وتاندىق كولىككە سۇرانىس ارتۋدا

«قازاۆتوونەركاسىپ» قازاق­ستان اۆتوكولىك سالاسى كاسىپ­ورىن­دارى وداعىنىڭ مالىمە­تىن­شە, وسى جىلدىڭ توعىز ايىندا رەسمي ديلەرلەر ارقىلى 61 336 اۆتوكولىك ساتىلىپتى. كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 24,1 پايىزعا جاقسارعان.

– قىركۇيەك ايى نارىق ءۇشىن قولايلى بولدى. ويتكەنى وت­كەن ايدا 9 604 كولىك ساتىلدى. بىل­تىر ءدال وسى كەزەڭدە 5 954 كو­لىك ساۋدالانعان ەدى. ياعني, كور­سەت­كىش 61,3 پايىزعا جوعارى. قىر­كۇ­يەكتە نارىقتا ساتىلعان كولىك­تەردىڭ جالپى قۇنى 86,9 ملرد تەڭگەگە تەڭ بولدى. تامىز ايىمەن سالىستىرعاندا ساۋدا 2,5 پايىزعا وسكەن. ەسكە سالا كەتەيىك, تامىزدا 9 370 اۆتوكولىك ساتىلدى, – دەدى وداقتىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جونىندەگى ديرەكتورى ارتۋر ميسكاريان.

توعىز ايدا كولىك ساتىپ العان­دار­دىڭ 70,6 پايىزى نەمەسە 43 312-ءسى وتاندىق زاۋىتتاردىڭ ءونى­مىن تاڭداعان. ال يمپورتتىڭ ۇلە­سى – 18 024 كولىك. بۇل قاڭتار-قىر­كۇ­يەك ارالىعىندا ساتىلعان ونىم­­دەر­دىڭ 29,4 پايىزىنا تەڭ.

ەسەپتى كەزەڭنىڭ قورىتىن­دى­سىنا سۇيەنسەك, ەل تۇرعىندارى كوبىرەك تاڭداعان برەندتەردىڭ بەستىگى تومەندەگىدەي قالىپتاسىپ وتىر: Lada (13 496 كولىك ساتىل­عان), Hyundai (11 509), Toyota (7 841), Ravon (6 548) جانە KIA (4 689). بۇلاردان بولەك, سۇرا­نىسقا يە ماركالاردىڭ قاتارىندا Chevrolet, GAZ, Renault, Volks­wa­gen جانە Nissan بار.

تارقاتا ايتساق, قازاقستان­دىقتار توعىز ايدا 5 943 Lada Granta, 5 414 Ravon Nexia جانە 3 338 Toyota Camry ساتىپ العان. Hyun­dai Tucson (3 308) مەن Lada Vesta (3 149) مودەلدەرىنە قىزى­عۋ­شىلىق تانىتقاندار دا از ەمەس.

– قازاقستان نارىعىنداعى دي­لەرلىك توپتىڭ كوشىن ادەت­تەگىدەي «بيپەك اۆتو – ازيا اۆتو» حولدينگى باستاپ تۇر. توعىز ايدا ساتىلعان جاڭا كولىكتەردىڭ 30,8 پايىزى ءدال وسى كومپانياعا تيەسىلى. ەكىنشى ورىنعا «Astana Motors» كومپانياسى جايعاسقان. ونىڭ نارىقتاعى ۇلەسى قاڭتار-قىركۇيەك قورىتىندىسى بويىنشا 19,5 پايىزدى قۇرادى. بەستىككە «Allur Auto» (ۇلەسى 6 پايىز), «ۆيراج» (5,8 پايىز) جانە «Shym Auto» (2,3 پايىز) ەنىپ وتىر, – دەدى ا.ميسكاريان.

سوڭعى توعىز ايدا ساتىپ الىن­عان كولىكتەردىڭ 15 308-ءى ال­ماتىلىقتارعا تيەسىلى. بۇل ارا­لىقتا استانالىقتار 11 344 كولىك, ال شىمكەنتتىكتەر 6 059 تەحنيكا ساتىپ العان.

– قىركۇيەك ايى جاڭا اۆتو­كولىكتەر نارىعى ءۇشىن دە قولاي­لى بولدى. ءدال وسى قارقىن ساقتا­لاتىن بولسا, اۆتوديلەرلەر جىلدى بىلتىرعى كورسەتكىش شاماسىندا اياقتاماق. ءسال-ءپال جوعارى بولۋى دا ىقتيمال. بۇل جەردە ەلدەگى ەپيدەميالىق جاع­داي مەن سالاداعى ىسكەرلىك بەل­سەن­دىلىك ۇلكەن ماڭىزعا يە, – دەيدى وداقتىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جونىندەگى ديرەكتورى.

ەسكە سالا كەتەيىك, بىلتىر قازاق­ستاندىقتار 71,4 مىڭ جاڭا اۆتو­كولىك ساتىپ العان بولاتىن. وعان 654,3 ملرد تەڭگە جۇم­سال­عان. ساتىپ الۋشىلاردىڭ 42,2 مى­ڭى وتاندىق كولىكتەردى تىزگىن­دە­گە­نىن دە اتاپ وتكەن ءجون.

وسى ورايدا, قازاقستان اۆتوبيزنەس قاۋىمداستىعىنىڭ دەرەكتەرىنە دە نازار اۋدارۋدى ءجون كوردىك. قاۋىمداستىقتىڭ مالىمەتىنشە, تامىز ايىندا مامانداندىرىلعان حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنا 20 707 كولىك جاڭادان تىركەلگەن. ال قايتا تىركەلگەن كولىكتەر­دىڭ سانى – 112 533. بۇل كورسەت­كىش 2019 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭى­مەن سالىستىرعاندا 16,6 پا­يىز­عا جوعارى. نارىقتاعى بەلسەن­دىلىككە ديلەرلەردىڭ جاڭا اۆتو­كولىك­تەرمەن تولىعۋى جانە ارمە­نيا­دان اكەلىنگەن كولىكتەرگە سارى ءتۇس­تى ءنومىر بەرۋ ءتارتىبىنىڭ ايتار­لىقتاي جەڭىلدەۋى سەبەپ بولعان.

– مامانداندىرىلعان حالىق­قا قىزمەت كورسەتۋ ورتا­لىق­تارى كارانتينگە بايلانىستى ءساۋىر ايىندا جابىق تۇردى. سونىڭ وزىندە سەگىز ايدىڭ ىشىندە 689 451 كولىك تىركەۋدەن وتكەن. كورسەتكىش 2019 جىلدىڭ تامىز ايىمەن سالىستىرعاندا, 17 پايىزعا ارتتى. تىركەلگەن كولىكتەردىڭ 268 724-ءىنىڭ قولدانىستاعى مەرزىمى 20 جىل­دان اسىپ كەتكەن. ال زاۋىتتان شىق­قانىنا ءۇش جىل تولماعان جاڭا تەحنيكالاردىڭ ۇلەسى وتكەن جىل­عا قاراعاندا 3,1 پايىزعا ءوسىپ وتىر. قازاقستاندىقتار كوبىنەسە Toyota (107 099 كولىك), Lada (94 548), Volkswagen (45 773), Mercedes-Benz (39 442) جانە Hyundai (32 897) سەكىلدى اۆتو­كولىك برەندتەرىن تىركەگەن نەمەسە قايتا تىركەۋدەن وتكىزگەن, – دەدى قازاقستان اۆتوبيزنەس قاۋىم­داستىعىنىڭ ۆيتسە-پرەزي­دەنتى انار ماقاشەۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا, ەكىنشى اي قاتارىنان ساتىلىم 9 مىڭ كولىك­تەن اسىپ ءتۇسىپ وتىر. بىراق نا­رىق­تىڭ الەۋەتى بۇدان دا جو­عارى كورىنەدى. سوندىقتان قاۋىم­داستىق قالعان ءۇش ايدى ەسەپكە العاندا, جىل قورىتىندىسى بو­يىنشا ساتىلىم كولەمى 90 مىڭ كولىكتەن اسىپ تۇسەدى دەپ بولجام جاساۋدا.

جالپى, قازاقستانداعى اۆتو­كولىك ءوندىرىسى سوڭعى ون جىلدا ايتارلىقتاي ءوسىم كورسەتتى. داعدارىستى تا باستان وتكەرگەنى ەسىمىزدە. ماسەلەن, 2010 جىلدان باستاپ بۇل سالادا 130 جاڭا ماشينا جاساۋ ءوندىرىسى ىسكە قوسىلىپ, 14 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلعان.

2015 جىلى تەڭگەنىڭ ەركىن اينالىمعا جىبەرىلۋىنە بايلانىس­تى اۆتوكولىك ءوندىرىسى داعدارىسقا ۇشىرادى. 2010 جىلى ءوندىرىس كولەمى 4 مىڭ كولىكتى قۇراسا, داعدارىستان ءبىر جىل بۇرىن, ياعني 2014 جىلى 40,8 مىڭ كولىككە جەتكەن. داعدارىستان كەيىن (2016 جىلى) بۇل كورسەتكىش 7,7 مىڭ كولىككە دەيىن قىسقاردى.

ۇكىمەت نارىقتى قولداۋ ماق­ساتىندا جەڭىلدەتىلگەن اۆتونەسيەلەۋ باعدارلاماسىن ەنگىزدى. سونىڭ ناتيجەسىندە نارىق قال­پىنا كەلە باستادى. 2019 جىلدان باستاپ اۆتوكولىك ءوندىرىسى نارىعى ناقتى ءوسىم كورسەتۋگە كوشتى. ياعني, 2010 جانە 2019 جىلدار ارا­­لىعىندا ءوندىرىس كولەمى 12,5 ەسە وسكەن. ونەركاسىپتەگى اۆتو­كولىك ءوندىرىسىنىڭ ۇلەسى شامامەن 2 پايىزعا دەيىن ۇلعايدى.

ايتپاقشى, قازاقستاننىڭ اۆتوونەركاسىپ نارىعىنا تاعى ءبىر ءىرى ويىنشى كىردى. ول – Hyundai Trans Kazakhstan جەڭىل اۆتوكولىك وندىرەتىن زاۋىتى. جاڭا زاۋىت «Astana Motors» كومپانياسىنىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى بولىپ سانالادى. زاۋىت ءبىرىنشى كەزەڭدە جىل سايىن 30 مىڭ كولىك شىعارۋعا قاۋقارلى. ەكىنشى كەزەڭى ىسكە قوسىلعان سوڭ جىلدىق ءوندىرىس قۋاتى 45 مىڭ تەحنيكاعا دەيىن جەتپەك. كاسىپورىن ىشكى نارىقتى عانا قامتىماي, ونىمدەرىن تمد ەلدەرىنە ەكسپورتتاماق. 

– كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا بايلانىستى قالىپتاسقان داعدارىسقا ءارى تەڭگە باعامىنىڭ قۇبىلمالىلىعىنا قاراماستان, زاۋىت قۇرىلىسىن جوسپارلانعان مەرزىمدە, ءبىر جارىم جىلدا اياق­تادىق. وسى جىلدىڭ ءساۋىر ايىن­دا زاۋىتتا ءىرى توراپتى قۇراس­تىرۋ ادىسىمەن اۆتوموبيل­دەر ءوندىرىسى باستالدى. 15 قازاندا ۇساق توراپتى قۇراستىرۋ ادىسىمەن اۆتوموبيلدەر وندىرۋگە ارنالعان تسەحتى ىسكە قوستى. ءبىز بارلىق مىندەتتەمەنى تولىق كولەمدە ورىندايمىز جانە كەلەسى جىلدىڭ باسىندا نارىققا ۇساق توراپتىق ادىسپەن جينالعان العاشقى اۆتوموبيلدەردى ۇسىنامىز, – دەدى «Astana Motors» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرلان سماعۇلوۆ.

جاڭا زاۋىتتا شامامەن 700-دەي جۇمىس ورنى قۇرىلادى. جوباعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى – 28 ملرد تەڭگە. ونىڭ 30 پايىزى – «Astana Motors» كوم­پانياسىنىڭ قارا­جاتى, قالعان 70 پايىزى نەسيەگە الىنعان. قارىزدى «قازاق­ستان­نىڭ دامۋ بانكى» اق مەن «برك-ليزينگ» اق ۇسىندى.