كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قىزىلجار وڭىرىندە جۇمىس ساپارىمەن بولدى. ەلباسى وراق ناۋقانىنىڭ بارىسىمەن تانىسىپ, اگروونەركاسىپ كەشەنى سالاسى وكىلدەرىمەن كەزدەستى.
كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قىزىلجار وڭىرىندە جۇمىس ساپارىمەن بولدى. ەلباسى وراق ناۋقانىنىڭ بارىسىمەن تانىسىپ, اگروونەركاسىپ كەشەنى سالاسى وكىلدەرىمەن كەزدەستى.
ەگىنشىلىك سالاسىن ارتاراپتاندىرۋ
اگروونەركاسىپ كەشەنى الدىندا تۇرعان كەلەلى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى رەتىندە اتاپ كورسەتىلدى.
ايىرتاۋ اۋدانىنىڭ سەيىلبەك ماحمەتوۆ باسقاراتىن «زلاتوگوركا» جشس ەگىن وراعى سەكىلدى اسا جاۋاپتى ناۋقانعا ءبىر كىسىدەي كىرىسىپ, ەڭبەك كورىگىن قىزدىرا تۇسكەن. مۇندا 9800 گەكتار ەگىستىكتىڭ 4 مىڭ گەكتارىنا مايلى داقىلدار سەبىلگەن. بيداي القاپتارىنىڭ شىعىمدىلىعى 30 تسەنتنەردەن اينالىپ وتىر. وسىندا اتباسىن تىرەگەن ەلباسى داڭعايىر ديقان باسقاراتىن ۇجىمنىڭ ماڭداي تەرمەن وسىرگەن ەل ريزىعىنىڭ ساپاسىنا كوڭىل اۋدارىپ, ريزاشىلىق سەزىمىن جاسىرمادى. بۇدان كەيىن وبلىستىڭ اۋىلشارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارى باسشىلارىمەن كەزدەسىپ, بيىل دا استىقتى ولكەدە ءونىمنىڭ بىتىك شىققانىن, ەندىگى باستى مىندەت ىسىراپسىز جيناپ الۋ ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. سوسىن ءوڭىر باسشىسى سامات ەسكەندىروۆ وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ جاعدايىن باياندادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستان-2050» ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگياسىن باستى باعدار رەتىندە العان سولتۇستىكقازاقستاندىقتار الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى بويىنشا جۇيەلى جۇمىستار اتقارىپ كەلەدى. اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ دامۋىندا وڭ سەرپىن بايقالادى. بۇگىندەرى ەكسپورتتى ارتاراپتاندىرۋعا جانە تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋعا جول اشىپ وتىرعان اۋىل شارۋاشىلىعى نەگىزگى تابىس كوزدەرىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. وبلىس تۇرعىندارىنىڭ جارتىسىنان كوبى اۋىلدىق جەرلەردە تۇراتىندىقتان, بۇل سالانى ۇدەمەلى تۇردە العا باستىرۋدىڭ الەۋمەتتىك تە, ەكونوميكالىق تا ماڭىزى زور. بيىل «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسى اياسىندا ەلدى مەكەندەرگە 156 جاس مامان تارتىلىپ, تۇگەلدەي كوتەرمە جاردەماقىمەن قامتىلدى. ولار تۇرعىن ۇيلەردى جىلدىق 0,01 پايىز جەڭىلدىكپەن الۋ قۇقىعىنا يە. اگرارلىق سەكتورداعى جەتىستىكتەر, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتىڭ اگرارلىق كەشەندى قۋاتتى قولداۋ ساياساتىمەن تىعىز ساباقتاس. وسىدان-اق استىق ءوندىرىسى وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ باستى كورسەتكىشىنە اينالعانىن بايقاۋ قيىن ەمەس. ونىڭ ۇستىنە الەمدىك استىق رىنوگىندا ۇزاق مەرزىمدى سۇرانىستىڭ ارتۋ ءۇردىسى ەكسپورتقا باعىتتالعان استىق ءوندىرىسىن دامىتۋ قاجەتتىگىن العا تارتادى. ۇستىمىزدەگى جىلى ءوڭىر ديقاندارى 3,6 ميلليون گەكتار القاپقا بىتىك ەگىن وسىرە ءبىلدى. ەگىنشىلىك مادەنيەتىن ارتتىرۋ جانە تەحنيكالىق قايتا جاراقتاندىرۋ بويىنشا قارقىندى شارالار اتقارىلدى. 3,5 ميلليون گەكتاردان استام جەرگە ءداندى داقىلدار ءوسىرۋدىڭ جاڭا رەسۋرس ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسى يگەرىلدى. 8,7 ميلليارد تەڭگەگە 658 بىرلىك وسى زامانعى تەحنيكالار ساتىپ الىندى. ءاربىر ءتورتىنشى تەحنيكا ليزينگ شارتىمەن اكەلىندى. اگروقۇرىلىمداردى استىق ساقتايتىن سىيىمدىلىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ جايى جان-جاقتى ويلاستىرىلعان. سىيىمدىلىعى 39 مىڭ توننا بولاتىن ەكى ەلەۆاتور پايدالانۋعا بەرىلسە, جىل اياعىنا دەيىن 150 مىڭ توننالىق 8 استىق ساقتاۋ نىساندارىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان.
ەگىنشىلىك پەن مال شارۋاشىلىعىنا بولىنەتىن دەمەۋ قارجى كولەمى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. 2013 جىلى بيۋدجەتتەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاراستىرىلعان قاراجات 27 پايىزعا كوبەيىپ, 9,8 ميلليارد تەڭگەگە جەتكەن.
القالى جيىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسىلجان مامىتبەكوۆ ەگىنشىلىك پەن مال شارۋاشىلىعىنا قاتىستى ماسەلەلەردى, سۋبسيديالاۋداعى وزگەرىستەردى, ونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى قازىنا ەسەبىنەن ينۆەستيتسيالىق قارجىلاندىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن اڭگىمەلەدى. ءىرى شارۋاشىلىق جەتەكشىلەرى ەركەبۇلان مامبەتوۆ, سەرىك مالاەۆ جانە يۆان فيسەنكو وتان قامباسىنا قىزىلجاردىڭ ساپالى استىعى قۇيىلاتىنىنا سەندىرە وتىرىپ, جان-جاقتى قولداۋى ءۇشىن ەلباسىعا ريزاشىلىق سەزىمدەرىن جەتكىزدى.
مەن ءوز جولداۋلارىمدا اۋىل شارۋاشىلىق ءوندىرىسىن ارتتىرىپ, جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋ ماسەلەلەرىن ۇنەمى قوزعاپ كەلەمىن. جاڭا تەحنولوگيالاردى كەڭىنەن قولدانا وتىرىپ, ەگىستىك ءتۇسىمىن ەلەۋلى تۇردە ارتتىرۋعا ءبىزدىڭ قابىلەتىمىز دە, تاجىريبەمىز دە, قارجىلىق كۇشىمىز دە جەتەدى. وعان سىزدەردىڭ بيىل مول استىق ءوسىرى