كەشە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆ تاراز قالاسىندا الماتى, وڭتۇستىك قازاقستان, قىزىلوردا, جامبىل وبلىستارىنىڭ تاۋار وندىرۋشىلەرىمەن كەزدەستى.
كەزدەسۋدە اوك-ءتى 2017-2021 جىلدارى دامىتۋعا ارنالعان باعدارلاما جوباسى تالقىلاندى. باعدارلامانىڭ تۇجىرىمدامالىق ىقپالى – قوسالقى شارۋاشىلىق پەن ۇساق شارۋا, فەرمەرلىك قوجالىقتاردى ءوندىرىستىڭ ءوسۋ فاكتورىمەن قاتار, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ەسكەرە وتىرىپ, اۋقىمدى تۇردە كووپەراتسيالاردى دامىتۋ بولىپ تابىلادى.
ساراپتاما ناتيجەسى بويىنشا, قوسالقى شارۋاشىلىقتاردا وندىرىلەتىن ءونىمنىڭ 80 پايىزى اۋىلدىق جەردە قالىپ قويىپ, قالا تۇرعىندارى مەن وڭدەۋشى كاسىپورىندارعا دەيىن جەتپەيتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. ەسەسىنە ەلىمىزدەگى ءسۇت جانە ەت كاسىپورىندارى بار بولعانى 50-60 پايىز جۇكتەمەلىك قۋاتپەن جۇمىس ىستەپ تۇر. ياعني, شيكىزات جەتىسپەيدى. ال كووپەراتسيا ارقىلى وسى ءونىمدى وندىرىسكە جەتكىزۋدىڭ مەحانيزمى تۇزىلەدى. كووپەراتيۆتەرگە بىرىككەن جاعدايدا ەڭ ءبىرىنشى شەشىلەتىن ماسەلە – ءونىمدى تاسىمالداۋ. كووپەراتسيادا فەرمەر ءوز ءونىمىن تاپسىرادى, ال كووپەراتسيا تاپسىرىلعان ءونىمدى قالاعا نەمەسە كاسىپورىنعا جەتكىزەدى. ال مەملەكەت بىرىككەن كووپەراتسياعا قولداۋ كورسەتىپ, سۋبسيديالاۋ جانە تەحنيكا الۋدى نەسيەلەۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرىپ, اينالىمعا قاراجات بەرەدى.
2021 جىلعا قاراي 500 مىڭعا جۋىق جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق پەن ۇساق شارۋا قوجالىقتارى بىرىگىپ, 1500 اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتسيالارى قۇرىلادى دەپ كۇتىلۋدە. وسىنىڭ ارقاسىندا فەرمەرلەردى اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندىرۋ مەن وڭدەۋگە بىرىكتىرە وتىرىپ, قازاقستاندىق ءونىمنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا بولادى.
قازاقستان جىل سايىن 1 ترلن تەڭگەگە جۋىق ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن يمپورتتايدى. ولار: ءىرىمشىك, قانت, سارى ماي جانە ت.ب. جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق پەن شارۋا قوجالىقتارى وندىرگەن ونىمدەردى كووپەراتيۆتەر ارقىلى ساتىپ الىپ, وڭدەپ, شەتەلگە كەتىپ جاتقان اقشانى ءوز ەلىمىزدە قالدىرا الامىز. جۇكتەمەلىك 20-60 پايىز عانا قۇرايتىن بولعاندىقتان, وندىرۋشىلەر اۋىل شارۋاشىلىعى شيكىزاتىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن ايتىپ وتىر. اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ 10-30 پايىزى عانا وڭدەلەدى.
بۇل كۇردەلى ماسەلەلەردى كووپەراتيۆتەرگە بىرىگۋ ارقىلى شەشۋگە بولادى. ياعني, ەلىمىزدىڭ ءاربىر فەرمەرى اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆى ارقىلى مەملەكەتتىك قولداۋ الا الادى. كووپەراتيۆتەر ارقىلى تۇراقتى ساتىپ الۋ مەن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندىرۋشىلەردىڭ تاۋارلارىن وڭدەۋشى كاسىپورىندارعا جەتكىزۋ ماسەلەسى شەشىلسە, كووپەراتيۆتەردى تەحنيكالىق جاعىنان جابدىقتاۋ «كازاگرو» ۇبح ارقىلى جۇزەگە اسىرىلماق.
«اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆتەرى دامىسا, 500 مىڭ ۇساق ءوندىرۋشىنى تارتۋ جانە ءونىمدەردى وتكىزۋ مەن وڭدەۋدىڭ ءپارمەندى جۇيەسىن قۇرا الامىز ءجانە شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتەتىن كاسىپورىنداردىڭ ۇلەسى 1,3 ەسەگە ارتادى. سوندىقتان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كىرىسىن جىل سايىن 300 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋ جانە ساۋدانىڭ ۇستەمە باعاسىن 15-20 پايىزعا تومەندەتۋ كوزدەلىپ وتىر. جىل سايىن 300 ملرد تەڭگە اۋىلدارعا قوسىمشا كىرىس رەتىندە كىرىپ وتىرسا, بۇل كورسەتكىش بولىنگەن سۋبسيديا كولەمىنەن ەكى ەسەگە ارتىق دەگەن ءسوز», دەيدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆ.
اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتسيالارى ارقىلى قازاقستان ىشكى نارىقتا ءوزىنىڭ تابيعي جانە قۇنارلى ونىمدەرىمەن ەرەكشەلەنەتىن بولادى. سونىمەن قاتار, كووپەراتيۆتەر ءوز ۇلەسكەرلەرىنە, ياعني قوسالقى شارۋاشىلىق پەن ۇساق شارۋا قوجالىقتارىنا ۆەتەرينارلىق, اگروحيميالىق, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە جەم-ءشوپ دايىنداۋ بويىنشا بىرنەشە قىزمەتتەر كورسەتە الادى. وزىندىك قۇنى 7-8 مىڭ تەڭگە بولاتىن ءشوپ, جازعى ۋاقىتتا 20 مىڭ تەڭگەگە, كۇزدە 30 مىڭ تەڭگە, قىستا 40 مىڭ تەڭگەگە دەيىن قىمباتتايدى. ال, كووپەراتيۆ مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن ليزينگ ارقىلى ساتىپ الىنعان تراكتور, ءشوپ شاباتىن ماشينا, تىركەمەلەردى پايدالانىپ, ارزان باعامەن شوپپەن قامتاماسىز ەتە الادى.
«بۇگىندە جامبىل وبلىسىندا 115 شاعىن وتباسىلىق تاۋارلى-ءسۇت فەرمالارىن قۇرۋعا 476 ملن تەڭگە, 542 شاعىن بورداقىلاۋ الاڭدارىن سالۋعا 1,8 ملرد تەڭگە جانە 15 ءسۇت قابىلداۋ پۋنكتتەرى قۇرىلىسىنا 18 ملن تەڭگە قاراجات اۋدارىلدى. سونداي-اق, 6 كووپەراتيۆ قۇرىلدى. مەركى اۋدانىندا ءسۇت كلاستەرىن دامىتۋ بويىنشا قۇرامىنا 42 شارۋاشىلىق بىرىككەن «مەركى ونىمدەرى» اۋىلشارۋاشىلىق وندىرىستىك كووپەراتيۆى جۇمىس اتقارۋدا. الداعى ۋاقىتتا كووپەراتيۆ توڭىرەگىندە 70-200 باسقا دەيىن اسىل تۇقىمدى ساۋىن سيىرى بار شاعىن ءسۇت-تاۋارلى فەرمالارىن قۇرا وتىرىپ, وندىرىلگەن تاۋارلى ءسۇتتى تەرەڭدەتە وڭدەپ, وتكەرۋ جۇمىستارىمەن شۇعىلدانادى», دەيدى بۇل جونىندە جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆ.
جيىن سوڭىندا ءتورت وبلىستان جينالعان اۋىلشارۋاشىلىق تاۋارىن وندىرۋشىلەرى وزدەرىن تولعاندىرعان ماسەلەلەردى ورتاعا سالىپ, بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى كەڭىنەن تالقىلادى.
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى