2011 جىلعى 23 تامىز, استانا, ۇكىمەت ءۇيى
كەمەلەردەگى, ونىڭ ىشىندە ىشكى سۋ جولدارىنداعى شاعىن كولەمدى كەمەلەردەگى كولىك وقيعالارىن تەرگەۋدى, ولاردى سىنىپتاۋدى جانە ەسەپكە الۋدى جۇرگىزۋ قاعيداسىن بەكىتۋ تۋرالى
«ىشكى سۋ كولىگى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2004 جىلعى 6 شىلدەدەگى زاڭىنىڭ 8-بابىنىڭ 20) تارماقشاسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان كەمەلەردەگى, ونىڭ ىشىندە ىشكى سۋ جولدارىنداعى شاعىن كولەمدى كەمەلەردەگى كولىك وقيعالارىن تەرگەۋدى, ولاردى سىنىپتاۋدى جانە ەسەپكە الۋدى جۇرگىزۋ قاعيداسى بەكىتىلسىن.
2. وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ك.ءماسىموۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2011 جىلعى 23 تامىزداعى №944 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن
كەمەلەردەگى, ونىڭ ىشىندە ىشكى سۋ جولدارىنداعى شاعىن كولەمدى كەمەلەردەگى كولىك وقيعالارىن تەرگەۋدى, ولاردى سىنىپتاۋدى جانە ەسەپكە الۋدى جۇرگىزۋ قاعيداسى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى كەمەلەردەگى, ونىڭ ىشىندە ىشكى سۋ جولدارىنداعى شاعىن كولەمدى كەمەلەردەگى كولىك وقيعالارىن تەرگەۋدى, ولاردى سىنىپتاۋدى جانە ەسەپكە الۋدى جۇرگىزۋ قاعيداسى (بۇدان ءارى – قاعيدا) «ىشكى سۋ كولىگى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2004 جىلعى 6 شىلدەدەگى زاڭىنا سايكەس قابىلدانعان.
2. قاعيدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى بەكiتكەن حالىقارالىق شارتتار نەگىزىندە ىشكى سۋ جولدارىندا, سونىمەن قاتار ترانزيت ماقساتىندا ءجۇزۋدى جۇزەگە اسىراتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەمە كiتابىندا, مەملەكەتتiك كەمە تiزiلiمiندە نەمەسە جالعا الىنعان شەتەلدiك كەمەلەر تiزiلiمiندە مەملەكەتتىك تىركەۋگە جاتاتىن كەمەلەرمەن, سونىڭ ىشىندە شاعىن كولەمدى كەمەلەردەگى كولىك وقيعالارىن تەرگەۋدى, سىنىپتاۋدى جانە ەسەپكە الۋدى جۇرگىزۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى.
3. ىشكى سۋ جولدارىندا كەمەلەرمەن, سونىڭ ىشىندە شاعىن ولشەمدى كەمەلەرمەن بولعان كولىكتىك وقيعالاردى تەرگەۋدى, سىنىپتاۋدى جانە ەسەپكە الۋدى جۇرگىزۋدىڭ ماقساتى جاعدايلاردىڭ, سەبەپتەردىڭ سالدارلاردىڭ, قاتىستى ادامداردىڭ ءىس-قيمىلىن باعالاۋدى بەلگىلەۋ, ولاردى بولدىرماۋ جونىندە شارالار قابىلداۋ, سونداي-اق اۆاريالاردىڭ الدىن الۋ جونىندەگى ءتيىستى ۇسىنىمدارىن دايىنداۋ بولىپ تابىلادى.
4. قاعيدادا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى:
1) اۆاريا – ناتيجەسىندە ادام ءولىمى نە اۋىر دەنە جاراقاتتارى بولعان كولىكتىك وقيعالار نە كەمەدەن ادامدار جوعالىپ كەتكەن, سونداي-اق كەمەنىڭ تولىق كونسترۋكتيۆتىك قيراۋى, كەمەنى سۋ باسۋى, كەمەنىڭ ناۆيگاتسيالىق جابدىق قۇرالدارىن, تەڭىز ينفراقۇرىلىمى وبەكتىلەرىن زاقىمداپ, ولاردى پايدالانۋدان شىعارۋعا, مۇناي جانە مۇناي ونىمدەرىنىڭ توگىلۋىنە اكەپ سوقتىرعان كولىكتىك وقيعالار;
2) گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستار – شليۋزدەر, بوگەتتەر, كوپiرلەر, پورتتىق جانە سۋ تارتقىش قۇرىلىستار, تولقىن توسقاۋىلدار, سونداي-اق اۋە جانە كەمە ءجۇرiسiنiڭ شەگىندەگى سۋ استى وتكەلدەرi (كابەلدەر, سۋ قۇبىرلارى, تەلەفون جانە ەلەكتر جۇرگiزۋ قۇبىرلارىنىڭ جەلiلەرi, قالقىمالى كوپiرلەر);
3) كەمەدە ءجۇزۋ قاسيەتى – كەمەنىڭ جۇزۋدە پايدالانۋ جاعدايلارىنداعى ارەكەتىن ايقىندايتىن سيپاتتامالارىنىڭ جيىنتىعى: جۇزگىشتىگى, بەرىكتىگى, سۋعا باتپايتىندىعى, جۇرگىشتىگى, باسقارۋشىلىعى
4) كەمەلەردى سۋ باسۋ – كورپۋستىڭ سۋعا تولىق باتۋى نەمەسە كورپۋسقا سۋدىڭ كىرۋى نەمەسە اۋدارىلۋى ناتيجەسىندە جۇزگىش قورلاردىڭ تولىق جوعالۋى;
5) كولىكتىك وقيعا – كەمەمەن بولعان, ونى اپاتقا جانە كەمەدە ءجۇزۋ قاسيەتىن جوعالتۋعا, كەمەنىڭ ناۆيگاتسيالىق جابدىق قۇرالدارىن, تەڭىز ينفراقۇرىلىمى وبەكتىلەرىن زاقىمداپ, ولاردى پايدالانۋدان شىعارۋعا, كەمەنىڭ تىركەپ سۇيرەۋ وبەكتىسىن جوعالتۋعا اكەپ سوقتىرعان وقيعا;
6) پايدالانۋ وقيعاسى – اۆارياعا جاتپايتىن كولىكتىك وقيعا.
5. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى كولىكتىك باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەسى (بۇدان ءارى – كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسى) كولىكتىك وقيعالاردى تەرگەۋ ورگانى بولىپ تابىلادى.
6. كەمەلەردەگى كولىكتىك وقيعانى تەرگەۋ ەڭبەك زاڭنامالىق, قىلمىستىق, اكىمشىلىك نەمەسە وزگە ءوندىرىس شەڭبەرىندە جۇرگىزىلگەن باسقا تەرگەۋگە قاراماستان جۇزەگە اسىرىلادى جانە وزگە تەرگەۋلەرگە كەدەرگىسىن كەلتىرمەيدى.
7. كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسى كولىكتىك وقيعا تۋرالى كوميتەتكە جانە كولىكتىك پروكۋراتۋراعا كىدىرمەستەن كەلەسى مالىمەتتەردى حابارلايدى:
1) كولىكتىك وقيعا تۋرالى حابارلاعان ادامنىڭ (ۇيىمنىڭ) تەگى, اتى, اكەسىنىڭ اتى, بايلانىس تەلەفوندارى;
2) كولىكتىك وقيعانىڭ بولعان كۇنى جانە ۋاقىتى;
3) كەمەنىڭ تىركەۋ ءنومىرى جانە ءتۇرى, كەمە يەسى تۋرالى مالىمەتتەر;
4) كولىكتىك وقيعا ورنىنىڭ كوورديناتالارى;
5) كەمە قوزعالىسىنىڭ باعىتى;
6) كەمە جۇرگىزۋشىسىنىڭ جانە كەمەدە بولعان وزگە ادامداردىڭ تەگى, اتى, اكەسىنىڭ اتى, بايلانىس تەلەفوندارى;
7) اۋا رايىنىڭ مەتەورولوگيالىق جاعدايى;
8) ناۆيگاتسيالىق جابدىقتاردىڭ, تەڭىز ينفراقۇرىلىمى وبەكتىلەرىنىڭ بولۋى;
9) كولىكتىك وقيعانىڭ سەبەپتەرى, كەمەنىڭ, ناۆيگاتسيالىق جابدىقتىڭ, تەڭىز ينفراقۇرىلىمى وبەكتىلەرىنىڭ زاقىمدانۋىنىڭ بولۋى جانە سيپاتى, قازا تاپقانداردىڭ, دەنە جاراقاتىن العانداردىڭ جانە كەمەدەن جوعالىپ كەتكەندەردىڭ سانى, قورشاعان ورتانى لاستاۋ;
10) كولىكتىك وقيعانى باعالاۋعا جانە كومەك كورسەتۋ مەن زارداپتاردى جويۋ ءۇشىن تەحنيكالىق قۇرالداردى تارتۋ قاجەتتىگى تۋرالى شەشىم قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن وزگە مالىمەتتەر.
8. كولىكتىك وقيعا اۆاريا نەمەسە پايدالانۋ وقيعاسى بولىپ سىنىپتالادى.
9. كولىكتىك وقيعا بولعان جاعدايدا كەمە كاپيتانى, كەمە جۇرگىزۋشىسى, كەمە يەسى, گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارى مەنشىك نىسانىنا جانە ۆەدومستۆولىق قاتىستىلىعىنا قاراماستان:
1) 24 ساعات ىشىندە كولىكتىك وقيعا تۋرالى كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنە جانە كولىكتىك پروكۋراتۋراعا حابارلايدى;
2) كولىكتىك وقيعا بولعان ساتتەن باستاپ 48 ساعاتتىڭ ىشىندە ونىڭ نەگىزىندە كولىكتىك وقيعانى تىركەۋدى جۇرگىزەتىن كولىكتىك وقيعانىڭ اكتىسىن جاسايدى جانە ءبىر داناسىن كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنە جىبەرەدى.
كولىكتىك وقيعانىڭ اكتىسىندە كەلەسى مالىمەتتەر قامتىلادى:
1) كولىكتىك وقيعانىڭ كۇنى جانە ورنى, قۇرۋشىلار تۋرالى مالىمەتتەر (لاۋازىمى, تەگى, اتى, اكەسىنىڭ اتى, ال كۋاگەرلەر ءۇشىن – تۇراتىن ورىننىڭ مەكەن-جايى);
2) كەمە جانە گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىس تۋرالى نەگىزگى مالىمەتەر (اتاۋى, ءتۇرى, قۋاتى, جۇك كوتەرىمدىلىگى, گاباريتتەرى, جۇك تۇرلەرى جانە باسقالارى);
3) كولىكتىك وقيعانىڭ قاتىسۋشىلارى تۋرالى مالىمەتتەر (لاۋازىمى, جاسى, ارنايى ءبىلىمى, سۋ كولىگىندەگى, كوماندالىق لاۋازىمدارىندا جانە اتقارىلاتىن لاۋازىمدارىنداعى جالپى جۇمىس ءوتىلى, جۇمىس ديپلومى نەمەسە كۋالىگى, ولاردى الۋ كۇنى جانە كىم بەردى);
4) كولىكتىك وقيعا بولعان ۋچاسكەنىڭ گيدرولوگيالىق سيپاتى, اۋا-رايىنىڭ جاعدايى, كورىنۋى, كەمەدە ءجۇزۋ گاباريتتەرى جانە جاريالانعانعا تيىستىلىگى, شتاتتىق ورىنداردا ناۆيگاتسيالىق بەلگىلەردىڭ بولۋى جانە ولاردىڭ نورماتيۆتىك تااپتارعا سايكەس بولۋى جانە باسقالارى;
5) كولىكتىك وقيعانىڭ الدىنداعى ءىس-قيمىلدى جانە وعان قاتىسى بار جاعدايلاردى باعالاۋ;
6) كولىكتىك وقيعانىڭ جاي-كۇيى (بارلىق مانەۆرلەردىڭ جۇيەلىگىن كورسەتە وتىرىپ وقيعانى ناقتى جازۋ, ءجۇرۋ جىلدامدىعى, وكىمدەر, كوماندالار, دابىلدار جانە باسقالار) ;
7) كولىكتىك وقيعانىڭ سالدارلارىن جويۋ, ادامدار مەن جۇكتەردى قۇتقارۋ بويىنشا ءىس-قيمىلداردى قوسا العاندا كەمە جۇرگىزۋشىنىڭ نەمەسە ەكيپاجدىڭ كەيىنگى ءىس-قيمىلدارى;
8) جاراقات العان نەمەسە قازا بولعان ادامدار سانى, ولاردىڭ تەگى, اتتارى, تۇراتىن ورىندارى, تۋعان جىلدارى) ;
9) كورپۋستىڭ, مەحانيزمنىڭ, جىلجىتقىشتاردىڭ, جۇرگىزۋ قۇرالدارىنىڭ بۇزىلۋى «كەمە تەحنيكالىق اكتىسىندە» ەركىن تۇردە رەسىمدەلۋى ءتيىس;
10) ءب ۇلىنۋدىڭ سالدارلارى (وتسەكتەردى سۋ باسۋى, جۇكتىڭ ءب ۇلىنۋى نەمەسە جوعالۋى, قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋى, ءجۇرۋ مۇمكىندىگى جانە باسقالارى);
11) وسى كولىكتىك وقيعانىڭ اكتسىن جاساعانداردىڭ قولى جانە كۇنى.
گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستارمەن بولعان كولىكتىك وقيعالاردىڭ اكتىلەرى ولاردىڭ يەلەرى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن رەسىمدەلەدى.
كولىكتىك وقيعانىڭ ەكى جانە ودان كوپ قاتىسۋشىلارى كەزىندە اكتىنى ولار بىرلەسىپ جاسايدى. كولىكتىك وقيعاعا قاتىسۋشىلاردىڭ اراسىندا كەلىسپەۋشىلىكتەر بولعان كەزدە ونىڭ سەبەپتەرى جانە سالدارى تۋرالى اكتىلەر جەكە جاسالادى.
كولىكتىك وقيعانىڭ اكتىسىنە مىنا قۇجاتتار قوسا بەرىلەدى:
1) كولiكتىك وقيعانىڭ الدىنداعى, وقيعا بولعان ساتتەگى جانە شاعىن كولەمدى كەمەلەردى قوسپاعاندا ودان كەيiنگi ۋاقىتتاعى ۆاحتا باستىعىنىڭ ءىس-قيمىلى ەنگىزىلەتىن ۋاقىت ىشىندەگى كەمە جۋرنالىنان (ۆاحتا جۋرنالىنان) ءۇزiندi;
2) ماشينا جانە باسقا جۋرنالداردان, ەگەر وسى كەمەدە جۇرگiزiلۋ كوزدەلگەن بولسا, ءۇزiندi;
3) بارلىق قاتىسى بار ادامداردان تۇسiنiكتەمەلەرi جانە ەگەر كۋاگەرلەر بولسا, ولاردىڭ كورسەتۋلەرi;
4) كولiكتىك وقيعا بولعان جەردى بەلگىلەۋمەن سىزبا, سونداي-اق كەمەنىڭ رەتىمەن ورنالاسۋى جانە باسقالارى;
5) كولiكتىك وقيعا ۋچاسكەسiنiڭ ناۆيگاتسيالىق كارتاسىنىڭ كوشiرمەسi;
6) كولiكتىك وقيعاعا قاتىسى بار باسقا قۇجاتتار مەن زاتتاي دالەلدەر (راديوگراممالاردىڭ, بۇيرىقتاردىڭ, وكiمدەردiڭ, كۋرسوگراممالاردىڭ كوشiرمەلەرi, فوتوسۋرەتتەر, تاحوگراممالار, ترالداۋ نەمەسە تەرەڭدiكتەردi ولشەۋ تۋرالى تەتىكتەر مەن قوندىرعىلاردىڭ iستەن شىعۋى تۋرالى اكتiلەر, نۇسقاۋلىق جونiندەگi جۋرنالدار).
كولىكتىك وقيعا اكتىسىنە قوسا بەرىلەتىن بارلىق قۇجاتتار كەمە كاپيتانىنىڭ, كەمە جۇرگىزۋشىسىنىڭ, كەمە يەسىنىڭ, گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىنىڭ قولىمەن راستالۋى ءتيىس.
قوسىمشالارمەن بىرگە كولىكتىك وقيعانىڭ اكتىسىنىڭ ءبىر داناسى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنە جىبەرىلەدى, اكتىنىڭ ءبىر داناسى كولىكتىك وقيعاعا قاتىسۋشىلارىنا جىبەرىلەدى.
10. كولىكتىك وقيعالاردى تەرگەۋدىڭ جۇرگىزىلۋىن باقىلاۋدى كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ باسشىسى جۇزەگە اسىرادى.
2. كولىكتىك وقيعالاردى تەرگەۋ ءتارتىبى
11. كولىكتىك وقيعالاردى تەرگەۋ كەمەلەردىڭ ءجۇزۋ اۋدانىنداعى كەمە قوزعالىسىن قالپىنا كەلتىرۋ جونىندەگى جۇمىستارعا كولىكتىك وقيعالاردىڭ سالدارىن جويۋعا جانە كەدەرگى بولماۋعا ءتيىس.
12. ىشكى سۋ جولدارىندا كەمەلەرمەن, سونىڭ ىشىندە شاعىن ولشەمدى كەمەلەرمەن بولعان كولىكتىك وقيعالاردى تەرگەۋ, سىنىپتاۋ جانە ەسەپكە الۋ كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىندە كولىكتىك وقيعا تىركەلگەن ساتتەن باستاپ وتىز كۇنتىزبەلىك كۇن ىشىندە جۇرگىزىلەدى.
13. اۋماقتىق بولىمشەنىڭ قىزمەتكەرى كولىكتىك وقيعانى تەرگەۋ كەزىندە كولىكتىك وقيعا بولعان جەرگە كەلگەن سوڭ, زاقىمدالعان كەمەلەر مەن وبەكتىلەردى تەكسەرىپ قاراۋدى جۇرگىزەدى.
14. كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ قىزمەتكەرى كولىكتىك وقيعانىڭ قاتىسۋشىلارىنان جانە كۋاگەرلەرىنەن جازباشا سۇراتۋ جۇرگىزەدى, ونىڭ بارىسىندا مىنالار انىقتالادى:
1) كەمەنىڭ ەكيپاجبەن جيناقتالۋى, ۆاحتانى جۇرگىزۋ ءتارتىبىنىڭ ساقتالۋى;
2) لاۋازىمىن اتقارۋ قۇقىعىن راستايتىن قۇجاتتىڭ بولۋى, شاعىن كولەمدى كەمەنى باسقارۋ قۇقىعىنا كۋالىكتىڭ, شاعىن كولەمدى كەمەگە كەمە بيلەتتەرىنىڭ بولۋىن, شاعىن كولەمدى كەمەنى جۇرگىزۋشىنىڭ ءجۇزۋ ءوتىلى;
3) ۆاحتالىق جۋرنالداعى كولىكتىك وقيعانىڭ دۇرىس جانە تولىق كورسەتىلۋى;
4) شاعىن ولشەمدى كەمە ەكيپاجىنىڭ, كەمە جۇرگىزۋشىسىنىڭ وقيعادان كەيىن ادامدارعا جانە كەمەلەرگە كومەك كورسەتۋ ءۇشىن قابىلداعان شارالارى;
5) كولىكتىك وقيعاعا دەيىنگى جانە ودان كەيىنگى قوزعالتقىشتىڭ جانە جىلجىتقىشتىڭ جۇمىس رەجىمى;
6) باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارىنىڭ كورسەتكىشتەرى;
7) كولىكتىك وقيعاعا قاتىسۋشى كەمەلەردىڭ كەمە ءجۇرىسىنىڭ دىڭگەگى مەن شەكاراسىنا قاتىستى باعىتى;
8) سيگنال وتتارىنىڭ بولۋى مەن ولاردىڭ كورىنۋى.
15. كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ قىزمەتكەرى كولىكتىك وقيعا ورىن العانعا دەيىنگى, ول ورىن العان ۋاقىتتاعى جانە ودان كەيىنگى كەمەلەردىڭ قوزعالىسى مەن ورنالاسۋىنىڭ سحەماسىن قۇراستىرادى, بۇل رەتتە كولىكتىك وقيعا كەزىندە ورىن العان جاعداي مەن فاكتورلاردىڭ اسەر ەتۋ دەڭگەيىن, اتاپ ايتقاندا:
مەتەرەولوگيالىق جاعدايلاردى (كورىنۋ قاشىقتىعى, جەلدىڭ, جاڭبىردىڭ, تۇماننىڭ, تولقىننىڭ جانە باسقا مەتەورولوگيالىق فاكتورلاردىڭ بولۋى);
وقيعا بولعان اۋداندا باسقا كەمەلەردىڭ بولۋى جانە ولاردىڭ كولىكتىك وقيعا سالدارىنا اسەر ەتۋىن بەلگىلەيدى.
16. كەمەلەردەگى كولىكتىك وقيعالاردى تەرگەۋدى جۇرگىزۋگە بايلانىستى بارلىق ماسەلەلەر بويىنشا كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ۇيىمداردىڭ, سونداي-اق عىلىمي ۇيىمدار, ارنايى ساراپتامالىق كوميسسيالار زەرتحانالارىنىڭ قۇزىرەتى شەگىندە ولارمەن تىكەلەي ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايدى.
17. كولىكتىك وقيعانى تەرگەۋ مىناداي جاعدايلاردا:
1) كولىكتىك وقيعاعا قاتىسى بار ادامداردا كۇتپەگەن ءمان-جايلار (اۋىرۋ, ءىسساپار جانە باسقا سەبەپتەر) تۋىنداعان;
2) ساراپتاما, تاجىريبە جۇمىستارىن جۇرگىزۋ نەمەسە كەمەلەردى سۋ باسۋىن, ولاردىڭ قيراۋىمەن بايلانىستى كولىكتىك وقيعانىڭ ءمان-جايلارىن قوسىمشا انىقتاۋ ءۇشىن;
3) مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ۇيىمداردىڭ, سونداي-اق عىلىمي ۇيىمدار, ساراپتامالىق كوميسسيالار زەرتحانالارىنىڭ, قۇزىرەتى شەگىندە ولاردىڭ قۇجاتتارىن, ماتەريالدارىن جانە قورىتىندىلاردى ۇسىنۋ ءۇشىن كوميتەتتىڭ شەشىمى بويىنشا وتىز كۇنتىزبەلىك كۇننەن اسپايتىن مەرزىمگە ۇزارتىلادى.
18. كەمەلەرمەن بولعان كولىكتىك وقيعالاردىڭ سەبەپتەرىن بىلىكتى جانە دايەكتى بەلگىلەۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ولاردى تەرگەۋ كەزىندە كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسى ۇيىمداردىڭ, سونداي-اق عىلىمي ۇيىمدار, ساراپتامالىق كوميسسيالار زەرتحانالارىنىڭ ساراپشىلارى مەن ماماندارىن تارتادى.
19. ساراپتامالىق كوميسسيانى نەمەسە كولىكتىك وقيعالار بويىنشا جەكەلەگەن ساراپشىلاردى كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ باسشىسى تاعايىندايدى.
ساراپتاما تاعايىندالعان كەزدە ساراپتامالىق كوميسسياسىنىڭ (ساراپشىنىڭ) الدىنا ساراپتاما جۇرگىزۋ بارىسىندا شەشۋگە جاتاتىن ناقتى ماسەلەلەر قويىلادى, ماتەريالدار ۇسىنىلادى.
20. ساراپشىلار بولىپ جوعارى نەمەسە تەحنيكالىق ارنايى ورتا ءبىلىمى بار جانە كەمىندە 5 جىل پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسى بار ادامدار (كەمە جۇرگىزۋشىلەرى, كەمە مەحانيكتەرى, ەلەكتر مەحانيكتەرى, ەلەكتر تەحنيكتەرى, راديو تەحنيكتەرى, گيدروتەحنيكتەر, كورابل جاساۋشىلار, پايدالانۋشىلار) جانە جوبالاۋ-كونسترۋكتورلىق ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرى تاعايىندالادى.
ساراپتاماعا قاتىسۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنە ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمدار باسشىلارىنىڭ كەلىسىمى بويىنشا كورسەتىلگەن ۇيىمداردىڭ ماماندارىن شاقىرۋعا بولادى.
21. ساراپشىلار ءوز مىندەتتەرىن ورىنداۋ كەزىندە:
كولىكتىك وقيعالاردى تەرگەۋدىڭ ساراپتامالىق قورىتىندىسى ءۇشىن قاجەتتى ماتەريالدارىمەن تانىسادى;
كەمەلەردى جانە ولاردىڭ قۇرىلعىلارىن قاراپ تەكسەرۋدى جۇرگىزەدى, كەمە مەحانيزمدەرىنىڭ, جۇيەلەرىنىڭ, قۇرىلعىلارىنىڭ, اسپاپتارىنىڭ جانە باسقا جابدىقتارىنىڭ جۇمىس ىستەۋىن تەكسەرەدى.
22. ساراپشىلار قورىتىندىدا ساراپتامالىق كوميسسياسىنىڭ الدىنا قويىلعان بارلىق ماسەلەلەرگە جاۋاپتاردى كورسەتەدى. قويىلعان ماسەلەگە ەگجەي-تەگجەيلى تولىق جاۋاپ بەرۋ مۇمكىن بولماعان جاعدايدا ساراپشىلار بۇعان دالەلدى تۇسىنىك بەرەدى.
3. كولىكتىك وقيعالاردى ەسەپكە الۋ
23. كولىكتىك وقيعانى كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسى جۇرگىزەتىن كولىكتىك وقيعالاردى تىركەۋ جۋرنالىنا تىركەيدى.
24. تىركەۋ جۋرنالى نومىرلەنەدى, تىگىلەدى جانە كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ مورىمەن راستالادى.
4. كولىكتىك وقيعالاردىڭ تەرگەۋ ماتەريالدارىن قاراۋ ءتارتىبى
25. تەرگەۋ ماتەريالدارى بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزگەن كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ قىزمەتكەرى كولىكتىك وقيعانى سىنىپتايدى جانە دالەلدى قورىتىندى جاسايدى.
26. تەرگەۋ قورىتىندىلارى بويىنشا كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسى كولىكتىك وقيعا تۋرالى قورىتىندى جاسايدى دا ءبىر-ءبىر دانادان كوميتەتكە جانە كولىكتىك وقيعاعا تىكەلەي جول بەرگەن قاتىسۋشىلارعا جىبەرەدى.
27. قورىتىندىدا مىناداي مالىمەتتەر قامتىلادى:
1) كەمەلەردىڭ اتاۋى, قۋاتى, تيەلۋى, ءجۇزىپ كەتۋ ادىستەرى, قوزعالىس باعىتى;
2) كولىكتىك وقيعاعا قاتىسۋشىلار تۋرالى قىسقاشا مالىمەتتەر (ولاردا تەگى, اتى, اكەسىنىڭ اتى, تۋعان جىلى, لاۋازىمى جانە جۇمىس ورنى, شاعىن كولەمدى كەمەنى باسقارۋ قۇقىعىنا كۋالىگى تۋرالى مالىمەتتەر, شاعىن كولەمدى كەمەگە كەمە بيلەتى, جۇمىس ءوتىلى تىركەلەدى);
3) كولىكتىك وقيعانىڭ ۋاقىتى جانە ورنى, ناۆيگاتسيالىق جابدىقتىڭ نەمەسە تەڭىز ينفراقۇ-رىلىمى وبەكتىلەرىنىڭ ورنالاسۋى جانە ولارعا كەمەلەردىڭ قاتىسى بويىنشا جاعدايى;
4) كولىكتىك وقيعانىڭ, ول بولعان كەزدەگى جاعدايلارىن جانە كەمەدە ءجۇرۋ شارتتارىن (قوزعالىس سيپاتىن, جولدىڭ, ناۆيگاتسيالىق جابدىقتىڭ, اۋا-رايىنىڭ جانە كورىنۋدىڭ جاي-كۇيىن, كەمە سيگنال بەرۋىنىڭ جانە راديوناۆيگاتسيالىق اسپاپتاردىڭ ءىس-ارەكەتىن جانە پايدالانۋىن, كەمەلەردە نەمەسە وزگە وبەكتىلەردە ۆاحتالىق قىزمەتتى جۇرگىزۋ ءتارتىبىن ساقتاۋدى, كولىكتىك وقيعاعا قاتىسى بار كەمە جۇرگىزۋشىلەرى مەن وزگە ادامداردىڭ ءىس-قيمىلىن) قىسقاشا سيپاتتاۋ;
5) كولىكتىك وقيعانىڭ سەبەپتەرى;
6) كەمەلەردىڭ, جۇزبەلى وبەكتىلەردىڭ زاقىمدانۋ ورنىن, مولشەرى مەن سيپاتىن, جاعالاۋ وبەكتىلەرىنىڭ نەمەسە قۇرىلىستارىنىڭ زاقىمدانۋىن, ادامداردىڭ اۋىر دەنە جاراقاتتارىن الۋىن, قازا بولۋىن, كەمەدەن جوعالىپ كەتۋىن سيپاتتاي وتىرىپ كولىكتىك وقيعانىڭ سالدارى;
7) كولىكتىك وقيعانىڭ سالدارىن جويۋ ءۇشىن قولدانعان تەحنيكالىق قۇرالدار;
8) كولىكتىك وقيعاعا تىكەلەي جول بەرگەن نەمەسە ونىڭ تۋىنداۋىنا ىقپال ەتكەن ادامداردىڭ تىزبەسى;
9) كەمەلەردەگى كولىكتىك وقيعالاردىڭ بولۋىنا ىقپال ەتەتىن سەبەپتەر مەن جاعدايلاردى جويۋ جونىندەگى ۇسىنىمدار.
28. كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ قورىتىندىسى مەن كولىكتىك وقيعا بويىنشا ماتەريالدار ۇسىنىلعان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك وتىز كۇن ىشىندە كوميتەت ولاردى قارايدى, سودان كەيىن شەشىم شىعارادى.
29. تەحنيكالىق جاي-كۇيىن, ودان ءارى پايدالانۋ جانە/نەمەسە جوندەۋ شارتتارىن انىقتاۋ ماقساتىندا كەمە يەسى جانە/نەمەسە كەمە جۇرگىزۋشىسى كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ قورىتىندىسىن العاننان كەيىن «كەمە قاتىناسى تىركەلىمى» مەملەكەتتىك مەكەمەسىنە كەمەنى, ال كوميتەتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنە شاعىن كولەمدى كەمەنى كەزەكتەن تىس تەحنيكالىق كۋالاندىرۋعا ۇسىنادى.