قايىرىمدىلىق جاساۋ – قازاق حالقىنىڭ بويىندا سان عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ۇلى قاسيەتتەردىڭ ءبىرى. قوعامداعى ءتۇرلى تاعدىر يەلەرىنە قولۇشىن سوزىپ, كومەك كورسەتۋ دە – ادامگەرشىلىكتىڭ بەلگىسى. بۇل ورايدا جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى الەۋمەتتىك تۇرعىدا قولداۋ ماقساتىندا وسىدان ون جىل بۇرىن شىعىس قازاقستان جانە اقتوبە وبلىستارىندا «مەيىرىم» جوباسى جۇزەگە اسقان بولاتىن. ەندى اتالعان جوبا جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ باستاماسىمەن اۋليەاتا وڭىرىندە دە جالعاسىن تاپتى. بۇل جوبا الدىڭعى ەكى وبلىستا دا ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتتى.
جوبانى جامبىل وڭىرىندە دە ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ م.ۇركىمباەۆ اتىنداعى جاستار سارايىندا جيىن ءوتىپ, اتالعان جوبانىڭ تۇساۋى كەسىلدى. سالتاناتتى جيىنعا وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ, وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان جىلقىباەۆ, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى باعلان قاراشولاقوۆ جانە اكىمدىككە قاراستى باسقارمالار مەن وزگە دە مەكەمەلەردىڭ باسشىلارى قاتىستى. اتالعان شارا تاراز قالاسىنداعى «مەيىرىمدىلىك مەكەنى» اتتى بالالار الەمىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى تۋرالى دايىندالعان بەينەروليكپەن اشىلدى. مۇندا بالالاردىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىس-تىرشىلىگى قامتىلىپ, اتا-انانىڭ مەيىرىمىن اڭساپ ءوسىپ كەلە جاتقان جەتكىنشەكتەردى قامقورلىعىنا الىپ وتىرعان ورتالىقتىڭ جۇمىسى تانىستىرىلدى. بۇدان كەيىن وبلىس اكىمى ب.ساپارباەۆ ءسوز الىپ, قامقورلىققا مۇقتاج ازاماتتارعا قولۇشىن سوزىپ, كومەك كورسەتۋ اتانىڭ قانىمەن, انانىڭ سۇتىمەن بويىمىزعا سىڭگەن قاسيەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «جالپى, ادام بالاسى قانشالىقتى ءبىر-بىرىنە مەيىربان, قامقور بولسا, ول دا قوعامنىڭ ىزگىلەنە تۇسۋىنە قوسقان ۇلەسى, ازاماتتىق بورىشىنىڭ ورىندالۋى دەپ بىلەمىن. قازاق – جەتىمىن جىلاتپاعان, جەسىرىن قاڭعىتپاعان حالىق. ونى ءوز تاريحىمىزدان جاقسى بىلەمىز. ماسەلەن, قازاق وتكەن عاسىردىڭ باسىنداعى اشارشىلىق پەن قۋعىن-سۇرگىن ۋاقىتىندا ەلىمىزگە قونىس اۋدارعان قانشاما وزگە ۇلت وكىلدەرىن تۋىسىنان كەم كورمەي, باۋىرىنا باستى. بۇل بىزگە ۇلكەن ونەگە بولدى. سوندىقتان دا مۇقتاج جاندارعا كومەك بەرۋدى ايماقتاعى كاسىپورىن باسقارىپ, ءوز كاسىبىمەن اينالىسىپ وتىرعان اتپال ازاماتتاردىڭ ءبىر مىندەتى دەپ ءبىلۋ قاجەت. بۇل – اركىمنىڭ وسكەلەڭ ۇرپاق الدىنداعى الەۋمەتتىك پارىزىنىڭ ورىندالۋى دەپ ويلايمىن. قازىر ايماقتا جۇمىس ىستەپ جاتقان بىرقاتار ونەركاسىپ ورىندارىنىڭ وبلىس تۇرعىندارىنا جان-جاقتى كومەك بەرىپ جاتقانىنان حاباردارمىز. ەندىگى كەزەكتە بۇل جۇمىستار جالعاسىن تابۋى ءۇشىن اتالعان جوبانى ىسكە قوسقالى وتىرمىز. ەلىمىزدە الەۋمەتتىك احۋال جاقسارعان سايىن بالالار ءۇيى تاربيەلەنۋشىلەرىنىڭ سانى ازايىپ كەلەدى. دەگەنمەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالاقايلار ءالى دە بار. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ولارعا بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ, قوعامنىڭ تولىققاندى مۇشەسى اتانىپ, ەلىنە ادال قىزمەت ەتەتىن ازامات بولىپ وسۋىنە, ومىردەن ءوز ورنىن تابۋىنا جاردەمدەسۋ», دەدى اكىم. سونىمەن قاتار ءوز سوزىندە ب.ساپارباەۆ وسىلايشا جەتىمدەر ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىنە ساپالى ءبىلىم الىپ, ماماندىق يەسى اتانۋعا, جۇمىسقا ورنالاسۋعا, باسپانالى بولىپ, وتباسىن قۇرۋعا قولداۋ ءبىلدىرۋ قاجەتتىگىن ايتىپ ءوتتى.
جوبا تۇجىرىمداماسىنا سايكەس, وڭىردەگى جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا ارنالعان مەكەمەلەردە تاربيەلەنىپ جاتقان, ياعني اسىراۋشىسىنان ايرىلعان 134 بالانىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن الەۋمەتتىك جانە قۇقىقتىق كەپىلدىكتەردى قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى جاقسارتۋعا باعىتتالعان جۇمىستار جۇرگىزىلەدى. بۇل ماقساتتا 87 مەملەكەتتىك مەكەمە مەن ءىرى كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارى جاۋاپتى تۇلعا ەسەبىندە بەكىتىلگەن. ءتيىستى ازاماتتار سول بالالار ءوسىپ, ۇلكەن ومىرگە ارالاسقانشا ولاردىڭ اشىلعان ەسەپشوتتارىنا قارجى سالىپ, وزگە دە ماسەلەلەر بويىنشا قولداۋ كورسەتەدى. سونداي-اق ولاردىڭ كەيىننەن تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسىپ, باسپانالى بولۋىن دا باقىلاۋعا الادى.
جيىن بارىسىندا بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىسى البينا قادىروۆا ءوزى سەكىلدى بالدىرعانداردى قامقورلىعىنا العانى ءۇشىن ب.ساپارباەۆقا العىس ايتتى. «مەن 6-سىنىپتا وقيمىن. وقۋ ۇلگەرىمىم جاقسى. بولاشاقتا وقۋ گرانتىن يەلەنىپ, ءوزىم ارمانداعان ماماندىقتىڭ يەسى اتانسام دەيمىن. ۇلكەن ءۇيىم بولسا دەپ ارماندايمىن. بۇگىن سول ارمانىما ءبىر تابان جاقىنداعان سياقتىمىن. وبلىس əكىمىنىڭ قولىنان قارجىلاي سەرتيفيكات العانىما قۋانىپ تۇرمىن», دەيدى ا.قادىروۆا.
بۇدان كەيىن ب.ساپارباەۆ ا.قادىروۆاعا 1 ملن تەڭگەنىڭ سەرتيفيكاتىن تابىستادى. بۇل ونىڭ «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» ارقىلى باسپانا الۋى ءۇشىن باستاپقى جارنا رەتىندە تولەنىپ وتىرعان قاراجات. سونداي-اق بالالاردى ومىرلىك سۇيەمەلدەۋ تۋرالى ۇشجاقتى الەۋمەتتىك كەلىسىمشارتقا قول قويدى.
جامبىل جەرىندە جۇزەگە اسىپ جاتقان «مەيىرىم» جوباسىنا جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر دە قولداۋ كورسەتتى. «قازفوسفات» جشس باس ديرەكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى مۇقاش ەسكەندىروۆ دانيل كوتۋرباەۆ پەن تاتيانا شەۆەلەۆاعا, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى باعلان قاراشولاقوۆ اركادي وۆچيننيكوۆقا, ال, «Altais Group» جشس ديرەكتورى الىمبەك جۇماباەۆ نيكولاي موروزوۆقا, «ارايسترويماركەت-2003» جشس ديرەكتورى ارمان ەدىلباەۆ ۆيكتوريا ونيششەنكوعا 1 ملن تەڭگە كولەمىندەگى سەرتيفيكاتتار تابىستادى. بۇدان كەيىن كوپشىلىككە بالالار ۇيىندەگى جەتكىنشەكتەرگە كومەك كورسەتىپ جۇرگەن جامبىلدىق جومارت جاندار تۋرالى دايىندالعان بەينەروليك كورسەتىلدى. سونداي-اق «ومىرلىك قيىن جاعدايداعى بالالاردى قولداۋ ورتالىعى» مەكەمەسىنىڭ باسشىسى ايجان مەيىرحانوۆا باياندى باستامانى جامبىل جەرىندە جالعاستىرعانى ءۇشىن وبلىس اكىمى ب.ساپارباەۆقا العىس ايتتى. سونىمەن قاتار بالالارعا جاردەم بەرىپ, جۇرەك جىلۋىن توككەن بارشا ازاماتتارعا يگى تىلەگىن ارنادى. شارا سوڭىندا بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى دە كومەك كورسەتكەن جاندارعا دەگەن العىسىن انمەن جەتكىزدى.
جامبىل وبلىسى