بەسقاراعاي اۋدانىنان 80 شاقىرىم جەردە سوسنوۆكا دەگەن اۋىل بار. تابيعاتتىڭ ءوزى مولىنان سىيلاعان كونە ورمان بەلدەۋىنىڭ كۇنگەيى بىزگە تيەسىلى دە, تەرىسكەيى – رەسەيدىكى. بوراس اۋىلىنان جيىرما شاقىرىم ۇزاعان سوڭ قالتا تەلەفونى كورشى ەلدىڭ «بيلاين-روۋمينگىنە» ەرىكسىز كوشەدى دە, حابارلاسۋ قيىنعا سوعادى ەكەن. بۇل جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا ءبىرقاتار قيىندىقتار تۋعىزىپ وتىر.
– جاقىن ارادا «بيلاين» ستانساسى جۇمىس ىستەي باستاعان سوڭ شەكارامەن شەكتەس اۋىلدار ەركىن حابارلاسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولماق. ال «حابار», «قازاقستان», «ەل ارنا» تەلەارنالارىن جەرگىلىكتى تۇرعىندار تاماشالاپ وتىر. ءتىپتى رەسپۋبليكالىق «ەگەمەن قازاقستان», وبلىستىق باسىلىمداردى دا وقىرماندار ۋاقتىلى الادى, – دەپ بەسقاراعاي اۋدانىنىڭ اكىمى قاليحان بايعونىسوۆ ءبىراز جايلاردان ماعلۇمات بەرەدى.
قاراعايلى شەكارا زاستاۆاسىنىڭ 2034 اسكەري ءبولىمىن پودپولكوۆنيك قانات بولاتحانوۆ باسقارادى. ول كىسىمەن حابارلاسقاندا ءوز مىندەتتەرىنە توقتالا كەلىپ, ارلى-بەرلى ءوتىپ جاتقان ادامداردىڭ قۇجاتتارىن قاتاڭ تەكسەرەتىنى جايلى ايتقان ەدى. ال «سولتۇستىك» اۋماقتىق باسقارماسىنا قاراستى بەسقاراعاي شەكارا كومەندانتى ءانۋار قايىروۆ ءبىز كەلگەندە ءىسساپاردا ءجۇر ەكەن. سوسنوۆكا اۋىلىنداعى قاراعايلى شەكارا زاستاۆاسىنىڭ باستىعى, اعا لەيتەنانت راۋحات تولەگەن قارسى الىپ, ءوزدەرى اتقاراتىن مىندەتتەرىمەن تانىستىرا باستادى.
– ءبىزدىڭ كومەنداتۋرادا جيىرماعا تارتا سارباز قىزمەت ەتەدى. بارلىعى ىسكەر ازاماتتار, شەكارا قىراعى كۇزەتتە, ورماندى ورتتەن قورعاۋ, بەرگى جاققا جات پيعىلدى ادامداردىڭ ءوتىپ كەتپەۋىن قاتاڭ باقىلاۋعا الامىز. ءۇش مەملەكەت كەدەن وداعىنا بىرىكسە دە, شەكارانىڭ ءوز زاڭى, تالابى بار. ەندەشە, بوگدەلەردىڭ تەرىس ارەكەتتەرىنە تۇساۋ سالامىز, – دەيدى راۋحات تولەگەن.
اۋدان اكىمى قاليحان بايعونىسوۆ شەكاراشىلارمەن ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەسىپ, ءتاۋەلسىز قازاقستاننىڭ 20 جىلدا قول جەتكەن تابىستارىنا توقتالا كەتتى.
– قازىر قازاقستاندى بۇكىل الەم بىلەدى, وتكەن جىل ەقىۇ-عا توراعالىق جاساپ, ءسامميتتى جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋ, قىسقى ازيا ويىندارىندا توپ جارۋ ەل ەرتەڭىنىڭ جارقىن ەكەنىن دالەلدەيدى. ءبىزدىڭ مەملەكەت قىتاي, رەسەيمەن شەكتەسەدى. مىنە, سوندىقتان دا سىزدەر جاۋاپتى مىندەتتى اتقارىپ جاتىرسىزدار, شەكارا قاتاڭ كۇزەتتە بولسا, ادامدار الاڭسىز تۇرمىس قۇرىپ, ەڭبەك ەتە بەرمەك, – دەپ اۋدان اكىمى ءسوزىن ءتۇيىندەدى. ال راۋحات تولەگەن وزدەرىندە تەحنيكا-قۇرالدارىنىڭ جەتكىلىكتى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.
شەكاراشىلار قاتاڭ ءتارتىپ بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. مۇندا تەلەفون قاتىناسى جاقسى جولعا قويىلعان, گازەت-جۋرنالدار ۋاقتىلى جەتكىزىلىپ تۇرادى. تۇرمىسقا قاجەتتى جاعدايدىڭ ءبارى جاسالعان.
* * *
سوسنوۆكا اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ابدۋلحاميت ورالوۆپەن اڭگىمەلەسىپ وتىرمىز. شالعايدا جاتقاندىقتان, مۇندا جۋرناليستەر ات ءىزىن سيرەك سالاتىن ءتارىزدى. سوندىقتان بولار, اۋىل اكىمىنىڭ ايتارى كوپ ەكەن, اعىنان جارىلىپ, ءبىراز جايدىڭ سىرىن اعىتتى.
سوسنوۆكا اۋىلىندا ەندى بىرەر كۇننەن كەيىن ەلەۋلى وقيعا بولاتىن سىڭايلى. اسەم ەتىپ سالىنعان ەكى قاباتتى اۋىلدىق اكىمدىكتىڭ ۇيىنە كىردىك. بۇل جەردە دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, ۋچاسكەلىك ينسپەكتور, تۇرمىستىق قىزمەت كورسەتەتىن مەكەمەلەر ورنالاسپاق. اۋدان اكىمى قاليحان بايعونىسوۆ بۇل مەكەمەنى تەز ارادا جوندەۋگە ءوڭىر باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ىقپالى بولعانىن ايتا كەتتى. 21 ميلليون تەڭگە بولىنگەن, قاجەتتى جابدىقتار ساتىپ الىنعان.
ەكى ورتا مەكتەپ شاكىرتتەرگە ەسىگىن ايقارا اشقان. بالاباقشا دا بار. وكرۋگتە 5,5 مىڭ ءىرى قارا, 13 مىڭ قوي, 1400 جىلقى وسەدى. ەگىستىكتەن بيىل بىتىك ءونىم الىنىپتى. 61 شارۋا قوجالىعىنىڭ ىشىنەن ق. مۋكينوۆتىڭ شوقتىعى بيىك. ونىڭ قاراماعىندا 250 سيىر, 470 جىلقى بار. قازاقتىڭ اقباس سيىرى مەن جەبە جىلقىسىن ءوسىرىپ جاتىر. ت. وتەنوۆتىڭ قوجالىعىندا ەڭبەك ەتەتىندەردىڭ دە ەڭسەلەرى بيىك.
– اۋىلىمىز ورتالىقتان شالعايدا جاتسا دا, تۇرعىنداردىڭ تىرلىگى ءتۇزۋ, ەرتەڭگى كۇنگە سەنىممەن قارايدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرما جىلدىعى قارساڭىندا بىرقاتار شارالار ءجۇزەگە استى. اعاش كوشەتتەرى وتىرعىزىلىپ, كوشەلەر جوندەلدى. اۋدان باسشىلىعىنا العىس ايتامىز, ۇنەمى قامقورلىق جاساپ وتىرادى, – دەدى اۋىل اكىمى.
وڭداسىن ەلۋباي,
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
بەسقاراعاي اۋدانى.