شاش الۋ – ءبىزدىڭ قوعامدا ەلەۋسىزدەۋ كاسىپ, ەلەۋسىز بولسا دا ارنايى ماماندانۋدى تالاپ ەتەتىن ونەر. ال وسى سالانىڭ بىلىكتى مامانى بولۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك, قانشا ۋاقىت كەتەدى!؟ عالامتورداعى حابارلامالارعا كوز جۇگىرتىپ كورسەك, ءبىر-ەكى ايدا ۇيرەتەتىندەر كوپ ەكەن. ماسەلەنى ناقتى, قايناعان ورتاسىنان بىلمەك بولىپ, استانادا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن شاشتارازدىڭ بىرىمەن اڭگىمەلەسىپ كوردىك.
زاڭعار مۇسابەك ۇلى قىتاي ەلىندە تۋىپ-وسكەن. مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن تاريحي وتانى قازاقستانعا ورالماق بولادى. الايدا بەلگىلى ءبىر سەبەپتەرگە بايلانىستى ءبىر جىلعا قالۋعا تۋرا كەلەدى. مىنە, وسى ۋاقىتتا اۋىلىندا جۇرت ماقتاعان قىتاي شاشتارازى بار ەكەن, سونىڭ قاسىنا ەكى اي شاكىرتى بولىپ ىلەسەدى.
– «ۇستازى جاقسىنىڭ ۇستانىمى جاقسى» دەيدى عوي. ءبارى سول ۇستازىمنىڭ اقىلىمەن باستالدى. ەگەر ول ءجون كورسەتپەسە بۇل سالادا ءجۇرۋىم ەكىتالاي ەدى. سول كىسىنىڭ ايتۋىمەن ەكى ايدان كەيىن قۇلجا قالاسىنداعى «فۋ كاڭ» دەگەن شاشتاراز مەكتەبىنىڭ فيليالىنا قۇجات تاپسىردىم, – دەپ ساباقتادى اڭگىمەسىن زاڭعار.
مەكتەپتىڭ ەرەكشەلىگى سول – قىزمەتى جاعىنان بىزدەگى ءسان سالوندارى سەكىلدى. ول جەرگە كليەنتتەر كەلىپ شاشىن الدىرادى, ولارعا ءتۇرلى قىزمەتتەر كورسەتىلەدى. ال وقۋشىلارى مەن ۇستازدارى جاتىن ورنىمەن, ۋاقىتىلى اس-سۋىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. وقۋى تەگىن. ءتىپتى سول جەردە ءجۇرىپ, اقشا تابۋعا دا بولادى. قىسقاسى, شاش الاتىن ماماندار ءۇشىن جاعدايدىڭ ءبارى جاسالعان. باستى تالاپ – سابىرلىق تانىتۋ, بار زەيىنىڭمەن تىڭداپ, ۇيرەنۋگە ۇمتىلۋ.
(فۋ كاڭدا وقىپ جۇرگەن كەزى)
– اۋىلداعى ۇستازىمنىڭ قاسىندا ءجۇرىپ ءبىراز نارسەنى ۇيرەنگەنمىن. ەندى تاعى بىرەر اي وسى مەكتەپتە وقىسام ناعىز مامان بولىپ شىعامىن دەپ ويلاعانمىن. سويتسەم ول ويىم بەكەر بولىپ شىقتى. «فۋ كاڭدا» ءاربىر ۇساق نارسەگە ۇلكەن كوڭىل بولەدى ەكەن. سەنەسىز بە, باستاپقى ءۇش ايدا كليەنتتىڭ باسىن جۋىپ, كەپتىرۋدى عانا ۇيرەتتى. ال كەلەسى ءۇش ايىمىز شاش بۇيرالايتىن بيگۋديدى قويۋعا عانا كەتتى. مىنە, وسى ۋاقىت ارالىعىندا سابىرلىق تانىتپاعاندارى وقۋىن تاستاپ كەتىپ جاتتى, – دەپ ەسىنە الدى كەيىپكەرىمىز.
تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, ءاربىر كەزەڭدى وقىپ بىتىرگەن سايىن ارنايى ەمتيحان تاپسىرادى ەكەن. سىناق كەزىندە شاشتى دۇرىس تاراۋ, ونىڭ ءتۇسۋ سالدارى, ءشامپۋننىڭ قۇرامىنداعى پايدالى, زياندى قوسىندىلارى سەكىلدى قاراپايىم سۇراقتاردان باستالىپ, بيگۋدي تەكتەس ءتۇرلى قۇرىلعىلاردىڭ جىلدام ءارى كاسىبي تۇردە ورناتىلۋىنا دەيىن تەكسەرىلەدى. ول – ول ما, ءتىپتى حيميا, گەومەتريا ساباقتارىنان دا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە ەمتيحان الىنادى. نەگە دەسەڭىز, گەومەتريا شاشتىڭ تەگىس الىنۋىن, ال حيميا ءتۇرلى قوسپالاردىڭ ناتيجەسىندە شىعاتىن بوياۋدىڭ ءتۇسى جانە ونىڭ ادام تەرىسىنە قانشالىقتى اسەر بەرەتىنىن ۇيرەتەدى ەكەن. سىناقتان سۇرىنبەي وتكەندەرى كەلەسى كەزەڭگە جولداما السا, جالقاۋلانىپ, ءجۇردىم-باردىم قاراعاندارى ءۇش اي قالىپ قايتا وقيدى.
(فوتو: instagram.com)
– ءبىر قاراعاندا وڭاي جۇمىس بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. بىراق شىن مانىندە ءاربىر كەزەڭنىڭ ءوز قيىندىعى بار. وقۋشىلاردىڭ كۇندەلىكتى تاپسىرماسى بولادى. سونى مۇعالىمىڭنىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىنداي, تاپ-تۇيناقتاي ەتىپ ورىنداعاننان كەيىن عانا كليەنتتەردىڭ باسىن جۋىپ, كەپتىرۋگە رۇقسات. ول ءۇشىن وقۋشىعا بەلگىلى ءبىر كولەمدە اقشا بەرىلەدى, – دەيدى زاڭعار.
(جۇمىس بارىسىنان كورىنىس)
ايتا كەتەرلىك تاعى ءبىر جايت, وسى سالانىڭ بۇگە-شۇگەسىنە دەيىن ءمان بەرگەنى سوندايلىق, ءتىپتى كليەنتپەن سويلەسىپ, ءتىلىن تابۋدىڭ دا جولدارىن ۇيرەتەدى ەكەن. سەبەبى قانشالىقتى شەبەر بولعانىڭمەن كەلگەن اداممەن جىلى سويلەسە الماساڭ, جۇمىس ورنىڭنىڭ بەدەلىنە نۇقسان كەلەدى. «كليەنتتىڭ ءىسى ىلعي دا دۇرىس».
زاڭعار كاسىبي دەڭگەيدە شاش الۋ ءۇشىن ءۇش جىل ۋاقىتىن تەك وقۋعا جۇمساپتى. ياعني شاشتاراز بولۋ ءۇشىن ءۇش جىل وقىعان. ءبارىن ءساتتى اياقتاعاننان كەيىن, ياعني 2013 جىلى وقۋشىلاردى «فۋ كاڭنىڭ» شانحايداعى نەگىزگى ورتالىعىنا تاجىريبەدەن وتۋگە جىبەرەدى. ۇستازدارىنىڭ ويىنان شىققاننان كەيىن عانا شەبەر دارەجەسىن يەلەنگەن ەكەن. سول جىلدىڭ قاراشا ايىندا قازاقستانعا كوشىپ كەلەدى.
(فۋ كاڭدى ءبىتىرىپ شىققاننان كەيىن العان سەرتيفيكاتى)
زاڭعاردىڭ اڭگىمەسىن تىڭداپ وتىرىپ, مۇنداي جۇمىستان «فۋ كاڭعا» قانداي پايدا بار دەگەن سۇراق تۋىندادى. وقۋى تەگىن, باسپاناسى, ۋاقىتىلى تاماعى بار. ودان قالا بەردى كليەنتتىڭ باسىن جۋىپ, كەپتىرىپ بەرگەنى ءۇشىن اقشا الادى. وسى ويىمدى اڭعارعان زاڭعار اڭگىمەنى ءوزى جالعاي جونەلدى.
– «فۋ كاڭ» وتە تانىمال سالون. سوندىقتان كليەنتتەرى دە وتە كوپ. مىسالعا ءبىر ادام شاشىن الدىرعانى ءۇشىن 20 يۋان تولەسە, سونىڭ جەتى ءيۋانى شەبەرگە, ال ءبىر ءيۋانى شاشىن جۋعان وقۋشىعا بەرىلەدى. ال قالعانى مەكەمەگە تيەسىلى. سوندىقتان ول جەردە وقۋشىلار تەگىن وقىعانمەن, كاسىپورىننىڭ دا ەسەبى تۇگەل, – دەيدى.
زاڭعاردىڭ اڭگىمەسىنەن كەيىن عالامتورداعى ء«بىر-ەكى ايدا ۇيرەتەمىز» دەگەن حابارلاندىرۋدىڭ جارنامالىق سيپاتى ايقىندالا تۇسكەندەي كورىندى. اتام قازاق «دۇنيە ءبىر تيىننان قۇرالادى...» دەگەن ۇلگى قالدىرعان. سوندىقتان شاش الۋ كەزىندە دە, ونىڭ ساۋداسىن جۇرگىزۋ بارىسىندا دا ءاربىر ۇساق نارسە نازارعا الىنسا, «قۇدا دا ريزا, قۇداعي دا ريزا». بۇنى كاسىبي شەبەرلىك دەپ اتاسا كەرەك.
ايان ءابدۋالي, «ەگەمەن قازاقستان»