قوعامدىق كەلىسىم مەن بەيبىتشىلىكتىڭ ماڭىزىن ۇعىندىرار ۇلاعاتتى ۇعىمدار سانادا جاڭعىرعان ساتتەردە, ىرگەسىنەن سۋ كەتىپ, بەرەكەسى قاشقان, تاتۋلىق تۋىن جىعىپ العان كەيبىر ەلدەردەگى قيىن جاعدايلاردى ويلاعاندا ەل ىنتىماعىنىڭ, ەل بىرلىگىنىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن تەرەڭ تۇسىنەسىڭ.
قازىرگى تاڭدا الەم بويىنشا ءتۇرلى وزگەرىستەرگە كۋا بولىپ وتىرمىز. ولاردىڭ ىقپالىمەن ەشقاشان بۇلجىماستاي كورىنەتىن, ابدەن قالىپتاسقان كوپتەگەن قاعيدا مەن زاڭدىلىقتار, قۇندىلىقتار ءوز ءمانىن جوعالتۋدا. كەرىسىنشە, سول وزگەرىستەر سەبەبىنەن جاڭا قاعيدالار مەن وزگەشە قۇندىلىقتار قالىپتاسۋدا, ومىرىمىزگە دەندەپ ەنۋدە. بۇل جاعدايلار جاھاندى وقتا-تەكتە تەڭسەلتىپ, كەيدە ءارى-ءسارى كۇي كەشتىرىپ قوياتىنى بار. الايدا كۇتىلگەن جانە كۇتىلمەگەن وزگەرىستەردىڭ قاباعىنا قاراپ, سولارعا كىرىپتار بولىپ وتىرعان بۇگىنگى جالتاق الەمدى ماڭىزى مەن سالماعىنا, قادىرى مەن قاسيەتىنە ەشتەڭە نۇقسان كەلتىرە المايتىن, بالتالاساڭ بولىنبەيتىن, ءمانى ماڭگىلىك, وزەگى ومىرشەڭ, نەگىزى ىزگىلىك سانالاتىن قاداۋ-قاداۋ, قۇدىرەتتى قۇندىلىقتار ۇستاپ تۇر. بۇل قۇندىلىقتاردى ەشتەڭە وزگەرتە المايدى. سوندىقتان دا ولار – ادامزات ءۇشىن ارداقتى, الەم ءۇشىن قادىرلى.
جاھانداعى تىرشىلىكتى ۇيلەستىرىپ تۇرعان وسىناۋ قۇندىلىقتاردىڭ قايسىسىن الىپ قاراستىرساڭىز دا, ولاردى اللانىڭ جاراتقانى, قالىپتاستىرعانى, تۋىندىسى ەكەنىنە كوز جەتكىزەسىز. وسى ءمىنسىز قۇندىلىقتاردىڭ ىشىندەگى ەڭ باستىسى – ىنتىماق, بىرلىك, بەيبىتشىلىك جانە ادامي ىزگى قاسيەتتەر ەكەنى داۋسىز. بۇلارسىز تىرشىلىگىمىزدە ۇيلەسىمدىلىك پەن بەيبىتشىلىك سالتانات قۇرا المايدى. وسىناۋ قۇندىلىقتاردىڭ الدىنا باسقالارىن شىعارۋ – قاسىرەت پەن تاۋقىمەتتىڭ باسى.
ەكونوميكالىق دامۋ, عىلىم مەن تەحنيكانىڭ ارتىقشىلىقتارى ادام بالاسىنا بەرىلگەن ازدى-كوپتى مۇمكىندىك سانالعانىمەن, بىراق ول جالپى ادامزاتتى باقىتقا جەتكىزە المايتىنىنا الدەقاشان كوز جەتكىزىلگەن. عىلىمي-تەحنيكالىق پروگرەستىڭ حالىقارالىق قوعامداستىقتاعى تۇيتكىلدەردى ازايتۋ باعىتىنداعى ىقپالىنان گورى ماسەلەلەردى قوردالاندىرا تۇسەتىن كۇشكە مەيلىنشە كوبىرەك يە ەكەنى بەلگىلى بولۋدا. سوندىقتان ادامزات, جەكەلەي ايتقاندا ءوزىن ءوزى سىيلايتىن ۇلتتار, بولاشاعىنان ءۇمىتتى مەملەكەتتەر ءوزىنىڭ بارلىق بەرەكەسىنىڭ باستاۋى ادامي اسىل قاسيەتتەردەن نەگىز تارتقان قۇندىلىق – ىنتىماقتا, تاتۋلىقتا, بىرلىكتە, تولەرانتتىلىقتا ەكەنىن مويىنداۋ ۇستىندە.
جاپپاي قارۋلانۋ, مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا ءبىر-بىرىنە كۇش كورسەتۋ, باسىنۋ ءتاسىلى كۇنى وتكەن امالدار قاتارىنا قوسىلار كەزەڭ دە جاقىنداپ كەلە جاتقان سىڭايلى. بۇگىندە الەمگە كۇشپەن, قاۋىپ-قاتەر توندىرۋمەن ەمەس, ىزگى قادامدارى ارقىلى ىقپال ەتۋ ۇدەرىسى بوي كورسەتە باستادى. بۇل, ارينە جاقسىلىقتىڭ نىشانى. الايدا ءوزىنىڭ ىشكى بىرلىگى, ىشكى تاتۋلىعى, ىنتىماعى بولماي, ەشكىم وزگەگە ىزگىلىك كورسەتە المايدى.
قۇدايعا شۇكىر, قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە ىنتىماققا, ءوزارا كەلىسىمگە ۇمتىلۋ ۇدەرىسىنىڭ ومىرشەڭ ءداستۇرى قالىپتاسقان. سايىن دالامىزدا ەجەلدەن ورنىققان وسىناۋ يگىلىك بۇگىنگى قوعامىمىزداعى ازاماتتىق كەلىسىم مەن تەڭدىكتىڭ قاينارى سانالادى.
ىنتىماق, توزىمدىلىك, وزگەنىڭ وي-پىكىرىنە قۇرمەتپەن قاراۋ ەلىمىزدەگى قوعامدىق كەلىسىمنىڭ نىعايۋىنا بارىنشا وڭ اسەرىن تيگىزۋدە. بۇل شىن مانىندە قازاقستانداعى تۇراقتىلىق پەن ورنىقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, ەل بىرلىگىن ەسەلەي تۇسەر ءداستۇرلى جولدار مەن قاعيدالاردىڭ ۋاقىت تالابىنا ساي قايتا جاڭعىرۋىنا ىقپال ەتۋدە.
وسى ارادا حاكىم ابايدىڭ وتىز ءتورتىنشى قارا ءسوزىنىڭ مىنا بولىگى ەرىكسىز ەسكە تۇسەدى: «ادام بالاسىنا ادام بالاسىنىڭ ءبارى – دوس. نە ءۇشىن دەسەڭ, دۇنيەدە جۇرگەندە تۋىسىڭ, ءوسۋىڭ, تويۋىڭ, اشىعۋىڭ, قايعىڭ, قازاڭ, دەنە ءبىتىمىڭ, شىققان جەرىڭ, بارماق جەرىڭ – ءبارى بىردەي, احيرەتكە قاراي ءولۋىڭ, كورگە كىرۋىڭ, ءشىرۋىڭ, كوردەن ماحشاردا سۇرالۋىڭ – ءبارى بىردەي, ەكى دۇنيەنىڭ قايعىسىنا, پالەسىنە قاۋپىڭ, ەكى دۇنيەنىڭ جاقسىلىعىنا راحاتىڭ – ءبارى بىردەي ەكەن. بەس كۇندىك ءومىرىڭ بار ما, جوق پا؟.. بىرىڭە-ءبىرىڭ قوناق ەكەنسىڭ, ءوزىڭ دۇنيەگە دە قوناق ەكەنسىڭ, بىرەۋدىڭ بىلگەندىگىنە بىلمەستىگىن تالاستىرىپ, بىرەۋدىڭ باعىنا, مالىنا كۇندەستىك قىلىپ, يا كورسەقىزارلىق قىلىپ, كوز الارتىسپاق لايىق پا؟ تىلەۋدى قۇدايدان تىلەمەي, پەندەدەن تىلەپ, ءوز بەتىمەن ەڭبەگىمدى جاندىر دەمەي, پالەنشەنىكىن اپەر دەمەك – ول قۇدايعا ايتارلىق ءسوز بە؟ قۇداي بىرەۋ ءۇشىن بىرەۋگە ءجابىر قىلۋىنا نە لايىعى بار؟» دەيدى.
ءيا, ابايدىڭ بۇل ايتىلعان سوزدەرىنەن تەرەڭ عيبرات الۋعا بولادى. ويتكەنى ءاربىر ادامنىڭ وزگەگە تاعدىرلاس, تامىرلاس, وزەكتەس رەتىندە قاراۋى اسا ماڭىزدى. سوندىقتان ابايدىڭ جوعارىداعى عيبراتتى سوزدەرى وزگەنىڭ ءومىر ءسۇرۋ قۇقىعىنا قارسىلىق ءبىلدىرىپ, توزىمسىزدىك تانىتقان جاندى ساباسىنا ءتۇسىرىپ, ادامگەرشىلىككە بۇرادى. ءيا, باستى قۇندىلىعىمىز – ىنتىماق پەن بىرلىك ادامداردىڭ جاقسى قاسيەتتەرىمەن تامىرلاس ءارى وعان تاۋەلدى.