سپورتتىق شەجىرەنىڭ سارعايعان بەتتەرىن پاراقتاساق, جات جەردە تۇرىپ جاتقان نەمەسە جات ەلدىڭ نامىسىن قورعاپ جۇرگەندەر اراسىندا اتاعى الىسقا جايىلىپ, ميلليونداعان جانكۇيەردىڭ كوزايىمىنا اينالعان قانداستارىمىزدىڭ قاتارى مول ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى.
وسى تاقىرىپتا اڭگىمە قوزعالعاندا, ەڭ الدىمەن موڭعوليادا تۋىپ-وسكەن داڭقتى بالۋان باقىت ودناي ۇلىنىڭ ەسىمى ەسكە تۇسەدى. ەركىن كۇرەستىڭ حاس شەبەرى 1980 جىلى ماسكەۋ وليمپياداسىندا كۇش سىناستى. اسا اۋىر سالماقتا ونەر كورسەتكەن قانداسىمىز قوس بىردەي قارسىلاسىن قاپى قالدىرىپ, ءۇشىنشى اينالىمدا كسرو قۇراما كومانداسىنىڭ مۇشەسى, مونرەال وليمپياداسىنىڭ جەڭىمپازى, الەمنىڭ 4 جانە ەۋروپانىڭ 3 دۇركىن چەمپيونى سوسلان انديەۆكە ەسە جىبەردى. 1981 جىلى اقش-تىڭ توليدو قالاسىندا وتكەن الەم كۋبوگىندا ول قولا مەدالدى ولجالادى. موڭعولداردىڭ ۇلتتىق كۇرەسىنەن دە تولاعاي تابىسقا قول جەتكىزگەن باقىت اعامىز «قارشىعا» دەگەن اسا مارتەبەلى اتاققا يە بولدى.
موڭعوليانىڭ ايگىلى سپورتشىلارى قاتارىندا الدانىش رامازان دا بار. 1961-1971 جىلدار ارالىعىندا 200, 400 جانە 800 مەترگە جۇگىرگەن ول سول ەلدىڭ بىرنەشە دۇركىن چەمپيونى ءارى رەكوردشىسى اتاندى. ەڭ باستىسى الدانىش اپايدىڭ ەسىمى وليمپيادا دۋىنا تۇسكەن تۇڭعىش قازاق قىزى رەتىندە تاريحتا قالدى. جەلمەن جارىسقان قاراكوز 1964 جىلى توكيودا وتكەن ويىنداردا جارىس كورىگىن قىزدىردى. ول كىسى 800 مەتر قاشىقتىققا جارىسقان 66 ادامنىڭ اراسىنان 22-ورىنعا, 400 مەتر قاشىقتىققا جارىسقان 60 ادامنىڭ ىشىنەن 20-ورىنعا تابان تىرەدى.
تۇرالاپ قالعان تۇركيا بوكسىن ورگە سۇيرەگەن نۇرحان سۇلەيمەنوۆتىڭ ونەرىنە كەزىندە ءدۇيىم جۇرت تامسانعان. كەڭەس وداعىنىڭ ۋىعى شايقالعان تۇستا انادولى ەلىنە قونىس اۋدارعان قانداسىمىز شارشى الاڭدى ارمانسىز شايقادى. ول – تۇركيا بوكسى تاريحىنداعى تۇڭعىش ەۋروپا چەمپيونى. ول – تۇركيا تاريحىنداعى الەم بىرىنشىلىگىندە كۇمىس مەدالدى يەلەنگەن تۇڭعىش بىلعارى قولعاپ شەبەرى. بۇل اتاقتارعا نۇرحان 1993 جىلى بۋرسادا جانە 1995 جىلى بەرليندە قول جەتكىزدى.
ءبىر ميللياردتان استام حالقى بار قالىڭ قىتايدا قارسىلاس شىداتپاي, سول ىرگەلى مەملەكەتتىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتۋ قۇرمەتىنە يە بولعان ايگىلى بىلعارى قولعاپ شەبەرى قانات يسلام قانداي دا ماقتاۋعا لايىق. ول – وليمپيادا مەن ازيا ويىندارى, الەم جانە قۇرلىق چەمپيوناتىندا قولا مەدالدى موينىنا ءىلدى. بۇل كۇندەرى كاسىپقوي رينگتە كۇش سىناسىپ جۇرگەن قانداسىمىز 25 كەزدەسۋ وتكىزىپ, بارلىعىندا جەڭىسكە جەتتى. 20 قارسىلاسىن ەسىنەن تاندىردى. بۇيىرتسا, تاياۋ كۇندەرى بەلدى نۇسقالاردىڭ ءبىرى بويىنشا قانات باۋىرىمىزدىڭ الەم چەمپيونى اتانعان ءساتىن دە كورەمىز.
وزبەكستاننىڭ نامىسىن قورعاپ جۇرگەن ەلمۇرات تاسمۇراتوۆ جايىندا ۇزاق اڭگىمەلەۋگە بولادى. 27 جاستاعى گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرى 2013 جانە 2014 جىلدارداعى الەم چەمپيوناتىندا جانە 2016 جىلى ريو وليمپياداسىندا قولا مەدالدى قورجىنعا سالدى. قاتارىنان 4 رەت ازيا بىرىنشىلىگىندە الدىنا جان سالمادى.
ەرەجەسىز جەكپە-جەك الەمىندە قىتايدا تۋىپ-وسكەن جۇمابەك تۇرسىن ۇلىنىڭ ەسىمى ەرەكشە قۇرمەتپەن اتالادى. ول – وسى سپورت تۇرىندەگى ەڭ بەلدى ۇيىم UFC-دە توبەلەسكەن تۇڭعىش ءارى ازىرگە جالعىز قازاق!
بۇگىنگى تاڭدا ەركىن كۇرەستەن قىتاي ۇلتتىق قۇراماسى ساپىندا ازيا ويىندارىنىڭ قولا جۇلدەگەرى ەرلانبەك قاتاي ونەر كورسەتۋدە. قانداسىمىز 2016 جىلعى ريو وليمپياداسىنا قاتىستى. ودان بۇرىن 2004 جىلى افينا وليمپياداسىنداعى گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرىنىڭ سايىسىندا ءالنۇر تورگە ۇلى باق سىناعان بولاتىن.
تاەكۆوندودان كەزىندە تۇركيا قۇراماسىنىڭ مۇشەسى بولعان جانسەل دەنيز, گرەك-ريم كۇرەسىنەن برازيليانىڭ بەتكە ۇستارى مارات عارىپوۆ پەن بەلارۋستىڭ مىقتىسى ەربول قالاباەۆ, ەركىن كۇرەستەن اۋستراليانىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتكەن تالعات ءىلياسوۆ, وزبەكستان بوكسىن ورگە سۇيرەپ جۇرگەن ەلنۇر ءابدۋرايىموۆ سىندى ساڭلاقتاردىڭ بارلىعىنىڭ دا قازاق ۇلتىنان ەكەنىن بىزدەر ءار كەز ماقتانىشپەن ايتامىز.
عالىم سۇلەيمەن,
«ەگەمەن قازاقستان»