«ادەبيەت جانە ىزگىلىك» كلۋبىنىڭ جەتەكشىسى, اقىن مۇراتحان شوقاننىڭ قۇراستىرۋىمەن ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق تورقالى تويى قارساڭىندا جارىق كورگەن «تاۋەلسىزدىك جەمىسى» ءومىرباياندىق-انىقتامالىق كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىندا ءوتتى.
الىس-جاقىن شەتەلدەردەن 1 ميلليونعا جۋىق قانداستارىمىزدىڭ اتاجۇرتقا ورالۋىنىڭ ءوزى تاۋەلسىزدىك جەمىسى ەكەنىن باياندايتىن كىتاپ ارقىلى بۇگىندە ءتۇرلى سالادا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن كوپتەگەن تانىمال ەسىمدەرمەن قايتا قاۋىشتىق. مىنە, «قۇران-كارىمدى» قازاقشا تولىعىمەن اۋدارعان «ءتۇركى الەمىنىڭ عۇلاماسى» حاليفا التاي اتامىزدىڭ ەسىمىن قۇداي-اۋ, بۇگىندە بىلمەيتىن قازاق بالاسى بار ما ەلىمىزدە, بولماسا قازاق ەلىنىڭ نامىسىن قورعاپ, الاماندا اتوي سالمادىم دەپ ارماندا كەتكەن كەشەگى ەسىل ەر مۇستافا وزتۇرىكتىڭ گۇرزىدەي جۇدىرىعىن تاس تۇيگەن قالپىنداعى سۋرەتى جانىڭىزدى جالىنعا وراپ وتەر ەدى. كىتاپتاعى تۇلعالاردى تولتىرعان ازاماتتاردىڭ ىشىندە ءتۇركيادان تاريحي وتانىنا ورالعان ايتۋلى ءدىنتانۋشى عالىم مۇرتازا ب ۇلىتاي مەن شىعىستانۋشى عالىم يسلام جەمەنەيدىڭ ەڭبەكتەرى يسلامعا بەت بۇرعان قازاق بالاسىنىڭ قاي-قايسىسىنا دا ەتەنە تانىس ەمەس پە؟ بولماسا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قارجاۋباي سارتقوجا ۇلى مەن دۇكەن ءماسىمحان ۇلىنىڭ ءتۇرلى باسىلىمداردا جارىق كورىپ جاتاتىن تۇشىمدى دۇنيەلەرىنە وقىرماننىڭ كوز قىرىن سالماي ءوتۋى مۇمكىن بە؟ «عالىمدار مەن ماماندار» دەپ اتالاتىن بولىمنەن تۋعان جەردىڭ عىلىمىنا تولاعاي ۇلەس قوسىپ ءجۇرگەن مۇنان دا باسقا كوپتەگەن قىزىق تاعدىرلارمەن قاۋىشاسىز. «ونەر ادامدارى» بولىمىنەن اتى اڭىزعا اينالعان ميرەللا فرەنني مەن پلاچيدو دومينگولارمەن بىرگە ساحنادا ونەر كورسەتكەن قازاقتىڭ تۇڭعىش ءانشىسى مايرا مۇحامەدقىزىنىڭ, الەمدىك وپەرالاردىڭ باس كەيىپكەرلەرىن سومداعان وپەرا ءانشىسى قابىلاش ابىكەي ۇلىنىڭ ءومىربايانىن وقىپ وتىرىپ, سونداي-اق اقىن قۇل-كەرىم ەلەمەس, كۇنى كەشە دۇنيەدەن وزعان سازگەر, ءانشى ەرمۇرات زەيىپحان, ايتىسكەر اقىن داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى, اتامەكەنگە ورالعان قانداستارىمىزدىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن جازۋدا جارعاق قۇلاعى جاستىققا تيمەي ءجۇرگەن ارىپتەستەرىمىزدەن ەسەنگۇل كاپقىزى, بەكەن قايرات ۇلى, قۇتماعامبەت قونىسباەۆ سىندى زامانداستار بەينەسىمەن بەتپە-بەت كەلگەندە, اپىر-اي, شەت ەلدە جۇرسە دە قازاقتىڭ ءتىلى مەن ءدىلىنىڭ قايماعىن بۇزباي, وسىنشاما ءمولدىر كۇيىندە ساقتاپ كەلگەن بۇل نەتكەن قۇدىرەت دەپ تاڭدانباسقا لاجىمىز قالماعان. بايراقتى ءبايگەلەردە قازاقتىڭ نامىسىن جىرتىپ جۇرگەن باتىر ۇلدارىمىز, وليمپيادا جەڭىمپازدارى باقىت سارسەكباەۆ پەن قانات يسلام ەسىمدەرىن ەل-جۇرتى الدەقاشان تاۋەلسىزدىك جىلناماسىنا قوسىپ قويعانىن ەسكەرسەك, اتتوبەلىندەي قازاق بالاسىن ەندىگى كەزدە ورالمان, تۇرعىلىقتى دەپ ءبولىپ-جارماي, ورتاق مۇددەگە جۇمىلا كىرىسىپ كەتەتىن كەزدىڭ كەلگەنىن ايتۋ پارىزىمىز.
«كاسىپكەرلىكپەن اينالىساتىن ازاماتتار» ءبولىمىنە زەر سالار بولساڭىز, شەتتەن كەلگەن قانداستارىمىز تەك رۋحاني قۇندىلىقتارعا مول ۇلەس قوسۋمەن شەكتەلمەي, باسقا دا سالالاردان سول ەلدىڭ وزىق ويلارى مەن ۇلگىلەرىن ەلىنە مولىنان الىپ كەلگەنىنە كوز جەتكىزەمىز. جيىرما جىلدا قازاق ەلىنە دۇنيەنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن قانداي كورنەكتى ۇل مەن قىزدارى قونىس اۋدارعانىن بىلە ءجۇرۋ ءۇشىن تاريح بەتتەرىن وسىلاي ءبىر تۇگەندەپ تاستاۋ كەرەك تە شىعار, ارينە. بىراق تاريحي وتانىنا ورالعالى ارادا قانشاما جىلدار وتكەنمەن ءوزىن ورالمانمىن دەپ اتاۋدان ارىلمايتىن كەيبىر باۋىرلارىمىزدى كەزىكتىرگەندە, قازاقتىڭ قازىر ءبىر-ءبىرىنىڭ بويىنان بوتەندىكتى ىزدەيتىن كەز ەمەس, كەرىسىنشە ءبىر-بىرىنەن بۇتىندىكتى ىزدەيتىن ۋاقىت ەكەنىن ەسكە سالعىمىز كەلەدى.
كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەر كەشىن اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەتتىڭ جۇرگىزىپ وتىرۋىنىڭ ءوزى بۇل شارانىڭ تاۋەلسىزدىك تويىنا قازاقى رۋحتا جاسالعان تاماشا تارتۋ ەكەندىگىنە ءشۇبا كەلتىرمەيدى. كىتاپتىڭ القىزىل لەنتاسىن پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ قيىپ, شەت ەلدەگى قانداس باۋىرلاردى تۋعان جەرگە تارتۋدىڭ تاريحي بەلەستەرىنە توقتالىپ ءوتتى. مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى الىبەك اسقاروۆ پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ءماۋلەن اشىمباەۆتىڭ كەشكە قاتىسۋشىلارعا جولداعان ارناۋ ءسوزىن وقىپ بەرىپ, تاۋەلسىزدىك تۇعىرى قازاقتىڭ تۇتاستىعىمەن عانا بەكي تۇسەتىنىن ايتتى. «ورالمان» اتاۋى كوپ ادامنىڭ كوڭىلىنەن شىعا بەرمەيدى. تۋعان جەرىن اڭساپ كەلگەن باۋىرلارعا لايىق باسقا ات تابۋ كەرەك. وسىعان ساي دۇرىس اتاۋدى بىرلەسە ىزدەيىك دەگەن ۇسىنىس ءبىلدىرىلدى. جازۋشى-دراماتۋرگ سۇلتانالى بالعاباەۆ قازاقستاندا جۇرگىزىلىپ وتىرعان كوشى-قون ساياساتى باسقا بىردە-ءبىر ەلدە جوق, ول تەك ەلباسىنىڭ قولداۋىمەن عانا جۇزەگە اسىپ وتىرعان ءىس دەپ, اتاپ ءوتتى. ساحنادا قابىلاش ابىكەي ۇلى اۋەلەتە ءان شىرقاپ, كەش اجارىنا ءسان بەردى. اڭساعان مۇراتى اتامەكەنگە جەتۋ بولعان قانداستار سول ارمانعا بۇگىن قاپىسىز جەتكەن باقىتى تۋرالى بايانداۋدان جالىقپادى.
قاراشاش توقسانباي.