• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
02 اقپان, 2017

وزگەرىستەر ىلگەرىلەۋگە سەرپىن بەرەدى

220 رەت
كورسەتىلدى

ءبىز, بۇگىنگى اعا ۇرپاق وكىلدەرى, وتكەن عاسىردىڭ 90-جىلدارىندا كەڭەس وداعى اتتى الىپ يمپەريا كۇيرەپ, اتا-بابا­لارىمىز ار­مان­­داعان ءتاۋ­ەلسىزدىك قو­لى­مىز­عا تيگەنىنە ءبور­كى­مىز­دى كوككە اتا قۋان­عا­­نى­مىز­بەن, ەكونومي­كاسى تۇ­رالاپ, اۋىر داع­دا­رىس قىسپاعىندا قال­عان ەلىمىزدىڭ ەرتە­ڭى­نە الاڭداپ, بار ءۇمىتىمىزدى سول كەز­­دە ۇلكەن ساياسات ارەناسىندا جۇل­دىزى جارقىراي كورىنگەن حال­قىمىزدىڭ ءبىرتۋار ۇلى نۇر­سۇل­تان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن باي­لا­نىس­تى­رعان بولاتىنبىز. سول ءبىر قيىن-قىس­تاۋ كەزەڭدە باسىم كوپشىلىگىمىز ۇلى ابايدىڭ «كوپ شۋىلداق نە تابار, بيلەمەسە ءبىر كەمەل؟!» دە­گەن دانا سوزىنە توقتاپ, 1995 جىل­عى بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋمدا ەلىمىزدە كۇشتى پرەزيدەنتتىك بي­لىك ورناتۋدى قاراستىرعان جاڭا كون­ستيتۋتسيانى جاقتاپ داۋىس بەر­گ­ەنبىز. ءبىز قاتەلەسكەن جوقپىز. انتى­نا ادالدىق, سەرتىنە بەرىكتىك تا­نىت­قان تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ءتى­رەل­گەن تۇيىقتان شىعار جولدى جاڭىلىسپاي تاۋىپ, حالقىمىزدى جوقشىلىقتان مولشىلىققا قاراي جەتەلەي ءبىلدى. كەشە يى­عىمىزعا تۇسكەن ءزىل-باتپان اۋىر­ت­­پالىق بۇگىندە كورگەن جامان ءتۇس­تەي بولىپ قانا جادىمىزدا قال­دى. جۇرت ەڭبەكاقىسى مەن زەينەتاقىسىن ايلاپ الا الماي, كەدەيشىلىك زارىن تارتقان, قالالىقتار جارىق پەن جىلۋعا جارىماي, سۋىق پاتەرلەرىندە ءبۇر­سەڭ قاققان, تاراتىلعان كەڭشارلارداعى تۇراقتى جۇ­مىس­­تارىنان ايىرىلعان ەر ازا­مات­تاردىڭ كوبى ەكى قولدارىنا ءبىر كۇرەك تاپپاي, جەرگە قاراعان, ال ايەل-انالار قوراداعى ءبىر-ەكى سيىردان ساۋعان ءسۇتى مەن ودان وندىرگەن مايىن جيناپ, الىس-جاقىن قا­لالارعا اپارىپ ساتىپ, شيەتتەي بالا-شا­عاسىن اسىراۋ­دى ءوز مويىندارىنا جۇكتەگەن قيلى زاماندى ەسكە ال­ساق, تاۋبەمىزگە كەلىپ, ەل­با­سىنىڭ قادىرىن ەرەكشە سەزىنە ءتۇ­سەمىز. ناپولەوننىڭ: «ەگەر ارىس­تان­دارعا قويدى باسشى قىلىپ قويساڭ, وندا ولار قويشا جۋاسيدى, ال كەرىسىنشە جاساساڭ, قوي ەكەش قويعا دا ارىستاننىڭ جۇرەگى بىتەدى», دەگەن ءسوزى راس. وعان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سوناۋ, ەلىمىزدەگى ەكونوميكالىق داعدارىس ەڭسەمىزدى ءالى دە ەزىپ-جانشىپ تۇرعان 1997 جىلى قابىلداعان «قازاقستان-2030» ستراتەگياسىنىڭ ويداعىداي ءجۇ­زە­گە اسىرىلۋى ايعاق. باسىندا وعان كۇمانمەن قاراعاندار از بول­ماسا دا, قالىڭ بۇقارا بۋىنى قاتىپ, بۇعاناسى بەكىمەگەن جاس ەلىمىز كەلەشەكتە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ايتقانداي, بارىس بەينەلى, ايبارلى دا ازۋلى مەملەكەتكە اينالاتىنىنا كامىل سەندى جانە ەلباسىمىز بيىك مىنبەرلەرگە شىققان سايىن قايتالاپ ايتۋدان جالىقپايتىن باستى قۇندىلىقتار – بىرلىك پەن كەلىسىمنىڭ ارقاسىندا اسۋدان اسۋعا كوتەرىلىپ, العا قوي­عان ايبىندى ماقساتىنا ون بەس جىلدىڭ ءىشىن­­دە قول جەتكىزدى. ءسويتىپ, الەم­­دەگى باسەكەگە قابىلەتتى ەلۋ ەل­دىڭ قاتارىنا قوسىلىپ, ايدى اس­پانعا شىعاردىق. اۋەلدەن «الدىمەن – ەكونوميكا, سودان سوڭ – ساياسات» قاعي­دا­تىن تەمىرقازىقتاي بۇلجىتپاي ۇس­تانىپ, جاس ەلىمىزدى شيرەك عاسىر ۋاقىت ىشىندە بۇكىل الەم تانىعان, بەدەلدى دە قۋاتتى مەملەكەتكە اينالدىرا بىلگەن ەلباسى 25 قاڭتاردا حالقىمىزعا ۇندەۋ جولداپ, ەندى ءوز باستاماسى بويىنشا قولعا الىنعان بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى ىسكە اسىرۋعا ارنالعان «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى اياسىندا ەلىمىزدە ەلەۋلى ساياسي وزگەرىستەر بولاتىندىعىن مالىمدەدى. «ءبىز ۇسىنىپ وتىرعان رەفورما ەڭ الدىمەن ءوز تاجىريبەمىزگە جانە قازاقستاننىڭ ءوزىنىڭ قاجەت­تىلىك­تە­رىنە ارقا سۇيەيدى. رەفور­ما­لار باعدارلاماسى – ول قازاق­ستان قاي باعىتتا جۇرەدى دەگەن ساۋالعا ءبىز­دىڭ جاۋابىمىز. جاۋ­اپ ايقىن ءجا­نە دايەكتى – دە­موكراتيالىق دامۋ جا­عىنا قاراي», دەدى مەملەكەت باسشىسى. ەلباسى ءوزىنىڭ «قازاق­ست­ان­-­2050» سترا­تە­گيا­­­سىندا اي­قىن­­داعان ۇلى ماقسات – الەمدەگى ەڭ دامىعان مەملەكەتتەردىڭ وزىق وتىزدىعىنا ەنۋ ءۇشىن وسىن­­داي باتىل دا اسا ماڭىزدى سايا­­سي قادامدار جاساپ, ءوزىنىڭ ءبىر­قا­تار وكىلەتتىگىن پارلامەنت پەن ۇكى­مەتكە بەرگەلى وتىر. ال, بي­لىك تارماقتارى اراسىندا وكى­لەت­تىكتەردى قايتا ءبولۋ – پار­لا­­­مەنت پەن ۇكىمەتتىڭ ەلىمىزدىڭ الەۋ­­مەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگىن بارىنشا كۇشەيتەتىندىگى ءسوزسىز. ءبىز الداعى ۋاقىتتا پارلامەنتتىك سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەن پارتيا ۇكىمەتتى جاساقتاۋعا شەشۋشى تۇردە ىقپال ەتۋى, ۇكىمەتتىڭ ءوز وكىلەتتىگىن بۇ­رىنعىداي پرەزيدەنتتىڭ ەمەس, جا­ڭادان سايلانعان ءماجىلىستىڭ الدىندا توقتاتۋى, ۇكىمەت ءمۇ­شە­لەرىنە پارلامەنت پالاتالا­رى تاراپىنان سەنىمسىزدىك ءبىل­دى­رۋ ءتارتىبىن وڭايلاتۋ, ءسويتىپ بي­لىكتىڭ زاڭ شىعارۋشى تار­ما­عىنىڭ اتقارۋشى تارماققا با­قىلاۋ جاساۋىن كۇشەيتۋ, جەر­گىلىكتى اتقارۋشى بيلىككە قا­تىستى دا پارلامەنتتىڭ ءرولىن ارتتىرۋ جونىندەگى ۇسىنىستار ەلىمىزدىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتىن جۇزەگە اسىراتىن ەڭ جوعارى وكىلدى ورگانىنىڭ مارتەبەسىن اي­تارلىقتاي كوتەرىپ قانا قوي­ماي, دەپۋتاتتارعا جۇكتەلگەن جاۋ­اپ­كەرشىلىكتى دە ەسەلەپ اۋىر­لا­تا­تى­نىن سانامىزبەن سال­ماق­تاپ, ۇعى­نىپ وتىرمىز. سوعان وراي ءار­قايسىمىز ءوزىمىزدىڭ ات­قا­رىپ ءجۇر­گەن دەپۋتاتتىق قىز­مە­تى­مىز­دى سىني تۇرعىدان تالداپ, ونى جا­ڭا دا جوعارى تالاپتارعا ساي جە­تىلدىرە ءتۇسۋىمىز قاجەت. ەلباسىنىڭ ءوز بيلىگىنىڭ ەلەۋ­لى بولىگىن پارلامەنتكە ءوز ەر­كىمەن بەرۋ جونىندەگى كەمەل دە بىرەگەي شەشىمى ەلىمىزدە پار­لا­مەنتاريزمدى دامىتۋعا ءۇل­كەن ۇلەس بولىپ قوسىلارى داۋ­سىز. تۇپتەپ كەلگەندە, پار­لا­مەنتتىڭ وكىلەتتىكتەرىنىڭ كەڭەي­تى­­لۋى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان مەم­­لەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ءتيىم­­دىلىگىن ارتتىرىپ, بيۋدجەت قار­جىسىنىڭ ۇنەمدى دە ۇتىمدى جۇم­سالۋىنا, سونداي-اق سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى ءىس-قيمىلدى ودان ءارى كۇشەيتۋگە وڭ ىقپالىن تي­گىزىپ, ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكو­نو­ميكالىق دامۋىنا سونى سەرپىن بە­رەرى انىق. ەلباسى ۇسىنعان قيسىندى دە­موكراتيالىق وزگەرىستەر ۋا­قىت سىنىنان وتكەن كۇشتى پرە­زي­دەنتتىك بيلىكتى ساقتاي وتىرىپ, بەدەلدى پارلامەنت پەن اشىق ۇكىمەتتى قالىپتاستىرۋ ار­قىلى ەلىمىزدى ماڭگىلىك ەل بولۋ جولى­مەن ودان ءارى ورلەۋگە باس­تاي­تىندىعىنا سەنىمدىمىز. كارىباي مۇسىرمان, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, «نۇر وتان» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى
سوڭعى جاڭالىقتار