڭ تۇرعىندارى سويتەدى. سوندىقتان زاڭناما جۇرگىزۋ قۇقىنان ايرىلعان ادامدى كولىگىن بىردەن ساتۋىن دا مىندەتتەۋى كەرەك ەدى. مۇنداي جازا كۋالىكتەن ايىرعاننان گورى الدەقايدا اسەرلى بولار ەدى... الداعى ۋاقىتتا سونداي دا جازا شىعاتىن شىعار دەگەن ءۇمىت بار. سوندا جول اپاتى دا ازايىپ, ادام ومىرىنە كەلەتىن قاۋىپتەر دە كەميتىن ەدى.