ەگەمەن ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندەگى جۇرت ەلوردانىڭ 13 جىلدىق مەرەكەسىن ەرەكشە كوتەرىڭكى كوڭىلمەن اتاپ وتۋدە. 13 جىل دەگەن كوپ پە, از با؟ قالاي بولعاندا دا وسى ءبىر مۇشەل جاس ىشىندە استانا قالاسى قازاقستاننىڭ جاھاندىق برەندىنە اينالىپ, دۇنيەدەگى ەڭ اسەم دە, جاس قالا رەتىندە تانىلۋدا. استانا – تاۋەلسىزدىك پەرزەنتى. استانا – جاڭا الەمدەگى جاڭا قازاقستاننىڭ جارقىن بەينەسى. استانا – دۇنيەجۇزىلىك ساحنادا بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ورداسى. استانا – باتىس پەن شىعىستى بايلانىستىرىپ جاتقان التىن كوپىر. اقوردالى استانانىڭ باس ءساۋلەتشىسى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ: «استانا – وتانىمىزدىڭ جۇرەگى, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تىرەگى», دەگەن قاناتتى قاعيداسى بارلىق قازاقستاندىقتاردىڭ جۇرەگىنە نۇر شۋاعىن قۇيادى. بۇگىنگى باس قالامىزدىڭ ءمۇشەل مەرەكەسىندە ءبىر توپ زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ استانا قالاسىنا دەگەن جۇرەكجاردى لەبىزدەرىن جاريالاپ وتىرمىز.
* * *
ومىربەك بايگەلدي, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى. بۇگىنگى سارىارقانىڭ كىندىك تۇسىنا ورىن تەپكەن استانا – جاڭا عاسىردىڭ پاسسيونارلىق تۋىندىسى. بۇل قازاق حالقىنىڭ كەلەشەكتەگى جارقىن بەت-بەينەسى, ونىڭ تۇراقتى وركەندەپ, ءوسۋىنىڭ كەپىلى. وسىنداي تاعدىر سىيلاعان زور مۇمكىندىكتىڭ يەسى بولعان ءبۇگىنگى ۇرپاق باقىتتى. بۇلار مىڭجىلدىقتار توعىسىنداعى جاڭا رۋحاني تۋىندىنىڭ ىرگەسىن قالاۋشىلار رەتىندە تاريحتا قالارى ءسوزسىز.
الەم تانىعان ەلوردانىڭ شاڭىراعى بيىك بولعاي!
تورەگەلدى شارمانوۆ, قازاق تاعامتانۋ اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى, ۇعا اكادەميگى. استانا بۇگىندە قازاقستان دەڭگەيىندە قولعا الىنعان شارالاردىڭ شىن مانىندەگى وراسان ورداسىنا اينالدى. ماسەلەن, ەلدى دامىتۋعا قاتىستى ءارتۇرلى كلاستەردىڭ قاتارىندا مەديتسينا كلاستەرى بار. استانانىڭ وسى ءمۇشەل مەرەكەسى قارساڭىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تمد-دا تەڭدەسى جوق تاعى ءبىر مەديتسينالىق كەشەن – كارديولوگيالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ تۇساۋىن كەستى. بولاشاقتا قازاقستان حالقى دەنساۋلىعىن تۇزەۋ ءجانە باسقا شارالار ءۇشىن ات ارىتىپ, الىس شەتەلدەرگە بارمايتىن ءمۇمكىندىك تۋدى.
نۇرجامال ۇسەنباەۆا, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى. ارينە, استانا تۋرالى كوپ تولعاۋعا بولادى. كەزىندەگى وبلىس ورتالىعى بولعان شاعىن قالا از ۋاقىتتىڭ ىشىندە ادام تانىماستاي وزگەردى. استانا بولعالى ارحيتەكتۋرالىق ايشىعى كۇرت وزگەرىپ, كورسە كوز سەنگىسىز كوركەم شاھارعا اينالدى. ەلىمىزدىڭ جاس استاناسى تۋرالى بۇگىندە شەت مەملەكەتتەر دە جاقسى بىلەدى. ولار ەلوردامىزدىڭ دامۋ قارقىنىنا, كەلبەتىنە ءتانتى. تاۋەلسىز قازاقستان تۋراسىندا, ەلوردامىز جونىندە شەتەلدىكتەردىڭ جىلى لەبىزى مەنى دە قۋانتىپ, جۇرەگىمە ەلىمە دەگەن ماقتانىش سەزىمىن ۇيالاتادى.
امانجول بولەكباەۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى. استانا – مەنىڭ تۋعان قالام. بارلىق سانالى عۇمىرىم وسى قالامەن تىعىز بايلانىستى. بۇگىندە جيىرما ءبىرىنشى عاسىردىڭ ەڭ جاس استاناسى كەلەشەككە باتىل قول سوزدى. قازاق ەلىنىڭ ايبىنى اسقاقتاپ, استانا تورتكۇل دۇنيە تامسانعانداي عاجايىپ قالاعا اينالىپ كەلەدى. سوندىقتان, كەلەشەكتە ەلوردامىزدىڭ ەۋرازيالىق كەڭىستىكتەگى ۇلگىلى استاناعا اينالاتىنىنا سەنىمىم مول. بۇرىندارى شەتەلدىكتەر ءبىزدى رەسەيلىكتەرمەن شاتاستىرسا, ەندى «قازاقستان, استانا, نازارباەۆ» دەپ, باس قالامىزدى الەم تانىپ, سىي-قۇرمەتكە بولەپ جاتىر.
سەكەن تۇرىسبەكوۆ, كۇيشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى. مەملەكەتتىڭ استاناسىن ارداقتاۋ, ونىڭ جاقسىلىعىن اسىرۋ قاي كەزدە دە بولعان. بولا بەرەدى. ەلىنىڭ ەرتەڭىن ويلاعان پاتشانىڭ ءبىر ارمانى تۋعان حالقى ءۇشىن ۇلكەن شاھار ورناتۋ بولسا كەرەك. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ماقتانىشى بولىپ, سارىارقا توسىندە ادام ايتسا نانعىسىز اسەم قالا بوي كوتەردى. كەلبەتىنە كوز تاستاساڭ, دوس ءسۇيسىنىپ, دۇشپان كۇيىنەتىندەي. مادەنيەتى دەيسىز بە, ونەرى, ساۋلەتى دەيسىز بە, قاتار وركەندەپ, دامۋ قارقىنى جاعىنان الەم جۇرتشىلىعىنىڭ ءوزىن تاڭداندىرىپ وتىر.
حيۋ پيرمان, بريتاندىق ارحيتەكتۋرا سىنشىسى. (انگليا). «الەم پيراميداسى»: دالا توسىندەگى جاڭا ەلوردادا سالىنعان وراسان زور پيراميدا, ول قازىرگى زامانعى الەم كەرەمەتىنىڭ ءبىرى بولا الادى. عيمارات بۇكىل الەمدەگى بەيبىتشىلىكتىڭ, زورلىق-زومبىلىقتان باس تارتۋدىڭ, ادامداردىڭ سەنىمى مەن تەڭدىگىن نىعايتۋدىڭ نىشانى بولادى دەپ جوسپارلانۋدا. وسىنداي عيمارات سالۋعا تاپسىرىس بەرۋ ءۇشىن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بولۋ كەرەك.
ەگور كونچالوۆسكي, كينورەجيسسەر. (رەسەي). مەن استانالىقتارعا گۇلدەنۋدى تىلەيمىن, سەبەبى, استانانىڭ وركەندەگەنى – ەلدىڭ وركەندەگەنى عوي. ءوز باسىم قازاقستانعا بەيجاي قاراي المايمىن, ونى ءوزىمنىڭ وتانىم دەپ سانايمىن. قازاقستاندا اجەم تۇرادى. مەن استانا مەن قازاقستاننىڭ باسقا دا قالالارىنىڭ تۇرعىندارىنا بارشا جاقسىلىقتى, تىنىشتىقتى تىلەيمىن. استانادان ەلدىك پەن تىنىشتىق لەبى ەسەدى. استانانىڭ قازىرگى كەلبەتى وراسان كۇش-جىگەردىڭ ارقاسىندا كەلدى. ەندەشە, بولاشاق ۇرپاق سونى باعالاي بىلسە كەرەك-ءتى!