الماتى قالاسىنداعى «گۇلدەر» ساياباعىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا جەتىسۋ اۋدانى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن«پوەزيا اللەياسى» اشىلدى. اقىندارعا شىعارماشىلىق شابىت سىيلايتىن ايرىقشا جوباعا «تۇلعا-دوستىق» قوعامدىق قورى دەمەۋشىلىك جاساعان.
– «پوەزيا اللەياسى» جوباسىنىڭ ماقساتى: «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن قولداۋ, قوعامدىق سانانىڭ جاڭعىرۋىنا ۇلەس قوسۋ. اقىندار شاھارى الماتىدا «پوەزيا اللەياسىن» اشىپ, ءومىرىن ولەڭمەن ورنەكتەگەن, ولەڭمەن عۇمىر كەشكەن حالقىمىزعا, اقىن-جازۋشىلارعا قۇرمەت كورسەتۋ. ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە, ۇلى جاراتىلىسقا سۇيىسپەنشىلىكپەن قاراپ, مەيىرىم-ماحابباتپەن, قايىرىم-شاپاعاتپەن عۇمىر كەشۋگە تاربيەلەۋ, – دەيدى يدەيا اۆتورى اقىن مۇراتحان شوقان.
«پوەزيا اللەياسىنا» «كەمەلدەنۋدىڭ جەتى شەڭبەرى» يدەياسى ورناتىلعان. اتالعان يدەيا اقىن مۇراتحان شوقاننىڭ «جاراتىلىسناما» اتتى فيلوسوفيالىق ەڭبەگىنەن الىنىپتى. فيلوسوفيادا جەر بەتىندەگى ادام بالاسى تومەندەگى جەتى شەڭبەردىڭ (جەتى سانانىڭ) دەڭگەيىندە ءومىر سۇرەتىنى ايتىلادى. بۇل وتباسىلىق شەڭبەر, تۋىسقاندىڭ شەڭبەر, رۋلىق شەڭبەر, ( اۋىلداستىق, جەرلەستىك) ۇلتتىق شەڭبەر, دىندىك شەڭبەر, ادامزاتتىق شەڭبەر سونداي-اق جاراتىلىستىق شەڭبەر.
مۇندا كەلگەن ادام اشىق اسپان استىندا كوركەم ەتىپ سالىنعان اللەياداعى «كەمەلدەنۋدىڭ جەتى شەڭبەرىنەن» وي ءتۇيىپ قايتادى.
كەمەلدەنگەن ادام – وتباسىلىق, تۋىسقاندىق, رۋلىق ( اۋىلداستىق, جەرلەستىك) شەڭبەردەن شىعىپ, ۇلتتىق, دىندىك شەڭبەردەن كوتەرىلىپ, ادامزاتتىق, جاراتىلىستىق شەڭبەردە عۇمىر كەشەدى.
ادامزاتتىق, جاراتىلىستىق شەڭبەردە عۇمىر كەشكەن كەمەل ادام دۇنيەنىڭ تىنىشتىعىن, ۇيلەسىمىن بۇزباي, قاناعاتشىل, قايىرىمدى, مەيىرىمدى بولىپ, بەيبىتشىلىك ءۇشىن قىزمەت ەتەدى.
ساحناعا سالىنعان «كەمەلدەنۋدىڭ جەتى شەڭبەرى» ساياباققا كەلگەن ادامدارعا تەرەڭ وي سالادى. ادامدار ساحناداعى تەرەڭ ماعىنالى ءارى كوركەم جاسالعان «كەمەلدەنۋدىڭ جەتى شەڭبەرىنە» سۋرەتكە ءتۇسىپ, ونىڭ مانىنە ءۇڭىلىپ, جاندارىنا ازىق الادى. بۇل جەردە ءارتۇرلى ءىس-شارالار, كەشتەر ءوتىپ, اقىن-جازۋشىلار باس قوسادى.
سونداي-اق «پوەزيا اللەياسى» كۇمبەزىنە شىعىس دانالىعى جازىلعان اربا قويىلعان. اربانىڭ كۇمبەزىندەگى «كوپ كىتاپ وقىعان, العان ءبىلىمىن ەل يگىلىگىنە جاراتپايتىن وقىمىستى - كىتاپ تيەلگەن اربا...» دەگەن شىعىس دانالىعى وقىمىستىلاردى كىتاپ تيەلگەن اربا بولماي, ەلگە قىزمەت ەتۋگە شاقىرادى.
قۇلاگەر ىقشام اۋدانىنداعى «گۇلدەر» ساياباعىندا سالتانات قۇرعان ەرەكشە ورىننىڭ قۇرىلىسى بيىلعى شىلدەدە باستالعان ەدى.
اللەيانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا ولجاس سۇلەيمەنوۆ, مۇحتار شاحانوۆ, ۇلىقبەك ەسداۋلەت, التىنبەك قورازباەۆ, سەكەن تۇرىسبەكوۆ, اماندوس اقاناەۆ قاتارلى اقىن جازۋشىلار مەن ونەر ادامدارى قاتىسىپ جوبانىڭ ارتىقشىلىعى تۋرالى اڭگىمەلەدى.