كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ جەر جۇزىنە وتە جىلدام قارقىنمەن تارالۋى الەم جۇرتشىلىعىن قاتتى الاڭداتىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە اۋرۋدىڭ اسقىنۋىنان قايتىس بولعانداردىڭ سانى وسە تۇسكەنى دە ەشكىمدى بەي جاي قالدىرمايدى. بۇل جاھاندىق دەرتكە اينالىپ تۇر. ەندىگى جەردە الاڭسىز, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق شارالاردى ساقتاماي بولمايتىنىن ۇعىندىرىپ وتىر.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ 15 ناۋرىز كۇنى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ جاڭا COVID-19 كوروناۆيرۋسىن پاندەميا دەپ جاريالاۋىنا بايلانىستى ەلىمىزدە توتەنشە جاعداي ەنگىزۋ تۋرالى جارلىق شىعاردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىندا ازاماتتاردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماقساتىندا قازاقستاننىڭ بارلىق اۋماعىندا 16 ناۋرىزدان باستاپ 15 ساۋىرگە دەيىنگى ارالىقتى قامتيتىن كەزەڭدە قانداي شارالار جۇزەگە اسىرىلاتىنى جان-جاقتى كورسەتىلگەن.
كەشە مەملەكەت باسشىسى حالىققا جولداعان ۇندەۋىندە الەمدە قالىپتاسقان كۇردەلى احۋالعا, ياعني كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا قاتىستى ەلىمىزدە توتەنشە جاعداي ەنگىزىلگەنىن, ونداي شەشىمنىڭ بۇكىل حالىقتىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن قابىلدانعانىن جەتكىزدى. سونداي-اق پرەزيدەنت تاتۋلىق پەن تۇتاستىقتىڭ ارقاسىندا كەز كەلگەن قيىندىقتان شىعۋعا بولاتىنىن ايتتى.
حالقىمىزدا «اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە, اۋىرمايتىن جول ىزدە» دەگەن ناقىل ءسوز بار. سوندىقتان قاتەرلى اۋرۋدىڭ الدىن الىپ, ونىڭ كەڭ ەتەك الىپ كەتۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن ءبارىمىز جۇمىلا كۇرەسسەك, الىنبايتىن اسۋ بولمايدى. پرەزيدەنتتىڭ ەلىمىزدە توتەنشە جاعداي ەنگىزۋ تۋرالى وسى شۇعىل شەشىمىن مەملەكەتىمىز بەن حالقىمىزدىڭ تاعدىرىن ويلايتىن ءاربىر ازامات قولدايتىنى انىق.
قاۋىپتى ۆيرۋس قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋدى تالاپ ەتەدى. اتالعان ۆيرۋسقا قارسى كۇرەستىڭ باستى شارتتارىنىڭ ءبىرى – تازالىق ساقتاۋ. جولاۋشىلار تاسىمالدايتىن ۇشاقتاردىڭ ءىشىن, ۆاگونداردى جانە اۆتوبۋستاردىڭ ءىشىن زارارسىزداندىرۋ شارالارى قولعا الىنىپ وتىر. بۇل وتە دۇرىس. ويتكەنى قانداي اۋرۋدىڭ دا ۆيرۋستارى تازالىق ساقتالماعان جەرلەردە ءوسىپ-ونەتىنى بەلگىلى. سونداي-اق كينوتەاترلار مەن تەاترلاردىڭ زالدارىن زارارسىزداندىرۋ ۇدايى جۇرگىزىلىپ تۇرۋى ءتيىس. شىنىن ايتۋ كەرەك, سوڭعى جىلدارى اتالعان قوعامدىق-مادەني ورىنداردا وسىنداي تازالىق شارالارى ءوز دەڭگەيىندە جۇرگىزىلمەيتىنىن كورىپ ءجۇرمىز. مىسالى, قازىرگى تاڭدا كينوتەاترلار ۇلكەن ساۋدا ورتالىقتارىندا ورنالاسقان. تازا اۋامەن جەلدەتىپ تۇراتىن تەرەزەلەرى جوق. كۇن دە تۇسپەيدى. جەلدەتكىش شاحتالارى ارقىلى اۋانى تازارتقانىمەن, ول جەتكىلىكسىز. بۇگىندە قولعا الىنىپ جاتقان ساقتىق شارالارى وسى كەزگە دەيىن ەسكەرىلمەي كەلگەن كوپتەگەن كەمشىلىكتىڭ بەتىن اشىپ, ولاردى جويۋدىڭ جولدارىن كورسەتىپ بەرەتىنى انىق. قانداي بولسا دا, جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز.
وسى ورايدا, ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز جارلىعىندا قوعامدىق ءتارتىپتىڭ ساقتالۋىنا باسا ماڭىز بەرىپ وتىر. سونداي-اق ءىرى ساۋدا وبەكتىلەرىنىڭ جۇمىس ىستەۋىنە شەكتەۋ قويۋ, ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنىڭ, كينوتەاترلاردىڭ, تەاترلاردىڭ, كورمەلەردىڭ جانە ادامدار كوپ جينالاتىن باسقا دا وبەكتىلەردىڭ قىزمەتىن توقتاتۋ قاجەتتىگىن العا تارتىپ, ءتيىستى شارالار قابىلداۋ جونىندە قۇزىرلى ورگاندارعا تاپسىرما بەردى. سونىمەن قاتار ويىن-ساۋىق, سپورتتىق جانە باسقا دا بۇقارالىق ءىس-شارالاردى, سونداي-اق وتباسىلىق, سالت-ءداستۇر ءىس-شارالارىن وتكىزۋگە دە تىيىم سالدى. بۇعان ءاربىر قازاقستاندىق ازامات تۇسىنىستىكپەن قاراپ, قاتاڭ ءىس-شارالاردى ورتاق مۇددەمىز جولىنداعى بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىمىز دەپ قابىلداۋى قاجەت.
حالقىمىز «بىرلىك بار جەردە تىرلىك بار» دەيدى. پرەزيدەنت جاريالاعان توتەنشە جاعداي كەزىندە بارلىق ءىس-شارالاردى ورنىمەن جۇزەگە اسىرا بىلسەك, بارلىعىمىز تارتىپكە باعىنىپ, وسى ىسكە اتسالىسساق, قاۋىپتى ۆيرۋستىڭ تارالۋىنا جول بەرمەيمىز.
COVID-19 كوروناۆيرۋس دەرتى ءبارىمىزدى دە ءارى قاراي باسقاشا ءومىر سۇرۋگە يتەرمەلەپ وتىر. ءار ادامنىڭ تازالىققا, ادالدىققا باسا ءمان بەرۋىنە ءوز اسەرىن تيگىزەدى. تاماقتانۋ مادەنيەتىن دۇرىس قالىپتاستىرۋعا كومەكتەسەدى.
قازىر دۇنيە ءجۇزى تازالىققا بەت بۇرۋدا. حالقىمىز ء«تانى ساۋدىڭ – جانى ساۋ», دەيدى. تازالىق بولعان جەردە ادامنىڭ دەنساۋلىعى دا مىقتى بولادى. سوندىقتان دا «تازالىق – ساۋلىق نەگىزى, ساۋلىق – بايلىق نەگىزى» دەپ بەكەر ايتىلماعان. ءاربىر ادام كۇندەلىكتى ارەكەتىندە وسى جاعىنا كوبىرەك ءمان بەرۋى كەرەك.
كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا قارسى دۇنيە ءجۇزى ەلدەرى بىرىگىپ, ىرگەلى جۇمىس اتقارىپ جاتىر. الايدا تاعى ءبىر ەسكەرەتىن جايت بار. الەمنىڭ بارلىق ەلدەرى سوعىس قارۋلارىن شىعارۋعا جانە قاجەتتىلىگىنە جىلىنا 1,5 ترلن دوللارداي قاراجات جۇمساپ كەلەدى. ال وسى تۇستا الەمدە 1 ميللياردتاي ادام ءاربىر تاڭىن اشتىقپەن قارسى الادى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى (ددۇ) مەن يۋنيسەف-ءتىڭ جاڭا بايانداماسىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا الەمدەگى ون ادامنىڭ ۇشەۋى (2,1 ميلليارد) تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا قاۋىپسىز جانە جەڭىل قولجەتىمدى سۋمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن.
وسىعان بايلانىستى الەم ەلدەرى بىرىگىپ, ءار جەردە بولىپ جاتقان سوعىستار مەن قاقتىعىستاردى توقتاتىپ, قارۋلانۋعا جۇمسالىپ جاتقان قاراجاتتى دەنساۋلىق سالاسىنا باعىتتاسا, سونداي-اق اشارشىلىق جاعدايىندا وتىرعان ەلدەردىڭ حالقىنا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋگە جانە قاتەرلى ىندەتتەرگە قارسى كۇرەسۋگە بولەتىن بولسا, ونىڭ ناتيجەسى عالامات بولار ەدى. ءارى مۇنداي جاھاندىق ماڭىزدى بەتبۇرىستىڭ قاي قۇرلىقتا ورنالاسقانىنا قاراماستان, قاي مەملەكەتكە دە ءتيىمدى بولاتىنى اقيقات.
قازىر ادامداردىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسى وزگەرە باستاعان سياقتى. ءبىر-ءبىرىن قولداپ, كومەك بەرۋگە دەگەن ىقىلاستارى مەن قامقورشىلىق سەزىمدەرى ارتا تۇسكەنى بايقالادى. ءبارىنىڭ ساناسىندا وسى قاتەرلى اۋرۋعا قارسى كۇرەستى بىرلەسىپ جۇرگىزۋ يدەياسى ورنىعىپ وتىر. عالىمداردىڭ پىكىرىنشە, كوروناۆيرۋس اۋرۋىنىڭ تارالۋى جازعا قاراي, كۇن ىسىعان كەزدە توقتايدى. بىراق قورعانۋ شاراسىن قاتاڭ ساقتاعانىمىز ابزال. ەلىمىزدە جاسالىپ جاتقان جۇمىستار, قاۋىپسىزدىك شارالارى ءوز ناتيجەسىن بەرەدى دەپ سەنەمىن.
ەرسۇلتان بەكتۇرعانوۆ,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, Nur Otan پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى