• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رەفەرەندۋم بۇگىن, 17:56

حالىقارالىق قاۋىمداستىق كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ اشىقتىعىن باعالادى

10 رەت
كورسەتىلدى

بۇگىن استانادا ديپلوماتيالىق كورپۋس ءۇشىن كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيا توراعاسى مەن مۇشەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كوميسسيا جۇمىسىنىڭ قورىتىندىلارى تۋرالى بريفينگ ءوتتى. ءىس-شاراعا قازاقستاندا اككرەديتتەلگەن مەملەكەتتەر مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ 80 وكىلدىگىنىڭ ەلشىلەرى مەن باسشىلارى قاتىستى, دەپ جازادى Egemen.kz.

بريفينگ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ باستاماسىمەن كوميسسيا توراعاسى جانە كونستيتۋتسيالىق سوت توراعاسى ەلۆيرا ازيموۆانىڭ, كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ, ادىلەت ءمينيسترى ەرلان سارسەمباەۆتىڭ, كونستيتۋتسيالىق سوت توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باقىت نۇرمۇحانوۆتىڭ, ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل ارتۋر لاستاەۆتىڭ جانە رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار پالاتاسىنىڭ توراعاسى ءمادي مىرزاعاراەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى.

پرەزيدەنت جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعان بولاتىن. وسىلايشا, اتا زاڭىمىزدىڭ جوباسىن دايىنداۋ ءۇشىن 2026 جىلعى 21 قاڭتاردا قۇرىلعان كونستيتۋتسيالىق كوميسسيانىڭ, سونداي-اق 2025 جىلعى قازاندا قۇرىلعان پارلامەنتتىك رەفورما جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ جۇمىسى اياقتالدى.

2025 جىلدىڭ قازانىنان 2026 جىلدىڭ قاڭتارىنا دەيىن جۇمىس ىستەگەن دەپۋتاتتىق كورپۋستىڭ, پارتيالاردىڭ جانە ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ 33 وكىلى قۇرامىنداعى پارلامەنتتىك رەفورما جونىندەگى جۇمىس توبى بارلىق كەلىپ تۇسكەن ۇسىنىستاردى ءارتۇرلى سالالاردىڭ 130 وكىلىنەن قۇرالعان كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسياعا تاپسىردى.

كوميسسيا جۇمىسى بارىسىندا تىكەلەي ونلاين-ترانسلياتسيا فورماتىندا 12 وتىرىس وتكىزىلدى, ولار جالپى سانى شامامەن 1 ميلليونعا جۋىق قارالىم جينادى. وتىرىستاردىڭ اراسىندا تاقىرىپتىق جۇمىس توپتارى جۇمىس ىستەپ, كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن جاريا تالقىلاۋلار مەن كەزدەسۋلەر ءوتتى. كوميسسيا كونستيتۋتسيا جوباسىن حالىق نازارىنا ۇسىنۋ ءۇشىن ەكى رەت جاريالادى. ەكىنشى رەداكتسيا ازاماتتاردان كەلىپ تۇسكەن ۇسىنىستاردى ەسكەرە وتىرىپ, پىسىقتالعان جوبا بولدى. 13 اقپانداعى جاعداي بويىنشا كوميسسياعا ازاماتتاردان شامامەن 12 مىڭ ءوتىنىش كەلىپ ءتۇستى, ولاردىڭ ەداۋىر بولىگى ءماتىندى پىسىقتاۋ بارىسىندا ەسكەرىلدى.

جالپىۇلتتىق كواليتسياسىنىڭ استانا قالالىق فيليالى قۇرىلدى: 1 000 ءىس-شارا وتكىزىلەدى

بريفينگ بارىسىندا اتاپ وتىلگەندەي, جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ جوباسى ادامدى, ونىڭ ءومىرىن, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن باستى قۇندىلىق رەتىندە ايقىندايدى. مەنشىك قۇقىعىن, تۇرعىن ۇيگە قول سۇعىلماۋشىلىقتى, جەكە ءومىر مەن دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ كەپىلدىكتەرى كۇشەيتىلدى, ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق ورتاداعى قۇقىقتارى بەكىتىلدى. مەملەكەتتىك ورگاندار مەن لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ زاڭسىز ارەكەتتەرىنەن كەلتىرىلگەن زيان ءۇشىن مەملەكەتتىڭ كونستيتۋتسيالىق جاۋاپكەرشىلىگى ەنگىزىلدى. راتيفيكاتسيالانعان بارلىق حالىقارالىق شارتتار مەن قابىلدانعان زاڭداردى مىندەتتى تۇردە جاريالاۋ تالابى بەلگىلەندى. ەندى ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى تەك زاڭداردىڭ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ قولدانىستاعى قۇقىعىنىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلاتىن وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر مەن حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردىڭ ءمانى مەن مازمۇنىن ايقىندايدى.

«كونستيتۋتسيا جوباسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەگەمەندىگى, تاۋەلسىزدىگى, ۋنيتارلىعى, اۋماقتىق تۇتاستىعى مەن باسقارۋ نىسانى مىزعىماس قۇندىلىقتار بولىپ قالادى. كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر تەك جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ەنگىزىلەتىنى تىكەلەي كوزدەلگەن. مۇنداي ءتاسىل ەگەمەندىكتىڭ يەسى جانە مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ جالعىز كوزى قازاقستان حالقى ەكەندىگى تۋرالى كونستيتۋتسيالىق ەرەجەنى كۇشەيتەدى. 2026 جىلعى 15 ناۋرىزدا وتەتىن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم قازاقستاندىقتاردىڭ ەلىمىزدىڭ ودان ءارى دامۋ جولىن ايقىندايتىن جاۋاپتى تاڭداۋ كۇنى بولماق», دەدى بريفينگ بارىسىندا ەلۆيرا ازيموۆا.

عىلىمي قاۋىمداستىق «حالىقتىق كونستيتۋتسيا ءۇشىن» كواليتسياسىن قولدادى

كونستيتۋتسيا ءبىر پالاتالى قۇرىلتايعا كوشۋدى كوزدەيتىن جانە سونىمەن بىرگە قۇرىلتايدا زاڭ شىعارۋ باستاماسى قۇقىعى بەرىلگەن ازاماتتاردىڭ وكىلدى ورگانى رەتىندە حالىق كەڭەسى ءۇشىن قۇقىقتىق نەگىزدى بەكىتەتىن جاريا بيلىكتىڭ تەڭگەرىمدى جانە ەسەپ بەرەتىن مودەلىن قالىپتاستىرادى. ونىڭ قالىپتاسۋى مەن قىزمەتىنىڭ ءتارتىبى جەكە كونستيتۋتسيالىق زاڭمەن ايقىندالاتىن بولادى.

بريفينگ بارىسىندا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ رەسپۋبليكانىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ قۇقىقتىق اسپەكتىلەرىنە قاتىستى ەرەجەلەرى ءتۇسىندىرىلدى.

«كونستيتۋتسيالىق يننوۆاتسيالار مەملەكەتىمىزدىڭ حالىقارالىق قۇقىقتىڭ ىرگەلى قاعيداتتارىنا جانە ەلىمىزدىڭ دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىنە كوشۋدىڭ قازىرگى جاعدايىنداعى ۇلتتىق باسىمدىقتارعا دەگەن ۇمتىلىسىن جان-جاقتى كورسەتەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق مودەلىنىڭ نەگىزىندە بۇۇ جارعىسىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارى جانە بارلىق قابىلدانعان حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردى ادال ورىنداۋ جاتىر», دەدى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ارمان يسەتوۆ.

ۇلىتاۋ وبلىسىندا وڭىرلىك كواليتسيا قۇرىلدى

حالىقارالىق شارتتار ەلىمىزدىڭ قۇقىقتىق جۇيەسىنىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ قالا بەرەتىنى جانە مىندەتتى تۇردە ورىندالۋعا جاتاتىنى اتاپ ءوتىلدى.

كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا ديپلوماتيالىق كورپۋس پەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى ۇسىنىلعان اقپاراتتىڭ اشىق ءارى مازمۇندى سيپاتتا بولعانىن اتاپ ءوتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار