ناۋرىز ايىنىڭ سوڭعى كۇندەرىنىڭ بىرىندە ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنداعى «مانساپ» اتاۋىن يەلەنگەن اقتوبە ستۋدەنتتىك مەملەكەتتىك قىزمەت مەكتەبىنىڭ ءىس-تاجىريبەسىمەن تانىسقان ەدىك.
ءبىز بارعان كۇنى 2016 جىلى قاناتقاقتى جوبا رەتىندە قۇرىلعان مەكتەپتىڭ ءۇشىنشى ماۋسىمى اشىلعان-دى. وسىعان وراي ارنايى ءدارىسحانادا وسى باستامانىڭ باستى ۇيىمداستىرۋشىسى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى اقتوبە وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى, ادەپ جونىندەگى كەڭەس توراعاسى قايىرجان توكۋشەۆ العاشقى ءدارىستى وقىدى.
ودان كەيىن جوبا جەتەكشىسىمەن ءوزارا اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا مەكتەپتى قۇرۋداعى باستى ماقسات – ستۋدەنتتەر مەن جاستاردى مەملەكەتتىك قىزمەتكە الدىن الا بەيىمدەۋ, ونىڭ العاشقى الىپپەسىن ۇيرەتۋ ەكەنىنە قانىقتىق. سونىمەن بىرگە مۇندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل تانىتا ءبىلۋدىڭ بىرقاتار يىرىمدەرى دە جاس تىڭداۋشىلارعا تانىستىرىلادى. مەملەكەتتىك قىزمەتكە ورنالاسۋدىڭ العاشقى قادامى تەستىك جۇيەدەن وتۋدەن, ءارى وزگە دە ءتيىستى زاڭنامالىق قۇجاتتاردى يگەرۋدەن باستالاتىنى بەلگىلى. «مانساپ» مەكتەبىنە قابىلدانۋ ءۇشىن كونكۋرستان وتەدى. ءبىرىنشى, مەملەكەتتىك قىزمەتشىگە ارنالعان تەستىلەۋدەن وتەدى, ەكىنشى ەسسە جازادى.
سونىمەن بىرگە ولار «مانساپ» مەكتەبىندەگى ءبىلىم بەرۋ ءۇردىسى كەزىندە وڭىرگە جانە ەلىمىزگە تانىمال بەلدى تۇلعالاردىڭ دارىستەرىن تىڭدايدى. ءارى بىلىكتىلىگى جوعارى لەكتورلارمەن اشىق فورماتتا ەمىن-ەركىن وي-پىكىر الماسا الادى. ءىس باسىنداعى ازاماتتار مەن مامان-ساراپشىلاردىڭ ومىرلىك تاجىريبەسى ەرتەڭگى ماماندىق يەلەرىن مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ قىر-سىرىن الدىن الا ۇعىنۋعا ۇمتىلدىرارى انىق. ەكىنشى ءبىر ەرەكشەلىك – مەكتەپ تىڭداۋشىلارىنىڭ مەملەكەتتىك ورگانداردا وڭدىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتۋى. ەڭ باستىسى «مانساپتاعى» دارىستەر ستۋدەنتتەردىڭ نەگىزگى وقۋ باعدارلاماسىنا ەشقانداي كەدەرگىسىن كەلتىرمەيدى. ونىڭ ۇستىنە مۇنداعى وقۋ ءۇردىسى تەگىن جۇزەگە اسىرىلادى.
– مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ باستى قاعيداتى مەريتوكراتيا ۇعىمىنان تامىر تارتادى. بۇل جاس تالاپتىڭ بىرەۋدىڭ قولداۋىنسىز, قوڭىراۋىنسىز, تەك ءوز كۇشىمەن, ءوز اقىل-قايراتىمەن جانە ءوز بىلىك-بىلىمىمەن ساتىلاپ ءوسۋى دەگەن ءسوز. مەكتەپتى قۇرۋداعى ماقساتىمىزدىڭ ءبىرى – وسىنداي شىندىق پەن ادىلەتكە ستۋدەنتتەردىڭ كوزدەرىن جەتكىزۋ ەدى. تاۋبە, بۇل ويىمىز كوڭىلدەن شىعىپ كەلەدى دەيدى جوبانىڭ ۇيلەستىرۋشىسى قايىرجان توكۋشەۆ.
بۇدان ەكى جىل بۇرىن «مانساپ» قاناتقاقتى جوبا رەتىندە اشىلعان كەزدە وعان وقۋعا 25 ستۋدەنت ىقىلاس تانىتقان. كەيىن ونىڭ 19-نا مەكتەپتى تامامداعانى جونىندەگى سەرتيفيكاتتار تاپسىرىلعان. ال كەلەسى 2017 جىلى وعان قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەندەردىڭ سانى 252-گە جەتىپ, بەس ەسەگە ءبىر-اق كوتەرىلگەن. ءسوز جوق بۇل وتە ءسۇيىنىشتى جايت. مەملەكەتتىك قىزمەتكە دەگەن ۇمتىلىس پەن قىزىعۋشىلىقتىڭ كورىنىستەرىن اڭعارتا الاتىن قۇندى كورسەتكىش.
اتالعان جىلى زاڭنامانى بىلۋگە ارنالعان تەستىلەۋدەن 102 ستۋدەنت سۇرىنبەي وتكەنى دە ءتاۋىر ناتيجە. بۇدان كەيىنگى ۋاكىلەتتى ورگان وكىلدەرىمەن اڭگىمەلەسۋ بارىسى بويىنشا تەست تاپسىرعانداردىڭ بەستەن-ءبىرى مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاپتى. بۇگىنگى كۇنى ولاردىڭ دەنى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ءار سالاسىندا قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. سولاردىڭ ءبىرى, اقتوبە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باس مامانى ريزات قاراساەۆ «مانساپ» مەكتەبى ءوز ءومىرىنىڭ جاڭا پاراعىن اشقانىن ايتىپ بەردى. ونىڭ تابالدىرىعىن اتتاعاننان كەيىن كوڭىلدەگى كۇماندى ويلارىمنىڭ ءبارى سەيىلدى. مەنىڭ تاڭداۋىم – مەملەكەتتىك قىزمەت بولىپ شىقتى. بۇل ءۇشىن باستاما يەلەرىنە العىسىم مەن ريزاشىلىعىم شەكسىز, دەيدى ول.
ال مەكتەپتىڭ ەكىنشى ءبىر تۇلەگى مەدەت كاميلوۆ مەملەكەتتىك قىزمەتكە جاستاردى الدىن-الا ازىرلەۋ مەن تارتۋ تىڭ ءارى جاڭاشىل جوبا ەكەنىنە توقتالدى. بۇعان قوسا «مانساپتا» تەوريا مەن تاجىريبەنىڭ تىعىز ۇيلەسىم تابۋى وتە پايدالى بولعانىن جەتكىزدى. شىنى كەرەك, بۇرىن-سوڭدى بىلمەگەن اقپاراتقا قانىق بولدىم. مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىن باقىلاۋ باسقارماسىندا تاعىلىمدامادان ءوتتىم. دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرىمەن بىرىگە وتىرىپ جۇمىس ىستەدىم. ءتارتىپتى ۇيرەندىم. ادەپ پەن قىزمەتتىك قارىم-قاتىناستاردىڭ قۇندىلىقتارىن بويىما ءسىڭىردىم, دەپ اعىنان جارىلدى ول. قىسقاسى «مانساپ» اقتوبە ستۋدەنتتىك مەملەكەتتىك قىزمەت مەكتەبى ەرەكشە, ايرىقشا ءارى بىرەگەي جوبا ەكەنى انىق. ءسىرا ۇيرەنۋگە تۇرارلىقتاي ءۇردىستىڭ ءبىر مىسالى وسىنداي-اق بولار.
تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە