ادامزات اتاۋلى ءبىر عانا ۆيرۋستىڭ قاۋىزىندا اۋا قارماپ قالعان مىنا زاماندا تويشىلدىققا ويشىلدىقپەن قاراۋدىڭ ءجونى بار. «قىرىقتىڭ ءبىرى قىدىر» دەپ تۇيسىنگەن كونە تۇرىكتەردەن تامىر تارتقان اق داستارقاننان ءدام تاتقىزۋ, القا-قوتان وتىرا قۋانىشتى ءبولىسۋ – بەرىك ءداستۇرىمىز.
بابالارىمىزدىڭ نانىمدارىنا سايكەس, «قىدىر» ماڭگىلىك ءومىردىڭ قۇپياسىن مەڭگەرگەن ەرەكشە پايعامبار بەينەسىندە قابىلدانعان. جانە ونىڭ جوق-جىتىكتەرگە جاردەم ەتەرىنە قۇلاي يلانعان. وسىدان بارىپ سول كوكتەن كەلەر بەرەكەنى كوپ بولىپ جينالا بولىسكەندى قۇپ كورگەن. كۇنكورىسى تومەندەرگە اس-اۋقات تاراتۋ مەملەكەتتىڭ موينىنداعى بورىشقا سانالعان. ورحون جازبا ەسكەرتكىشتەرىندە كوكتۇرىك قاعاننىڭ: «اش حالىقتىڭ قارنىن تويدىردىم, سىرتىن دا تون-كيىمسىز قالدىرمادىم» دەپ, تۇجىرىمداۋى بايىرعى بۇل قاعيداتتىڭ كورىنىسى. مىنە, وسىنداي مەملەكەت پەن حالىقتىڭ بىرلىك-تىرلىگىنىڭ التىن ارقاۋىنا اينالعان اماناتتىق مىندەتتىڭ, ساف سالتىمىزدىڭ ءمان-ماڭىزىن قازىرگىدەي كەتىرىپ العاندىعىمىز – ەڭ الدىمەن بيلىك باسىنداعىلار مەن زيالى قاۋىمعا سىن. بۇلاق – باسىنان تۇنباي تۇر! ۇلتتىق قۇندىلىقتار جايىنا قالدى. ىسىراپشىلدىق پەن باقتالاستىق, داراقىلىق پەن استامشىلدىق, جەمقورلىق دەگەندەرىڭىز, ءتىپتى مىنا ءولىم شاشقان پاندەميا تۇسىندا دا پارمەندەپ, تايراڭداي باسىمىزعا شىعىپ كەتتى ەمەس پە؟! بۇل ەندى بۇگىندىككە تاۋسىلماس اڭگىمە.
ىرگەلى مەكەمەلەردە باسشىلىق ەتكەن, قۋانىش-تويلاردىڭ ۇنەمى تورىنەن تابىلار, داۋلەتى دە ساۋلەتى ءبىر باسىنا جەتەرلىك بولات ەسىمدى ازاماتپەن كورشىلەسپىز. قازىر زەينەتكەر. بۇدان ون شاقتى جىل بۇرىن ۇلىن ۇيلەندىردى. امىسە توي قۇرمەتىنە بولەنىپ جۇرگەن اعامىز كەمىندە ءۇش ءجۇز ادامنىڭ باسىن قۇراعان شىعار-اۋ دەپ بارعانبىز عوي. سىزگە وتىرىك, بىزگە شىن, بار-جوعى ءجۇز-اق ادام! قۇدالارى, تۋىس-جەكجاتتارى, كورشى-كولەڭ مەن جاستار. ءتىپتى ءوزىنىڭ بەدەلدى قىزمەت ورنىنان دا ەشكىمدى ۇشىراتپادىق. ابدەن ىرىكتەلگەن, ارينە. ءبارىمىز اڭ-تاڭبىز, كافەنىڭ ءوزى كونەتوز – «قاراگوز». ىڭ-شىڭ جوق. اباي حاكىم ايتپاقشى, ءبىرىن-ءبىرى توسىپ سويلەگەن قوناقتار. مۇندايدا كوڭىلىڭ دە كوتەرىڭكى, اسىڭ دا جۇعىمدى. ويىڭ دا ۇشقىر. تولعانا سويلەپ, شىرقاتا ءان ساپ, ارقا-جارقا بولدىق تا قالدىق كۇتپەگەن جەردەن. وتاعاسىنىڭ ءوزى دە بايبىشەسىن قولتىعىنا قىسىپ الىپ اينالا وتىرعاندارمەن باس تۇيىستىرە سىرلاسىپ, تويدىڭ ءسانىن كەلتىردى. سونداعى ءبىر قۇرداسىنىڭ: ء«اي, بوكە, نە دەگەن اۋليە ادامسىڭ! ءبىز توي جاساساق قوي, ءبىر اي بۇرىن اكىمدەر مەن باسشىلاردى شاقىرامىز دا, سونشاما ۋاقىت كەلە مە, كەلمەي مە دەپ قاراداي باسىمىز شاراداي بولادى. اگاراكي, الگىلەر تويعا, قۇداي وڭداپ كەلە قالسا, توي بىتپەي كەتىپ قالا ما دەپ, ەسىك تورۋىلداپ, جۇرەگىمىز اۋىرىپ, ەسىمىز شىعادى! ال سەن بولساڭ, بۇل قازاقتا توي جاساعان ءبىر ءوزىڭ سەكىلدى, قۇدالارمەن قالجىڭداسىپ, قۇداشالارمەن بي بيلەپ, الدىمەن ءوزىڭ تويلاپ ءجۇرسىڭ. سەن شاقىرساڭ مىڭ ادام كەلەر ەدى-اۋ. جارادىڭ ەندى, وزدىڭ بىزدەن, ابدەن وزدىڭ!» – دەپ ارقاسىنان قاققانى ءالى ەسىمنەن كەتپەيدى.
بۇل داۋىردە «توي – ءتاڭىردىڭ قازىناسى» دەگەنىمىزدە, توي ۇستىندەگى سىي-سىياپاتتان بۇرىن ىزگى تىلەك, اق باتا, وتباسى ارقىلى جەلىس تارتار ەلدىككە ءتان بەرەكە-بىرلىكتى ايتساق كەرەك. اعايىندىقتى ارتتىرار ىقشام تۇردەگى تاعىلىمدى تويعا ەل ىشىندە بەتبۇرىس تا جاسالىپ جاتىر. بۇعان ءىشىڭ جىليدى. قۇر ماقتان, داڭعازىلىقپەن جەتكەن جەرىمىز بەلگىلى. اسىلى, اقىل دەگەنىمىز – اقىلسىز قادامداردىڭ كومبەسى. اقىلعا كەلەلىك. ەسجيار تىرشىلىككە كوشىپ, بارىنەن بۇرىن وتانىمىزدىڭ رۋحتىق ءھام ۇلتتىق ۇستىنىن ارتتىرالىق! تويىمىز دا, كوش-كوركىمەن وسى شەپتەن تابىلىپ جاتسا, قانەكي!
امىرە ءارىن,
الماتى وبلىستىق «جەتىسۋ» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى