سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى, كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ايدا بالاەۆانىڭ جەتەكشىلىگىمەن «ادىلەتتى جانە پروگرەسسيۆتى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋتسياسى ءۇشىن!» جالپىۇلتتىق كواليتسياسى مۇشەلەرىنىڭ «زەلەنىي سەۆەر» جىلىجاي كەشەنىنىڭ ەڭبەك ۇجىمىمەن كەزدەسۋ ءوتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
جيىنعا پارلامەنت وكىلدەرى, قوعامدىق ينستيتۋتتار مەن جاستار ۇيىمدارىنىڭ مۇشەلەرى, ساراپشىلار, مادەنيەت سالاسىنىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق كاسىپورىن باسشىلىعى مەن قىزمەتكەرلەرى قاتىستى.
وتىرىستا ايدا بالاەۆا جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ەڭبەك ۇجىمدارى ءۇشىن تىكەلەي پراكتيكالىق ماڭىزى بار نەگىزگى ەرەجەلەرىنە توقتالدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى قۇجاتتا تۇراقتى ءارى ەكولوگياعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋعا باعىتتالعان الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر مەن جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەسى ايقىن بەكىتىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
«ەڭبەك ۇجىمى ءۇشىن كونستيتۋتسيانىڭ ءمانى ناقتى ءارى تۇسىنىكتى. جوبادا ءار ازاماتتىڭ ەڭبەك ەتۋگە, قاۋىپسىزدىك پەن گيگيەنا تالاپتارىنا ساي ەڭبەك جاعدايىن تالاپ ەتۋگە جانە ەڭبەكاقى الۋعا قۇقىعى بەكىتىلگەن. بۇل – وتە ماڭىزدى كەپىلدىكتەر. سەبەبى ەڭبەك ادامىنا دەگەن قۇرمەت جاي عانا ۇران ەمەس, قوعام ءومىرىنىڭ اجىراماس قاعيداسىنا اينالۋى كەرەك. اگرارلىق جانە جىلىجاي ءوندىرىسى ءۇشىن ايرىقشا مانگە يە تاعى ءبىر ماسەلە بار. كونستيتۋتسيادا تابيعاتقا جاناشىرلىقپەن قاراۋ, ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ جانە كەلەشەك الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك سەكىلدى قۇندىلىقتار كورىنىس تابادى. دەمەك, دامۋ جاۋاپكەرشىلىكپەن قاتار ءجۇرۋى قاجەت. ادامعا, زاڭ مەن تارتىپكە قۇرمەتپەن قاراپ, بولاشاققا قامقورلىق جاساۋ – باستى ۇستانىم بولۋى ءتيىس», دەدى ايدا بالاەۆا.
جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن تالقىلاۋدى جالعاستىرا وتىرىپ, «م. قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتى» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى عالىم بايتۋك الەۋمەتتىك سالا بويىنشا وي قوزعادى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك مەملەكەت رەتىندەگى مارتەبەسىن ساقتاۋ, سونداي-اق وتباسى, انا مەن بالا جانە مۇقتاج ازاماتتاردى قولداۋ قاعيداتتارىن بەكىتۋ – جاڭارتىلعان كونستيتۋتسيانىڭ باستى باعدارلارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى.
«كونستيتۋتسيا جوباسىندا قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك مەملەكەت رەتىندەگى سيپاتى ناقتى ايقىندالعان, الەۋمەتتىك باعىت تولىق ساقتالعان. بۇل – وتباسىلاردى, بالالاردى, كوپبالالى انالاردى جانە كومەككە ءزارۋ جانداردى قولداۋعا قاتىستى مەملەكەتتىڭ مىندەتتەمەلەرى وزگەرىسسىز قالادى دەگەن ءسوز. قارجى كولەمى جونىندە پىكىرتالاس بولۋى مۇمكىن, الايدا الەۋمەتتىك ساياسات – مەملەكەتتىلىكتىڭ وزەگى ءارى ادامگەرشىلىك قاعيدات. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ الەۋمەتتىك ماسەلەلەردە حالىقتى ءاردايىم قولداۋ قاجەت ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ كەلەدى», دەدى عالىم بايتۋك.
ساۋالناما: رەسپوندەنتتەردىڭ 86,5%-ى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولدايدى
كەزدەسۋ سوڭىندا قاتىسۋشىلار كونستيتۋتسيا جوباسىنداعى نەگىزگى ەرەجەلەردىڭ تاجىريبەلىك مانىنە توقتالىپ, ءار ازاماتتىڭ جاڭا كونستيتۋتسيامەن جەكە تانىسۋىنىڭ ماڭىزىن ءسوز ەتتى. كواليتسيا وكىلدەرى سوڭعى شەشىمدى ازاماتتار قابىلدايتىنىن جەتكىزىپ, ال 15 ناۋرىز كۇنى وتەتىن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا اركىم ءوز ۇستانىمىن بىلدىرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
كونستيتۋتسيالىق رەفورما: پارلامەنتتىڭ جاڭا ساياسي سالماعى