ەلىمىزدە بەس جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان «جاسىل ەل» باعدارلاماسى جاستار بىتىرەر ءىستىڭ قوماقتى ەكەنىن كورسەتتى. جاستاردىڭ «اۋىلدىڭ گۇلدەنۋى – قازاقستاننىڭ گۇلدەنۋى» اتتى بيىلعى باستاماسى تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالىپ وتىر. جاستىقتىڭ جانارتاۋىنان ىقپايتىن جۇمىس جوق. ول ەلىمىز تاريحىنان دا بەلگىلى. جاقىندا «جاسىل ەل» جاستاردىڭ ەڭبەك جاساعىنىڭ وبلىستىق شتابى جانە وڭىردەگى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارى وبلىس اكىمدىگى ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن وتكىزگەن «اۋىلدىڭ گۇلدەنۋى – قازاقستاننىڭ گۇلدەنۋى» مارافون-ەستافەتاسىن وتكىزدى. بۇل اكتسيانىڭ ەكىنشى ساتىسى «قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا – 20 ەكپىندى ەڭبەك اپتاسى» اتتى ۇرانمەن باستالماق.
قورشاعان ورتانى قورعاۋ, ەكولوگيالىق ماسەلەلەر, تابيعاتتىڭ تۇنىق تازالىعىن ساقتاۋ بۇگىندە تەك قازاقستاندىقتاردى عانا ەمەس, جۇمىر جەر تۇرعىندارىنىڭ بارلىعىن دا ويلانتىپ وتىر. ال اۋىل مەن قالانىڭ تازالىعى ءوزىمىزدىڭ الەۋمەتتىك تۇرمىسىمىزدى جاقسارتۋدىڭ ءبىر كەپىلى بولىپ تابىلادى. بۇل ماسەلە ءاردايىم الدا جۇرەتىن جاستاردى دا تولعانتادى. قوستاناي قالاسىنداعى ستۋدەنتتەر سارايىندا وتكەن وسى باعدارلامانىڭ ەڭبەك ناۋقانىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا ستۋدەنتتەر, جاستاردان قۇرالعان ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مۇشەلەرى, اۋىل جاستارى قاتىستى.
«جاسىل ەل» باعدارلاماسىنا قاتىسقان قوستانايلىق جاستار سيرەپ بارا جاتقان ورماندى ساقتاپ قالۋ ىسىنە الدىمەن ماڭىز بەردى. ون مىڭ گەكتار ورمان ءىشىن تازالادى, 200 مىڭ جاس كوشەت وتىرعىزدى. وبلىس وڭىرىندەگى 243 ەلدى مەكەندى تازارتىپ, اعاش كوشەتتەرىن ەكتى.
– وتكەن جىلى ءبىزدىڭ شتاب ەڭبەك جاساعىن جاساقتاعاندا اۋىلداعى جۇمىسسىز جۇرگەن جاستاردى تارتۋعا كوپ ءمان بەردىك. «جاسىل ەل» باعدارلاماسى شەڭبەرىندەگى ەڭبەك جاساقتارىنىڭ 600 مۇشەسى بولسا, سونىڭ اراسىنداعى 150 جاس جۇمىسسىزدار بولاتىن. ولار «جاسىل ەلدىڭ» ارقاسىندا ناۋقاندىق جۇمىس بولسا دا ءناپاقاسىن تاپتى, – دەدى ەڭبەك ناۋقانىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسويلەگەن وبلىستىق شتاب باستىعى ايدار مۇراتوۆ. بىلتىر «جاسىل ەل» ەڭبەك جاساعىنا اۋليەكول, مەڭدىعارا, قاراسۋ, قوستاناي اۋداندارىنىڭ جاستارى بەلسەنە قاتىستى.
جاستار بەس جىلدان بەرى قورشاعان ورتانى قورعاۋ ىسىندە كوپتەگەن پروبلەمالارمەن بەتپە بەت كەلدى. قالادا دا, دا كۇل-قوقىس كوبەيىپ بارادى. ەلدى مەكەندەردى تازالاپ, قوقىستاردى ۋاقىتىلى جويىپ وتىرۋ جاس ۇرپاق دەنساۋلىعى, ءومىرى ءۇشىن كەرەك ەكەنىن جاستار ءتۇسىندى.
– تابيعاتتى تازا ۇستايتىن دا, ونى لاستايتىن دا ءوزىمىز. قالالار ماڭىنىڭ لاستانۋى ادامدار دەنساۋلىعىنا تونگەن قاۋىپ دەپ ءتۇسىنەتىن كەز جەتتى. بۇلاق كوزدەرى بىتەلەدى, اشىق سۋ قويمالارى لاستانادى. مۇنىڭ ءوزى ءتۇرلى اۋرۋلاردىڭ باستى سەبەبى ەكەنىن ءبارىمىز دە بىلەمىز. ءوزىمىز كورىپ وتىرىپ, وسىنداي قاتەرگە قالاي جول بەرۋگە بولادى؟ جاستار, زامانداستار, قورشاعان ورتانى بارىنشا تازا ۇستاۋدى اركىم ءوزىنىڭ پارىزى دەپ ءبىلۋى كەرەك. سوندىقتان «جاسىل ەل» باعدارلاماسى دەر ۋاقىتىندا قولعا الىنعان تاماشا شەشىم,–دەدى جينالعاندار الدىندا ءسوز ءسويلەگەن وتكەن جىلعى ەڭبەك ناۋقانىنىڭ ەڭ ۇزدىك جاۋىنگەرى ماقسۇت ءناسيبۋلوۆ.
بىلتىر قوستانايداعى «جاسىل ەل» ەڭبەك جاساعى وبلىس ورتالىعىنىڭ تازالىعى ءۇشىن كوپ جۇمىس اتقاردى. قالا ءىشى مەن ماڭايىنا سايالى اعاشتاردىڭ 1000 كوشەتىن وتىرعىزدى. جەتى مىڭ شارشى مەتر الاڭدار مەن كوشەلەردى تازارتىپ, 1000 تەكشە مەتر قوقىستى سىرتقا تاسىپ, كوزىن جويدى. قالا تازالىعىنىڭ ماڭىزدىلىعىن تۇسىنگەن جاسىلەلدىكتەردىڭ «تازا قالا, تازا كوشە» اكتسياسى قايتارىم بەرمەي دە قالعان جوق. اكتسيانىڭ باستى ءناتيجەسى – قالا تۇرعىندارى وزدەرى تۇرعان ۇيلەردىڭ اۋلاسىن, كوشەلەردى جاستارمەن قوسىلىپ بىرگە تازالادى. وبلىستىق شتاب مۇشەلەرىنىڭ ايتۋىنشا, قالانىڭ ءتورت مىڭنان اسا تۇرعىنى جاسىلەلدىكتەر قاتارىن مولايتقان ەكەن.
قوستاناي وڭىرىندە ءساۋىر تۋىسىمەن قار كوبەسى دە سوگىلىپ, اعىل-تەگىل ەري باستايدى. «جاسىل ەل» ەڭبەك جاساعىنىڭ تاپ-تۇيناقتاي جيىلىپ, قامشى باسار كەزى دە وسى تۇس. قىس بويى قار استىندا جينالعان قوقىستى تەز ارادا جيناپ, جويادى. ال جاسىلەلدىكتەر بۇل ىسكە بيىل ەلۋ مىڭ ادامدى تارتامىز دەپ وتىر. ءساۋىردىڭ باسىنان باستاپ قوستانايدا سەنبىلىكتەر مەن اسارلار باستالماق. كوكتەممەن بىرگە قولعا الار ءىس كوكجيەگى دە كەڭەيىپ كەتەرى انىق.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا.
قوستاناي.