• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
17 ناۋرىز, 2017

سەراعا

655 رەت
كورسەتىلدى

1927 جىلدىڭ 23 ناۋرىزىندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ جاڭاارقا اۋدانى اتاسۋ سەلوسىندا سەرىك سمايىل ۇلى قيراباەۆ ومىرگە كەلدى. سەراعانىڭ ءومىر جولىنا قاراپ وتىرساڭىز, حح عاسىرداعى ءبىلىم, عىلىم سالاسىنداعى ايتۋلى وقيعالاردىڭ بەل ورتاسىندا جۇرگەنىنە كوزىڭىز جەتەدى. بۇل زامان وكىلدەرىنە ۋاقىتتىڭ ءوزى اۋىر جۇك ارقالاتتى. بەيبىت ءومىردى ءبىر ساتتە الاساپىرانعا اينالدىرعان ۇلى وتان سوعىسى تۇسىنداعى بوزبالالار ءبىر كۇندە ەسەيىپ, ءبىر وتباسىنىڭ, قالا بەردى, اۋىل-ايماقتىڭ بار اۋىر تىرلىگى وزدەرىنە قاراپ قالعانىن ءتۇسىندى. ۇزاققا سوزىلعان سوعىس ەلدىڭ الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جاعدايىن تۇرالاتقانمەن, ولاردىڭ بو­لا­شاققا دەگەن سەنىمىن, ءورشىل رۋحىن ءوشى­رە المادى. ەل باسىنا اۋىر كۇن ءتۇس­كەن شاقتا مەكتەپتى ۇزدىك وقىعان سەرا­عاڭ­داي ءبىلىمدى جاسقا پارتيا ىنتالى جە­تى­جىلدىق مەكتەبىندە وقىتۋشىلىق قىزمەت اتقارۋدى تاپسىردى. كارل ماركس اتىن­داعى كولحوزدا باستاۋىش مەكتەپتىڭ مەڭ­گەرۋشىسى بولىپ ىستەگەن سەراعاڭنىڭ كۇنى بۇگىنگە دەيىنگى بۇكىل سانالى عۇمىرى ءبىلىم, عىلىم سالاسىنا ارنالىپ كەلە جاتقانى دا ءبىر عانيبەت. سوعىس اياقتالىپ, ەل ەسىن جيعان شاقتا ءبىلىمىن جەتىلدىرۋدى كوزدەگەن سەرىك سماي­ىل­ ۇلى 1947 جىلى قازاقتىڭ اباي اتىن­دا­عى پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇ­سەدى. ءومىردىڭ قايراعىنا ءتۇسىپ, ەل ءتىر­شى­لىگىنە ەرتە ارالاسقان ول وقۋ-بىلىمگە بار ىنتاسىمەن كىرىسىپ, ۇزدىك وقىعانى ءۇشىن ستالين اتىنداعى ستيپەنديا الدى. ءوز قاتارلارىنىڭ اراسىندا بىلىمىمەن كوزگە تۇسكەن سەراعاڭ ستۋدەنتتەردىڭ عىلىمي قو­عامى مەن ادەبيەت ۇيىرمەسىنىڭ جۇ­مى­سىنا, قوعامدىق ىستەرگە دە بەلسەنە ارا­لاستى. فاكۋلتەتتىڭ كاسىپوداق, كومسو­مول ۇيىمدارىن باسقارا ءجۇرىپ, ادەبي-سىن ما­قالالار جازدى, ءوزىنىڭ ادەبيەتكە يكەم­دى­لىگىن تانىتتى. ادەبي تالداۋلارى كوپشىلىكتىڭ نازا­رىن اۋدارعان سەرىك سمايىل ۇلى ستۋدەنت كۇ­نىنەن-اق جازۋشىلار وداعىنىڭ جۇ­مى­سىنا كىرىسىپتى. 1951 جىلدىڭ قاڭتارىنان قازاقتىڭ مەملەكەتتىك كوركەم ادەبيەت باسپاسىندا پروزا ءبولىمىنىڭ رەداكتورى بولىپ قىز­مەت اتقارعانىن ەسكە الاتىن بولساق, ينس­تيتۋتتىڭ سوڭعى كۋرسىنان قىزمەتكە ارا­لاسقاندىعى بايقالادى. ۇستازدار قاۋ­ىمى جوعارى وقۋ ورنىن ۇزدىك بىتىرگەن ستۋ­دەنتتەرىن اسپيرانتۋراعا الىپ قالۋعا تىرىساتىن. س.قيراباەۆ اسپيرانتۋرادا وقي ءجۇ­رىپ ۇستازى قاجىم جۇماليەۆتىڭ جە­تەك­شىلىگىمەن كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا­سىن جازدى, ءارى «ادەبيەت جانە يسكۋسس­تۆو» جۋرنالىنىڭ رەداكتسياسىندا ءبولىم مەڭ­گە­رۋ­شىسى قىزمەتىن قوسا اتقاردى. الايدا, جيىرماسىنشى عاسىردىڭ ەلۋ­ىنشى جىلدارىنداعى ساياسي جاعدايدىڭ قۇ­رىعى پروفەسسور ق.جۇماليەۆتىڭ دە با­س­ى­­نا ءتۇسىپ, ول ساياسي ايىپتارمەن ۇستالىپ كەت­تى. ەندى كافەدرادا عىلىمي جۇمىس ءىس­تەۋدىڭ مۇمكىنشىلىكتەرى ازايدى. سەرىك قيراباەۆ قازاقستان كومسومولى ورتالىق كو­ميتەتىنىڭ ۇسىنىسىمەن «پيونەر» جۋر­نالىنا رەداكتور, «سوتسياليستىك قازاق­ستان» گازەتىندە ادەبيەت جانە ونەر ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, رەداكتسيا القا­سى­نىڭ مۇشەسى قىزمەتتەرىن اتقاردى. باس­­پاسوز قىزمەتىندە جۇرگەندە گازەت بەتتەرىندە ادەبيەت پەن ونەردىڭ وزەك­تى ءماس­ەلەلەرىنە ارنالعان كوپتەگەن ما­قا­لا­لار جاريالاپ, ادەبي پروتسەسكە ۇزبەي ات­سالىستى. سەراعاڭنىڭ ەلۋىنشى جىلدارداعى باس­پاسوز قىزمەتىن, ادەبي-عىلىمدىق ەڭ­بەك­تەرىنىڭ قاتارىن ورتا مەكتەپكە ارناپ جازعان وقۋلىقتارى تولىقتىردى. قازاقستان وقۋ مينيسترلىگى مەكتەپكە ارنالعان جاڭا وقۋلىقتار جاساۋ ءىسى­نە قوسقان ءبىر توپ جاستاردىڭ ىشىندە س.قيرا­با­ەۆ تا بار ەدى. ا.نۇرقاتوۆ, ز.قابدولوۆ ۇشەۋىنىڭ اۆتورلىعىمەن جازىلعان ورتا مەكتەپتىڭ 9-سىنىبىنا ارنالعان «قازاق ادە­بيەتى» وقۋلىعى العاش رەت 1952 جىلى جا­رىق كوردى. وسى وقۋلىق 1986 جىلعا دەيىن تولىقتىرىلىپ, ۋاقىت تالابىنا ساي جاڭارتىلىپ بىرنەشە دۇركىن باسىلدى. كەيىن بۇل وقۋلىق 10-سىنىپقا ارناپ قايتا جازىلدى, اتالعان وقۋلىق 1989 جىلدان بەرى بىرنەشە رەت قايتا شىعارىلىپ, مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ادەبي ءبىلىم الۋىنا زور كومەگىن تيگىزۋدە. كەيىن ول 9-10-سىنىپقا ارنالعان «قازاق سوۆەت ادەبيەتى», ورتا مەكتەپتىڭ جوعارعى سىنىپتارىندا وتىلەتىن فاكۋلتاتيۆتىك كۋرسقا ارنالعان «قازاق سوۆەت ادەبيەتى», جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە ارنالعان «قازاق سوۆەت ادەبيەتى», «قازاق ادەبيەتى جانە مەكتەپ», «كەڭەس داۋىرىندەگى قازاق ادەبيەتى», 9-10-سىنىپتىڭ «قازاق ادەبيەتى» وقۋلىعىنا ادىستەمەلىك نۇسقاۋ, 9-10-سىنىپقا ارنالعان «قازاق ادەبيەتى» ءتارىزدى كوپتەگەن وقۋلىقتارمەن تولىقتى. سىنشىنىڭ قالامىنان تۋعان وقۋ­لىق­­تار وسىلايشا 65 جىلدان بەرى مەك­تەپ­تەردە ۇزدىكسىز وقىتىلىپ كەلە جات­قا­نىن ەسكەرەتىن بولساق, وسى وقۋ قۇ­رال­­دارىنان قازاق جاستارىنىڭ نەشە بۋىن ۇرپاعى ءبىلىم العانىن تۇيسىنەسىڭ. جو­عارى سىنىپتارعا ارنالعان «قازاق ادە­بيەتى» وقۋلىقتارىنان ءبىلىم ءنارىن ال­عان شاكىرتتەر شارۋاشىلىق پەن ءما­دە­نيەت­تىڭ الۋان سالاسىندا قىزمەت اتقارىپ, ءتاۋ­ەل­سىز قازاق ەلىنىڭ بەلگىلى دە بىلىكتى ما­مان­­دارىنىڭ قاتارىنا قوسىلدى. مىڭ­دا­عان شاكىرتتەردىڭ كەيبىرەۋلەرى جوعارى دارەجەلى عىلىمي اتاق الىپ, ءبىرسىپىراسى اقىن-جازۋشىلار قاتارىن تولىقتىرىپ, كور­كەمدىك مادەنيەتىمىزدى دامىتۋعا اتس­الىسسا, ەندى ءبىر پاراسى ادەبيەتتانۋ عى­لى­مىنىڭ توڭىرەگىندە ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. وسىلايشا سان-سالادا قىم-قۋىت ەڭ­بەك ەتۋدە جۋرناليستىك قىزمەت پەن زەرت­تەۋشىلىكتى, ادىسكەرلىكتى ادەمى ۇش­تاس­­تىرعان ىزدەنۋشى پەداگوگ-جازۋشى سپانديار كوبەەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعار­ما­شىلىعىن تىڭعىلىقتى زەرتتەگەن كان­ديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن قورعادى. ادە­بيەتتانۋشى عالىمداردان جوعارى با­عا ال­عان بۇل ديسسەرتاتسيانىڭ مونوگرافيا­سى كۇنى بۇگىنگە دەيىن قولدانىستان ءتۇس­كەن جوق. جازۋشى تۋرالى ىزدەگەندەر سەراعاڭ­نىڭ قۇراستىرۋىمەن, العى سوزىمەن شىق­قان سپانديار كوبەەۆتىڭ ءبىر تومدىق شى­عار­مالار جيناعىنا سوقپاي وتكەن ەمەس. سە­بەبى, بۇل – جازۋشىنىڭ تولىق كۇيىندە با­سىلعان تۇڭعىش كىتابى ەدى. «قازاق سوۆەت ادەبيەتى تاريحى وچەر­كى­نە» جازىلعان «عابيدەن مۇستافين» تا­راۋى كەيىن تولىقتىرىلىپ مونوگرافيا بولىپ جاريالاندى. م.اۋەزوۆتىڭ «اباي», س.مۇقانوۆتىڭ «بوتاگوز», ع.ءمۇ­­سى­­رەپوۆتىڭ «قازاق سولداتى» رو­مان­­دا­رى­نىڭ قاتارىنان ورىن العان ع.مۇس­تا­فين­نىن «ميلليونەرى» قازاق ادەبيەتىن الەم­گە تانىتقان تۋىندىلاردىڭ ءبىرى بول­دى. عالىم جازۋشىنىڭ ءومىرى مەن شى­عارماشىلىعىنا, «ميلليونەر», «قارا­عان­دى» ءتارىزدى وڭ باعالانعان روماندارىنا كەڭ تالداۋ جاسادى. ادەبي قاۋىمنان وڭ ءپى­كىر العان مونوگرافيا قازاق (1956), ورىس (1957) تىلدەرىندە جارىق كوردى. وسى ەڭبەكتەرى جونىندە عالىمنىڭ زا­مانداسى ز.قابدولوۆ وسىدان قىرىق جىل بۇ­ر­ىن: «سول كەزدىڭ وزىندە ادەبي-ەستە­تي­كا­لىق قۇبىلىستاردى ءجىتى بايقاپ, نازىك تا­ني­تىن, جوسىلتا, ەركىن جازاتىن, شابىتپەن جازاتىن. بۇل, ارينە, جاس سىنشىنىڭ جاقسى دايىندىعىنىڭ ناتيجەسى ەدى. وسىنىڭ ارقاسىندا, سالا-سالا ادەبي-كور­كەم سىن ماقالالارىن ءوز الدىنا كوي­عاندا, العاشقى بەتتەن-اق كۇردەلى عى­لىمي ىزدەنۋلەرگە اپاراتىن ىرگەلى ماسە­لەلەرگە قالام تەربەدى. كەلەلى تاقىرىپ­تاردى كەڭ پاي­دالانىپ, تۇتاس باۋراپ, سپانديار كوبەەۆ, عابيدەن مۇستافين تۋرالى كو­لەم­­دى-كولەمدى زەرتتەۋلەرىن جازدى. بۇلار نا­عىز عالىمنىڭ ارەكەتتەرى بولاتىن. سون­دىق­تان دا سەرىك جاپ-جاس كەزىندە عىلىم كان­ديداتى دارەجەسىن الدى», – دەگەن ەدى. وسى ۇلگىمەن جازىلعان «ساكەن سەي­فۋللين» اتتى مونوگرافياسىندا جا­ڭا­شىل اقىن, رەۆوليۋتسيا ساربا­زى, مەم­لە­كەت قايراتكەرى ساكەن سەيفۋللين­نىڭ ادەبي مۇراسى جان-جاقتى تالدانا­دى. مونوگرافيادا قازاقستانداعى 20-جىل­دار­داعى ادەبي پروتسەسس, قوعام دا­­مۋ­ىن­دا­عى جاڭا مازمۇندى ادەبيەتتىڭ قا­لىپ­تا­سۋى, جازۋشى شىعارمالارىنداعى تا­قى­­رىپتىق, ستيلدىك ىزدەنىستەر, ساكەن­نىڭ ادەبي پروتسەستەگى جانە ادەبيەت تاري­حى­نان الاتىن ءرولى ءتارىزدى ماسەلەلەر جان-جاقتى قاراستىرىلدى. مونوگرافيا نە­گى­زىندە اۆتور دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا قور­عادى. عى­لىمي جۇرتشىلىق پەن قالىڭ وقىر­مان تا­راپىنان وڭ باعالانعان ساكەن سەي­فۋل­ل­ين تۋرالى تۇڭعىش ەڭبەك قازاق, ورىس ءتىل­دە­­رىندە جارىق كوردى. م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت ءجا­نە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى قىز­مە­تىن اتقارعان جىلدارى سەراعاڭنىڭ ۇلت­جان­­دىلىق ءھام ازاماتتىق ۇستانىمدارى جار­قىراي كورىندى. الاش ارىستارىنىڭ مۇ­را­سىن اقتاۋ, ولاردى ناسيحاتتاۋ, قاي­تا جاريالاۋ ىستەرىمەن تىڭعىلىقتى دا, جۇيەلى تۇردە اينالىستى. شاكارىم قۇ­دايبەرديەۆ, احمەت بايتۇرسىنوۆ, ماع­­جان جۇماباەۆ, جۇسىپبەك ايماۋ­ى­توۆ, مىرجاقىپ دۋلاتوۆ سىندى الاش ارداقتىلارىن اقتاۋ جونىندەگى كو­ميس­سيا­نىڭ مۇشەسى رەتىندە سەراعاڭ ءوزى­نىڭ ۇلتجاندى بولمىسىن تانىتتى. العا­شىن­دا جۇسىپبەك ايماۋىتوۆتى اقتاۋ ءجو­نىن­دەگى قۇجاتتاردى دايىنداۋ ىسىمەن شۇعىلدانعان ول كەيىنگى جىلدارى وسى تا­قىرىپتاعى ىزدەنىستەرىن ءماندى دە ماز­مۇن­دى, تەرەڭ دە كەشەندى زەرتتەۋگە ۇلاستىرىپ, سول ەڭبەگى ءۇشىن ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى سىي­لىقتى الدى. س.قيراباەۆتىڭ العى ءسوزى­مەن, ونىڭ باسشىلىعىمەن جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ شىعارمالارى العاشىندا ءبىر توم­دىق, كەيىن بەس تومدىق, التى تومدىق بو­لىپ جىل وتكەن سايىن تولىعىپ جاتۋى عا­لىمنىڭ وسى سالاداعى تىڭعىلىقتى زەرت­تەۋلەرىنىڭ ناتيجەسىن كورسەتتى. عالىم-زەرتتەۋشى, اكادەميك سەرىك قي­ر­اباەۆتىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق جۇ­مىس­­تارىنىڭ ءبىرى – يۋنەسكو كولەمىندە اتا­لىپ وتكەن ۇلى اباي قۇنانباەۆ پەن اۋىز ادەبيەتىنىڭ دارابوزى جامبىل جاباەۆ­تىڭ 150 جىلدىق جانە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويلارى كەزىندەگى ەرەن ەڭبەگى. ابايتانۋ عىلىمىنا قوسىلعان ءىر­گە­لى زەرتتەۋلەرگە جەتەكشىلىك جاساپ, اباي­تانۋعا قوماقتى ۇلەس قوسقانى ءۇشىن اكا­­دەميك س.قيراباەۆ ارىپتەستەرى ز.اح­مە­­توۆ, م.مىرزاحمەت ۇلى جانە ق.مۇ­حا­­مەد­حان­ ۇلى ءتارىزدى ادەبيەتتانۋشى – عا­لىم­دار­مەن بىرگە ەلىمىزدىڭ ەڭ جوعارى − م­ەم­لە­كەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتاندى. سونىمەن بىرگە, سەراعاڭ جامبىلتانۋ ءبو­لىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرىن ۇيىمداستىرا وتى­رىپ, اقىننىڭ ەكى تومدىق تاڭ­دا­ما­لى شىعارمالارىن شىعارۋعا باس­شى­لىق جاسادى. عىلىمي تۇسىنىكپەن تولىق­تى­رىل­عان جيناق زامان ىڭعايىمەن كەت­كەن كەمشىلىكتەردەن تازارتىلدى, تولىق­تى­رىل­دى. «جامبىل تۋرالى ءسوز» اتتى حا­لى­ق­­ارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا ما­تەريالدارىنىڭ جيناعىنا ۇلى دالا جىرشىسى تۋرالى جازىلعان الىس-جاقىن شەت ەل عالىمدارىنىڭ باياندامالارى مەن ماقالالارى جيناقتالدى. اتالعان ءماندى دە مازمۇندى ەڭبەكتەردى بۇگىنگى تاڭدا سي­رەك كىتاپتار قورىنان عانا كورەتىن بول­دىق. بۇل جىلدارى اۋەزوۆتانۋ ءۇردىسى دا­مىدى. «م.و.اۋەزوۆتىڭ ءومىرى مەن شى­عار­ما­شىلىق شەجىرەسى», «مۋحتار اۋەزوۆ. پي­سما رودنىم ي بليزكيم», «م.و.اۋەزوۆ تۋرالى ەستەلىكتەر», «اۋە­زوۆ ەنتسيكلوپەديا­سى» جارىق كورىپ, م.اۋە­زوۆتىڭ ەلۋ تومد­ىق اكادەميالىق شى­­عارمالار جي­ناعى 1, 2, 3- تومدارمەن تولىقتى. سول تۇس­تا باستالعان جا­زۋشىنىڭ ەلۋ تومدىق جيناعى 15 جىل­عا سوزىلعان قاجىرلى ەڭبەكپەن تياناق­تال­دى. بۇل جيناقتا جازۋشى مۇراسى ءتۇ­گەل­دەي تاسقا باسىلىپ, حاتقا ءتۇسىرىلدى, كە­ڭەس­تىك ءداۋىر تۇسىنداعى يدەولوگيالىق قى­سىم سالدارىنان كiرگەن كەيبiر بۇر­ما­لاۋلاردان, قىسقارتۋلاردان تازارتىل­دى, اكادەميالىق سيپاتتاعى عىلىمي ءتۇ­سi­نiك­تە­مەلەر بەرiلدi. قولدان-قولعا تيمەي كەتكەن جيناققا دەگەن سۇرانىستىڭ كوپتىگىنەن ونىڭ ەكىنشى باسىلىمىن شىعارۋ ماعان بۇي­ىردى. ەندى اۋەزوۆتi جاڭاشا, جاڭا دەڭ­گەيدە زەرتتەۋگە تولىق مۇمكiندiك تۋىپ وتىر. عالىمنىڭ ءححى عاسىردىڭ ەنشىسىنە تيە­سىلى ەڭبەكتەرىنىڭ ءوزى – ءبىر توبە. بۇل جىل­دارى اكادەميك سەرىك قيراباەۆتىڭ باس­شىلىعىمەن 10 تومدىق «قازاق ادە­بيە­تىنىڭ تاريحى» اتتى كەشەندى ەڭبەك جازى­لىپ, وقىرمانعا جول تارتتى. كەڭەستىك ءداۋىر ادەبيەتىن داۋىرلەۋ, جۇيەلەۋ, زەرت­تەۋ ىسىنە باسشىلىق جاساعان ول 7, 8, 9-توم­داردىڭ جەتەكشىسى عانا ەمەس, نەگىزگى اۆتور­لارىنىڭ ءبىرى رەتىندە كوپتەگەن تاراۋلاردا كەڭەستىك ءداۋىر ادەبيەتىن بۇگىنگى ەگەمەن ەلدىڭ تالاپ-تىلەكتەرىنە ساي جاڭاشا با­عام­دادى. وسى قاتاردا ەرەكشە اتاۋدى قا­جەت ەتەتىن تاعى ءبىر ەڭبەك – «قازاق روما­نى: وتكەنى مەن بۇگىنى» اتتى ۇجىمدىق مو­نوگرافيا. بۇل ەڭبەكتە حح عاسىر ەنشى­سىنە تيگەن قازاق رومانىنىڭ العاشقى ۇلگى­لە­رىنەن باستاپ, ونىڭ قالىپتاسۋ, دامۋ, ءوسىپ-وركەندەۋ ءداۋىرى حرونولوگيالىق جۇيە بويىنشا تىڭعىلىقتى زەرتتەلدى. سو­نىمەن بىرگە, قولدانبالى جانە ىرگەلى زەرتتەۋ­لەردىڭ نەگىزىندە سەراعاڭنىڭ عىلىمي جەتەكشىلىگىمەن جارىق كورگەن «قازاق كوركەم ءسوزىنىڭ شەبەرلەرى», «حح عاسىر ادەبيەتىندەگى تاۋەلسىزدىك يدەياسىنىڭ كوركەم شەشىمى» ءتارىزدى ۇجىمدىق مونوگرافيالار بۇگىنگى تاڭدا قولدان-قولعا ءوتىپ وقىلۋدا. قازىر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ مەم­لەكەتتىك گرانتتىق جوبالارى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «ۇلتتىق ادە­بي­ەت جانە ەلىمىزدىڭ زياتكەرلىك الەۋەتى» ات­تى جو­با نەگىزىندە سوڭعى شيرەك عاسىر­دا­­عى قازاق پروزاسى سەراعاڭنىڭ جە­تەك­شى­لى­گ­ىمەن زەرتتەلۋ ۇستىندە. م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتى شىعارعان «كلاسسيكالىق زەرت­تەۋلەر» سەرياسىمەن جاريالانعان كوپ توم­دىق ەڭبەكتىڭ 21-تومىنىڭ مازمۇنىن عا­لىم زەرتتەۋلەرى قۇرادى. مۇندا اباي, ىبىراي, سۇلتانماحمۇت, سپانديار, جۇسىپبەك, ساكەن, ءسابيت ءتارىزدى قازاقتىڭ كور­نەكتى اقىن-جازۋشىلارىنىڭ ادەبي پور­ترەتتەرى مەن «تاۋەلسىزدىك يدەياسى جانە «ۇلتشىلدىق» ادەبيەت», «تاۋەلسىزدىك ءجا­نە ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ قا­ھار­­ماندارى», «40-50-جىلدار رو­مان­دا­رىنداعى ۇلتتىق يدەيا جانە ۇلتتىق حا­­راك­تەر», «ۇلتتىق تاربيە جانە قازاق ادە­­بيەتى», «قازاق كەڭەس ليريكاسىنداعى ءتاۋ­­ەل­سىزدىك رۋحى» ءتارىزدى قاي داۋىردە دە, قاي قوعامدا دا قۇنىن جو­عال­تپايتىن زەرت­تەۋ­لەرى قامتىلدى. كەڭەستىك ءداۋىر مەن تاۋەلسىزدىكتىڭ ال­عاش­قى شيرەك عاسىرىنىڭ كۋاسى بولعان سەراعاڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, 50-دەن استام ادەبي سىن كىتاپتارىنىڭ, 20-دان استام وقۋلىقتار مەن وقۋ قۇرالدارىنىڭ, 800-دەن استام ماقالالاردىڭ اۆتورى رە­تىن­دە بەلگىلى. 15 عىلىم دوكتو­رى مەن 35 عى­لىم كانديداتىنىڭ باعىن اشىپ, عى­لىم­­عا جولداما بەردى, ادە­بيەت­تانۋ عى­لى­مىن­دا ءوزىنىڭ مەكتەبىن قا­لىپ­تاستىردى. سەراعاڭنىڭ شەكپەنىنەن شىققان ون­­داعان, جۇزدەگەن شاكىرتتەرى بۇگىندە تۇل­­عالى عالىمدار, ايتۋلى ازاماتتار سا­نا­تىندا جۇرگەنى دە اعانىڭ ءبىر مەرەيى ءىس­پەتتەس. اكادەميك سەرىك قيراباەۆ بۇگىنگى تاڭدا دا زامانا ءسوزىن ايتىپ, ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ومىرىندە بولىپ جاتقان قۇبىلىستارعا ءوز ءۇنىن قوسىپ وتىرادى. 90 جاستا دا قالامى قولىنان تۇسپەي, ەلباسى ساياساتى جونىندە تولعاقتى وي ايتىپ, ءوز كوزقاراسىن اشىق تا, بۇكپەسىز ءبىلدىرىپ كەلەدى. ابىز اعاعا قاراپ قازاقستان جاستارى وي تۇزەسە ەكەن, بوي تۇزەسە ەكەن دەيمىن... ءۋاليحان قاليجانوۆ, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ۇعا كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
سوڭعى جاڭالىقتار