كيىز ۇيگە ساندىك سيپاتپەن قاتار جەل سوققاندا شاڭىراقتىڭ شايقالماي تۇرۋى ءۇشىن بايلاناتىن توگىلمە شاشاقتى جەلباۋ, ۋىق پەن كەرەگەنىڭ تۇيىسكەن جەرىن سىرتىنان باستىرىپ تاعاتىن ورنەكتى باسقۇر, ەكى نەمەسە ءۇش جەردەن ايقاستىرا تارتىپ كەرەگەگە بايلايتىن جالپاق ۇزىك باۋلار مەن كيىز ۇيگە قاجەتتى ءارتۇرلى توقىما بۇيىمدارىن وسى جارمەڭكەدەن تابا الاسىز. قولىنان شىققان بۇيىمدارىن اينالدىرا ءىلىپ قويىپ, كەلگەن-كەتكەندەرگە شارشاماستان تانىستىرىپ, ماڭىزىن ءتۇسىندىرىپ جاتقان قانىكۇل لەكەرقىزى قازالى اۋدانىنان كەلىپتى.
كوكتەم كەلىپ, كۇن جىلىنا استانالىقتاردىڭ ىعىرىن شىعارىپ سۇيكىمى كەتكەن ۇلبىرەگەن باقباقتى مولدىرەتىپ ءسان رەتىندە تاعۋعا دا بولادى ەكەن. استانالىق ناتاليا پونومارەۆانىڭ تۇمسا تابيعاتتى سىيدىرعان كىشكەنتاي اشەكەيلەرىنە قاراپ تۇرىپ كوكتەم قايتا تۋعانداي اسەرگە قالدىق. ادامدى سەسپەي قاتىراتىن القا گۇلدەر تۇقىمداسىنا جاتاتىن ۋلى يت جيدەك تە ءمولدىر شىنىنىڭ ىشىنە موماقان كەيىپ تە سىيىپ كەتىپتى. ودان بولەك بىتەۋگۇل, سيرەن, روزا مەن ءارتۇرلى باقشا گۇلدەرى دە سىرعا مەن ساقينا بولىپ شىعا كەلگەن.
– رەسەيلىك شەبەرلەردىڭ زەرگەرلىك شايىردان جاسالعان بۇيىمدارىن ينتەرنەتتەن كورىپ, قاتتى قىزىقتىم. بۇرىن پوليمەر بالشىقتارمەن جۇمىس ىستەگەن ەدىم. گۇلدەردىڭ جابىق كەڭىستىكتە مولدىرەپ تۇرعانى قىزىقتىردى. بىرتىندەپ وسى سالادا ىزدەنە ءجۇرىپ, ءوزىم دە جاساي باستادىم. وتباسىمىزبەن وسى سالاعا اۋەستەنىپ كەتتىك. تابيعات اياسىنا شىعا قالساق بولدى, ەرەكشە شوپتەر مەن گۇلدەردى جيناپ جۇرەتىن بولدىق, – دەگەن شەبەر بۇيىمدارىن نەگىزىنەن قالالىق جارمەڭكەلەرگە شىعارۋ ارقىلى ساتاتىنىن ايتتى. مۇنداي اشەكەيلەردى جاساۋ ءۇشىن ەپوكسيدتى شايىردى فورماعا كەلتىرىپ, قۇيۋ ارقىلى جاسالادى. ساپالى جاسالعان بۇيىم بىرنەشە جىلعا دەيىن ساقتالا بەرەدى.
جارمەڭكەگە ارنايى كەلگەن بۇۇ-نىڭ ەكسپو-2017 باس كوميسسارى جيحان سۇلتانوعلى قولدانبالى ونەر شەبەرلەرىنىڭ جەتىستىكتەرى مەن مۇمكىندىكتەرى تۋراسىندا ايتا كەلىپ, ونەردىڭ بارشاعا ورتاق ەكەنىن جەتكىزدى.
– سىزدەردىڭ قولونەر كاسىپتەرىڭىزدىڭ ەل ءۇشىن, قوعام ءۇشىن, وتباسىلارىڭىز ءۇشىن ماڭىزى زور. ونەردىڭ ارقاسىندا قازاقستان حالقىنىڭ سالت-ءداستۇرى تۋادى. ءوز ەلدەرىڭىزدىڭ تاريحى مەن سۇلۋلىعىن تۇستەر الۋاندىعى مەن شىعارماشىلىقتارىڭىز ارقىلى پاش ەتەسىزدەر. شىن مانىسىندە ونەر – ورتاق, ونى جاس تا, كارى دە تۇسىنەدى, – دەيدى جيحان سۇلتانوعلى. باس كوميسسار كوپشىلىكتى جارمەڭكەگە قاتىسۋعا شاقىرىپ, شەبەرلەردىڭ ىسىنە ساتتىلىك تىلەدى.
– قولونەر كاسىبى تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن قۇرا وتىرىپ, ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرا تۇسەدى. نەگىزىنەن شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك اياسىن كەڭىتىپ قانا قويماي, ايەلدەردىڭ باسقارۋىمەن گەندەرلىك تەڭدىككە دە ۇلەس قوسادى. يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار مەن جاڭا يدەيالاردى اكەلۋىمەن ماڭىزدى بولىپ سانالاتىن قولونەرشىلىك كاسىبى كرەاتيۆتى ەكونوميكا قۇرۋدىڭ باسىندا تۇر. ودان بولەك جاستار ءۇشىن ەرەكشە ۇلگى كورسەتىپ وتىرسىزدار, قوعامعا جاعىمدى وزگەرىستەر اكەلە بەرگەيسىزدەر, – دەدى ج. سۇلتانوعلى.
ال قىزىلوردالىق ايسۇلۋ سادىقوۆانىڭ ادامدار مەن جانۋارلاردى, تابيعات ەلەمەنتتەرىن بەينەلەيتىن بەينەلىك ويىنشىقتار جاساپ كەلە جاتقانىنا 12 جىلدان اسقان. ونىڭ قولىنان شىققان «بايدىڭ قىزى» اتتى مىنا قۋىرشاقتىڭ پوشىمىنان ومىردەن قيىندىق كورمەگەن ەركەتوتاي قىزدىڭ دۇڭك ەتپە مىنەزى بىردەن بايقالادى. ونىڭ ايتۋىنشا, كەيىپكەر بەينەسىن جاساۋدا كوبىنە قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق اڭىز-اڭگىمەلەرىنە, قيال-عاجايىپ ەرتەگىلەرىنە جۇگىنەدى.
– اكەم اعاشتان ءتۇيىن تۇيەتىن شەبەر جان. ۇل بالا جوق بولعانىقتان, كىشكەنتايىمنان اكەمە كومەكتەسىپ ءجۇرىپ, قىر-سىرىنا قانىپ ءوستىم. كورمەگە شىعىپ جۇرگەندە كيىزدەن ويىنشىقتار جاساۋعا بولاتىنىن كورىپ, وسى سالاعا ويىسا باستادىم. قازىر تۇركىستان قالاسىنان قولونەر بۇيىمدارى دۇكەنىن اشىپ جاتىرمىن, – دەگەن ايسۇلۋ قۋىرشاق جاساۋدىڭ قيىن ەمەستىگىن ايتادى. – الدىمەن باس پوشىمىن جاساعان سوڭ, قاسى-كوزىن ينە-جىپپەن كەستەلەپ, بەت الپەتى رەتكە كەلتىرىلەدى. كەيىن دەنەسىنە باسىن ورناتىپ, قۋىرشاققا ارنالعان كيىممەن كومكەرەمىز. نەگىزىنەن كادەسىي رەتىندە كوپ ساتىلادى, – دەيدى ايسۇلۋ سادىقوۆا.
قازاقستان قولونەرشىلەرى وداعىمەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىرىلعان بۇل جارمەڭكە قولونەرشىلەردىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتتەرىن ىنتالاندىرۋعا, ولاردىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋعا جانە ۇلتتىق ونەردى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. بۇگىندە حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرىن شەشۋدىڭ وزىنشە ءبىر ورتالىعىنا اينالعان بۇۇ-نىڭ قازاقستانداعى دامۋ باعدارلاماسى كوركەمونەر كاسىبىن جاڭعىرتۋ ماقساتىندا 2014 جىلدان بەرى 100-دەن استام قولونەرشىگە قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى.
ايا ءومىرتاي, «ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ, «ەگەمەن قازاقستان»