قازاق اقىنىنا – حالىقارالىق ماراپات

اتالمىش سىيلىق ءتۇبى ءبىر تۇركى جۇرتىنىڭ ونەرى مەن ادەبيەتىنە ەلەۋلى ەڭبەك ءسىڭىرىپ جۇرگەن قاي­راتكەرلەردى ىنتالاندىرۋ ماق­ساتىندا جىل سايى­ن بەرىلەدى. بيىل­عى ماراپاتتالۋشىلار قاتا­رىندا جەرلەسىمىز, قازاقستان جازۋ­شىلار ودا­عىنىڭ مۇشەسى, اقىن ءارى پروزاشى رافاەل نيازبەك بار. سونداي-اق ازەربايجاندىق جازۋشى سونا ۆاليەۆا, نەمىس مادەنيەت قايراتكەرى مۇسا سەردار چەلەبي, نيدەرلاندتىق مادەنيەت قايراتكەرى مەxمەت ءتۇتىنجۇ, تۇرىك تاريxشىسى اxمەت تاشاعىل, رەفيك تۇران, ادەبيەتتانۋشى رامازان كورك­ماز, جۋرناليست تۇران شاxين­باش, «ترت» مۋزى­كالىق تەلەارناسى, «ايلا» تاريحي ءفيلمى لايىق دەپ تابىلدى.

ياxيا اكەنگيننىڭ مالىمە­تىنشە, قور 1996 جىلى قۇرىلعان. 22 جىلدان بەرى تۇراقتى تۇر­دە سىيلىق تاعايىنداپ, ونى تۇركيا پرەزيدەنتتەرى ءوز قولىمەن تاپسىرىپ كەلگەن. بىلتىرعى جىلى رەسمي شارا اxلات پروۆينتسياسىندا جۇزەگە اسسا, ۇستىمىزدەگى جىلى 4-6 ما­مىر كۇندەرى توكات پروۆينتسياسىنا قاراستى تاريxي نەكسير مۋنيتسيپاليتەتىندە ۇيىمداستىرىلادى.

ياxيا بەي ءوز سوزىندە «قازاق­ستاننىڭ كورنەكتى اقىنى رافاەل نيازبەكتىڭ تۇرىك تىلىنە اۋدارىلعان ولەڭدەرى ءبىزدى ەرەكشە رۋxتاندىردى. پوەتيكالىق ءتىلى شۇرايلى, جىگەرگە تولى جالىندى جىرلارى ۇلتتىق رۋxىمىزدىڭ قايتا ويانۋىنا زور ۇلەس قوستى. ادۋىندى اقىننىڭ ماxامبەتكە, مەملەكەت قايراتكەرى دىنمۇ­xا­مەد قوناەۆقا, تۇركى الەمى­نىڭ اقساقالى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا, چەشەن xالقىنىڭ جاۋجۇرەك باتىرلىعىنا ارناپ جازعان پوە­مالارى سانامىزدا سىلكىنىس تۋعىزدى. قوعامدى قايتا تۇلە­تىپ, وتكەندى قايتا جاڭعىرتا ءبىلدى. تۇعىرى بيىك تۇلعالارمەن قاۋىشتىردى. ەلدىكتى, ەرلىكتى ناسيحاتتادى. سول سەبەپتەن باۋىر­مالدىقتىڭ بەلگىسى بولسىن دەپ جانە ارداقتى اقىنعا ايتار العىسىمىز رەتىندە «تۇركى الەمىنە قىزمەتى ءۇشىن» حالىقارالىق سىيلىعىمەن ماراپاتتاۋعا شەشىم قابىل­دادىق», دەپ اتاپ ءوتتى.

رافاەل نيازبەك «باي­تەرەكتەر جەل وتىندە تۇرا­دى» اتتى ولەڭدەر جيناعى ءۇشىن كەزىندە قازاقستان جازۋشىلار وداعى ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى سىي­لىعىنىڭ لاۋرەاتى اتانعان. چە­شەن رەسپۋبليكاسىنىڭ پرە­­زيدەنتى ا.ماسحادوۆتىڭ جار­لىعىمەن «چەشەندەر» جانە «يچكەريا» كىتاپتارى ءۇشىن ەڭ جوعارى مەملەكەتتىك «ۇلت نامىسى» وردەنى مەن چەشەنستان مەملەكەتتىك سىيلىعى بەرىلدى. «تاس قۇداي» رومانىندا كەڭەس وكىمەتىنىڭ ۇجىمداستىرۋ ساياساتى, سول كەزەڭنىڭ اۋىر تۇرمىسى, اشارشىلىق زارداپتارى سۋرەتتەلگەن. «تامۇق وتىنا جان­باعان» دەگەن شەر-داستانى كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى اسانباي اسقاروۆتىڭ قيلى تاعدىرىنا ارنالعان. 2002 جىلى جارىق كورگەن «قىدىر عۇمىر» دەپ اتالا­تىن كىتابىندا دىنمۇحامەد قوناەۆ­تىڭ ءومىر جولدارى ولەڭمەن سۋرەتتەلگەن.

قازاقتىڭ اقتاڭگەر اقىنى, چەشەن حالقىنىڭ باتىرى رافقاڭ اعامىزدىڭ ءسۇيىنىشتى سىيلىعى قۇتتى بولسىن!

قورعانبەك امانجول, «ەگەمەن قازاقستان»