ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن بەس جىلدان بەرى ىسكە اسىرىلىپ كەلە جاتقان «ماڭگىلىك ەل جاستارى – يندۋسترياعا!» – «سەرپىن-2050» الەۋمەتتىك جوباسىنىڭ ماقساتى ىشكى كوشى-قوندى رەتتەۋ ارقىلى جۇمىس كۇشى تاپشى, جوعارى جانە كاسىپتىك-تەحنيكالىق وقۋ ورىندارىنداعى ستۋدەنتتەر سانى از وڭىرلەر مەن ارتىق جۇمىس كۇشى بار, جوعارى جانە كاسىپتىك-تەحنيكالىق وقۋ ورىندارىندا ورىن جەتىسپەيتىن وڭىرلەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنداعى تەڭگەرىمسىزدىكتى بولدىرماۋ ەكەنى ءمالىم.
بۇل باعدارلاما وڭىرلەردىڭ ىنتىماقتاستىعىن, ولاردىڭ تۇرعىندارىنىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسىن كۇشەيتىپ, تۇتاستاي العاندا, حالقىمىزدىڭ بىرلىگىن نىعايتۋعا دا وڭ ىقپالىن تيگىزىپ وتىرعاندىعى انىق.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇستىمىزدەگى جىلعى 17 مامىردا وتكىزگەن ەڭبەك جانە جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى جيىندا اتاپ كورسەتكەندەي, «سەرپىن» باعدارلاماسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ كەرەك. ماسەلەن, وسى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋعا بىلتىر رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن 9,5 ميلليارد تەڭگە قارجىنىڭ جۇمسالۋ تيىمدىلىگى ەشقانداي سىن كوتەرمەيدى. سەبەبى «سەرپىن» الەۋمەتتىك جوباسى بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن كاسىپتىك-تەحنيكالىق كوللەدجدەردى تامامداعان تۇلەكتەردىڭ وزدەرى ءبىلىم العان وڭىرلەردە جۇمىسقا ورنالاسۋى قاناعاتتانارلىقتاي ەمەس: 2018 جىلى جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن العاشقى تۇلەكتەردىڭ 23 پايىزى عانا وقىعان وڭىرلەرىندە جۇمىسقا ورنالاسقان. سونداي-اق كوللەدجدەردى تامامداعان سەرپىندىك تۇلەكتەردىڭ 24 پايىزى عانا وزدەرى ءبىلىم العان وڭىرلەردە جۇمىسقا قالعان.
مىسال ءۇشىن, م.وتەمىس ۇلى اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن 2018 جىلى بىتىرگەن 145 تۇلەكتىڭ 24-ءى عانا وبلىس اۋماعىنداعى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا جۇمىس ىستەۋدە, ياعني 16,5 پايىزى عانا. سول جىلى كوللەدج بىتىرگەن 113 تۇلەكتىڭ ىشىندە 6 تۇلەك قانا جايىق وڭىرىندە قالعان, ياعني 5 پايىزى عانا.
تاعى ءبىر نازار اۋدارارلىق جايت – «سەرپىن» الەۋمەتتىك جوباسى مەن جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردىڭ تۇرعىندارىن جۇمىس كۇشى تاپشى وڭىرلەرگە قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسىنىڭ ماقساتى بىرەۋ بولعانىمەن, ولاردىڭ اراسىندا سايكەسسىزدىك بار. اتاپ ايتقاندا, «سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا الماتى, جامبىل, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ جانە تۇركىستان وبلىستارى مەكتەپتەرىنىڭ تۇلەكتەرىن باسقا 9 وبلىستا وقىتۋ كوزدەلگەن بولسا, قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسى بويىنشا اتالعان وبلىستاردان قونىس اۋدارۋشىلاردى قابىلداۋشى وڭىرلەر بولىپ جۇمىس كۇشى تاپشى ءارى دەموگرافيالىق جاعدايى ءماز ەمەس 4 وبلىس ايقىندالعان.
وسى رەتتە «Serpin.kz» سايتىنداعى اقپاراتتى سوزبە-ءسوز كەلتىرسەك, «بۇگىنگى كۇنى بۇل جوبانىڭ دامۋىنا كەيبىر ايماقتاردان قاتىسۋعا قارسىلىق بىلدىرۋلەرى كەدەرگى جاساپ جاتقانىن دا ايتا كەتۋ كەرەك». بىزدىڭشە, جۇمىس كۇشى جەتكىلىكتى, دەموگرافيالىق جاعدايى تومەن ەمەس وڭىرلەردىڭ «سەرپىن» الەۋمەتتىك جوباسىنا ونشا ىقىلاس تانىتپاۋىن تۇسىنۋگە بولادى. ويتكەنى ولار ەڭ الدىمەن جەرگىلىكتى مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن كوللەدجدەرگە ءتۇسىپ, ماماندىق الۋلارىنا جانە كەيىن جۇمىسقا ورنالاسۋىنا مۇددەلى.
«سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا وقۋعا تۇسكەن ستۋدەنتتەردى جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە تولىق شەشىمىن تاپپاي وتىر. مىسالى, 2018-2019 وقۋ جىلىندا م.قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى وڭتۇستىك وڭىرلەردەن كەلگەن 260 ستۋدەنتكە جاتاقحانادا ورىن بولماعاندىقتان, ولار ءۇشىن پەتروپاۆل قالاسىنداعى جەكە پاتەرلەردى جالداۋعا ءماجبۇر بولعان. سول ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن سەرپىندىكتەردىڭ ارقايسىسىنا اي سايىن 15 مىڭ تەڭگەدەن اي سايىنعى جالپى سوماسى 3,9 ميلليون تەڭگە وتەماقى تولەۋگە تۋرا كەلگەن.
وسىعان وراي, ۇكىمەتتىڭ قاراۋىنا مىناداي ۇسىنىستاردى ەنگىزدىك.
«سەرپىن» الەۋمەتتىك جوباسىن جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردىڭ تۇرعىندارىن جۇمىس كۇشى تاپشى وڭىرلەرگە قونىس اۋدارۋ قاراستىرىلعان «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىمەن سايكەستەندىرۋ قاجەت. اتاپ ايتقاندا, «سەرپىن» باعدارلاماسىنا قاتىساتىن وبلىستاردىڭ سانىن قىسقارتىپ, تەك جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردىڭ تۇرعىندارىن قونىس اۋدارۋ كوزدەلگەن جۇمىس كۇشى تاپشى 4 ءوڭىردى – قوستاناي, پاۆلودار, سولتۇستىك قازاقستان جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىن عانا قالدىرعان ءجون.
سونداي-اق قونىس اۋدارۋشىلاردىڭ وتباسىلارىنداعى مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەكتەرگە «سەرپىن» الەۋمەتتىك جوباسىنا ءبىرىنشى كەزەكتە قاتىسۋ قۇقىعىن بەرگەن ءجون. بۇل وسىنداي بالالارى بار قونىس اۋدارۋشى وتباسىلاردىڭ بارعان وڭىرلەرىندە تۇراقتاپ قالۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەتىن قوسىمشا الەۋمەتتىك قولداۋ بولار ەدى.
«سەرپىن» الەۋمەتتىك جوباسى بويىنشا وقۋعا تۇسۋشىلەردى قابىلدايتىن ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن كوللەدجدەردىڭ ستۋدەنتتىك جاتاقحانالارىنداعى ورىن جەتىسپەۋشىلىگى پروبلەماسىن ارنايى قاراستىرىپ, ونى شەشۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالاردى قولدانۋ قاجەت. بۇل پروبلەمانى وقۋ ورىندارى مەن جەرگىلىكتى ستۋدەنتتەردىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ولارعا تەرىس اسەرىن تيگىزبەيتىندەي ەتىپ شەشكەن ءجون.
كارىباي مۇسىرمان,
پارلامەنت
ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى,
Nur Otan پارتياسى
فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى