• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
19 قاراشا, 2016

ايماقتىق باق-تىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعى

1390 رەت
كورسەتىلدى

«قازمەديا» ورتالىعىندا اتالعان تاقىرىپقا ارنالعان القالى جيىن ءوتتى كەشە استاناداعى «قازمەديا» ورتالىعىندا ايماقتىق باق فورۋمى ءوتتى. وندا ەلىمىزدەگى اقپارات سالاسىنىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعى جايلى ايتىلىپ, ماسس-مەديا ماسەلەلەرى تالقىلاندى. شاراعا اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ پەن رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق باسىلىمداردىڭ باسشىلارى, تەلەارنالاردىڭ ديرەكتورلارى, سونداي-اق, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ وكىلدەرى مەن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى جانە رەسەيلىك تانىمال تەلەجۋرناليستەر قاتىستى. – بۇگىنگى فورۋم ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىنا سايكەس وتكىزىلىپ وتىر. سوندىقتان دا, وسى شاراعا ەلىمىزدىڭ جەتەكشى باق وكىلدەرى شاقىرىلدى. رەسمي مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, قازىرگى تاڭدا ەلىمىز بويىنشا 3 مىڭعا تارتا بۇقارالىق اقپارات قۇرالى جۇمىس جاسايدى. مۇنىڭ 80 پايىزعا جۋىعىن ايماقتىق باق-تار قۇرايدى. وسى جەردە ايتارىم, قاراپ وتىرساق, قازىرگى كەزدە كەز كەلگەن سايتتار مەن پورتالدار الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ جىلدامدىعىنا ىلەسە الماي كەلەدى. نەگە؟ ويتكەنى, ساعاتتىڭ تىلىندەي سىرعىعان ۋاقىتتىڭ تالابى – اقپاراتتى جەدەل ءارى ساپالى تاراتۋ عانا ەمەس, تۇتىنۋشىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن ءدال تاۋىپ, وقىرمانمەن بايلانىس ورناتا ءبىلۋ. سونىمەن قاتار, ەلدىڭ ءمۇد­دەسىن, حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجى مەن وڭىردەگى باسقا دا باعىت باعدارىن جۇرتشىلىققا ءتيىم­دى تاسىلدەرمەن جەتكىزۋ, – دەدى د.اباەۆ. – بۇگىنگى فورۋم ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىنا سايكەس وتكىزىلىپ وتىر. سوندىقتان دا وسى شاراعا ەلىمىزدىڭ جەتەكشى باق وكىلدەرى شاقىرىلدى. رەسمي مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, قازىرگى تاڭدا ەلىمىز بويىنشا 3 مىڭعا تارتا بۇقارالىق اق­پارات قۇرالى جۇمىس جاساي­دى. مۇنىڭ 80 پايىزعا جۋىعىن ايماقتىق باق-تار قۇرايدى. وسى جەردە ايتارىم, قاراپ وتىر­­ساق, قازىرگى كەزدە كەز كەل­­گەن سايتتار مەن پورتالدار الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ جىل­­­دامدىعىنا ىلەسە الماي كە­­لەدى. نەگە؟ ويتكەنى, سا­عات­تىڭ تىلىندەي سىرعىعان ۋا­قىت­­تىڭ تالابى – اقپاراتتى جە­­­­دەل ءارى ساپالى تاراتۋ عانا ەمەس, تۇتىنۋشىنىڭ قىزى­عۋ­شى­­لىعىن ءدال تاۋىپ, وقىر­مان­­­مەن بايلانىس ورناتا ءبى­لۋ. سونىمەن قاتار, ەلدىڭ ءمۇد­دە­سىن, حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجى مەن وڭىردەگى باسقا دا باعىت- با­ع­­دارىن جۇرتشىلىققا ءتيىم­دى ءتا­سىلدەرمەن جەتكىزۋ, – دەدى د.اباەۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر بۇ­­قارانىڭ بۇقارالىق اقپا­رات قۇرالدارىنا دەگەن كوز­قا­را­سى مۇلدە بولەك. ولار جۋر­­ناليستەردەن تولىمدى تا­قى­رىپ­­تاعى ماقالا مەن شى­نا­يى اق­پارات كۇتەدى. سوندىقتان دا قا­­لامىن قارۋ, ميكروفونىن ازىق ەتكەن جۋرناليستەر جاڭا­لىق­­تىڭ جارشىسى بولاردا ەل­گە بەرەتىن ءونىمىنىڭ ساپاسىنا دا نازار اۋدارۋى كەرەك. – راسىن ايتايىق, ەلىمىزدەگى ءوڭىر­لىك باق-تاردىڭ ءرولى سوڭ­عى ۋاقىتتا ارتا باستادى. ءتىل­شىلەر قاۋىمى بيلىك پەن حا­لىق­تىڭ التىن كوپىرى دەگەن اتتى ابىرويلى ارقالاپ ءجۇر, – دە­دى ءارى قاراي مينيستر. وسى جەردە فورۋمعا قا­تى­سۋ­شىلار تاراپىنان داۋرەن اباەۆقا ۇسىنىستار ايتىلدى. ماسەلەن, «الماتى» تەلە­ار­نا­سىنىڭ باس ديرەكتورى الىبەك الدەنەي قازاقستاننىڭ مە­ديا-نارىعىندا ۇلتتىق تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋشىلار قاۋىمداستىعى سەكىلدى كوپتەگەن قوعامدىق باق ۇيىم­دا­رى بار ەكەنىن تىلگە تيەك ەتە كە­لىپ, ولاردىڭ باعىتتارى وتە تار, بىردە-ءبىر وڭىرلىك باق-تى قامتىمايتىنىن ايتتى. سونى­مەن بىرگە, جۋرناليستەر قاۋ­ىمى­نىڭ كوپ جاعدايدا قۇقىعى قورعالمايتىنىن جەت­كىزدى. – وسىعان وراي مەندە مىنا­داي ۇسىنىس بار. ءسىز وڭىرلىك باق-تىڭ مۇددەسىن قورعايتىن جاڭا اليانس قۇرۋ يدەياسىنا قالاي قارايسىز؟ – دەدى الىبەك الدەنەي. بۇعان داۋرەن اباەۆ: «ءيا, مۇنداي اليانس كەرەك دەپ ويلايمىن. وڭىرلىك جۋر­ناليستەر اليانسىن قۇرۋ ۇسى­نىسىن تولىقتاي قولداۋعا بولادى. بۇعان قوسا, شىنىمەن دە مەملەكەتتىك تاپسىرىس اياسىندا ازىرلەنەتىن كونتەنتتەرمەن ال­ماساتىن ۋاقىت جەتتى. ءبىز بۇل كونتەنتتەردى وڭىرلەرگە بەرۋگە دايىنبىز. بۇل, اسىرەسە, ءوڭىر­لىك تەلەارنالار ءۇشىن بارىنشا ماڭىزدى بولار ەدى», – دەي كەلە, وبلىستىق گا­زەت­تەر­دىڭ ماسەلەسىنە دە توق­تال­دى. – الداعى 21 قاراشا كۇنى وبلىس اكىمدەرىنىڭ ورىنبا­سارلارىن جيناپ, جينالىس وتكىزەمىن. وندا ەلىمىز بوي­ى­ن­شا قازاق جانە ورىس ءتىل­دى 25 وبلىستىق گازەت­تەر­دى جە­­كەمەنشىككە بەرۋ نە­مە­سە رەس­پۋبليكالىق «ەگە­مەن قا­زاق­ستان» مەن «كازاح­ستان­سك­ايا پراۆدا» گازەتتەرىنىڭ قۇ­­ر­ا­­­مىنا قوسۋ ماسەلەسىن تال­­قىلايمىز. سوندىقتان دا ناقتى شەشىمدى ايتا الماي­مىن, – دەدى مينيستر. سو­نى­مەن قاتار, ول كەلەسى جىل­دان باستاپ مەملەكەتتىك تاپ­سى­رىستىڭ ءتاريفىن ارتتىراتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل باق ءۇشىن وتە ءتيىمدى بولماق. – مينيسترلىك مەملەكەتتىك تاپسىرىستىڭ باعاسىن وسىرسە, ايماقتىق باق-تىڭ قازانىنا ءبىرشاما مول قارجى ءتۇسىپ, الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق احۋ­الى ارتادى. بۇل سىزدەر ءۇشىن ەڭ باستى جاڭالىق دەپ ەسەپتەيمىن. قازىرگى تاڭدا مي­ني­سترلىك تاريفكە بايلانىستى ەگجەي-تەگجەيلى تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر, – دەدى داۋرەن اباەۆ. مۇنان بولەك فورۋمدا مەديا سالاسىنىڭ دامۋى, تەلە­ارنالاردىڭ كورەرمەن سۇرا­نىسىن قاناعاتتاندىرۋ جايى ايتىلدى. بايانداما جاساعان «استانا» ارناسىنىڭ باس ديرەك­تورى ءلاززات تانىسباي مەديا­كەڭىستىكتەگى تابىس كوزى­نىڭ نەگىزگى بولىگى سانالاتىن جارناماعا توقتالدى. – قازىر تەلەارنالارداعى جار­نامادان تۇسەتىن تابىس 15 پايىزعا تومەندەدى. ەسەسىنە قا­زاق ءتىلدى كورەرمەن 82 پايىزعا جەتتى. كوزى اشىق, كو­كىرەگى وياۋ حالىق ارنالاردان جۇلدىزدار ءومىرىن ەمەس, قوعامداعى شىنايى بەينەلەردى باياندايتىن ءونىمدى كورگىسى كەلەدى. مەن ءوز تاجىريبەمە سۇيەنىپ ايتارىم, قازىر جۇرتشىلىققا جىلدام اقپارات پەن بوياماسىز تىرلىكتى كورسەتەتىن حابارلار قاجەت, – دەدى ول. ال رەسەيلىك «نتۆ» تەلە­ارنا­­سىنىڭ ءجۋرناليسى ليليا گيلدەەۆا حالىقارالىق باق-تىڭ بۇگىنگى بەت-بەينەسىن ءسوز ەتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, شە­تە­ل­­­دىك بۇقارالىق اقپارات قۇ­­­رال­دارى قوعامداعى قۇبى­لىس­­تى تىم اسىرەلەپ جەت­كى­زۋ­گە قۇشتار. ولاردىڭ باسىم ءبو­لىگى كاسىبيلىكتەن گورى, كوز­بوياۋ­­شىلىق ارەكەتتەرگە جول بە­رەدى. – مەنىڭشە, ءاربىر جۋرنا­ليست ءبىرىنشى كەزەكتە كاسىبىنە دە­­گەن قۇشتارلىعىن, ادال­دى­عىن كورسەتە وتىرىپ, كو­رەر­­­مەن مەن وقىرمانعا شى­ناي­ى­لىقتى كورسەتەتىن حابار تاراتۋعا ۇمتىلۋى كە­رەك. كوپ جاعدايدا باق جاس جۋر­ناليستەردى دايىنداۋ­دا كەم­شىن ءتۇسىپ جاتادى. ماسەلەن, «نتۆ» تەلەارناسى ءجۋرناليستى جۇ­مىسقا قابىلداماس بۇرىن, ونىڭ جازۋىنا باسا ءمان بەرىپ, جۇ­مىستى الىپ كەتە الاتىنىنا كوز جەتكىزەدى. بۇل – قازىرگى قوعامنىڭ تالابى, – دەدى ل.گيلدەەۆا. جالپى, ايماقتىق باق-تار فو­رۋم بارىسىندا وتان­دىق بۇ­ق­ارالىق اقپارات قۇرال­دا­­­رىنىڭ وزىندىك ورنى مەن وزەك­تى ماسەلەلەرى كەڭىنەن قوز­­­عالىپ, قاتىسۋشىلار تارا­پى­­نان پىكىرلەر ايتىلدى. ياعني, قازاقستانداعى مە­ديا­نا­رىقتىڭ داعدارىس-مە­نەد­ج­- مەنتى, بۇگىنگى قوعام­د­ا­عى بۇقا­را­لىق اقپارات قۇ­رال­دا­رى­نىڭ جۇرت­شىلىققا جىلت ەتكەن جا­ڭالىق تاراتۋداعى ج­ا­ڭاشا ۇلگى­سىن ەنگىزۋدەگى ەرەك­شەلىگى باياندالدى. فورۋم بارىسىندا داۋرەن اباەۆ اقپاراتتىق سالانى اي­رىقشا نازاردا ۇستاۋ كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ كوكەيكەستى ءما­سە­لەسى ەكەندىگىنە توقتالدى. مي­­نيستر­دىڭ ايتۋىنشا, وتان­دىق بۇقارالىق اقپارات قۇ­رالدارىن دامىتۋ, ونىڭ ءىشىن­دە­گى اۋقىمدى باعىت ايماقتىق مەديا سالاسىن ىلگەرىلەتۋ ءبۇ­گىن­گى كۇننىڭ باستى تالابى بولماق. – وسى ورايدا اقپارات ءجا­نە كوممۋنيكاتسيالار مي­ني­س­تر­لىگى ەلباسىنىڭ تاپسىر­ما­سى بويىنشا وڭىرلىك ماسس-مە­­­ديانى جاڭا دەڭگەيگە كو­تەرۋ شارالارىن قولعا الادى, – دەدى مينيستر. سونىمەن قا­­­تار, ول ۇيىمداستىرىلىپ وتىر­­­­عان  بۇگىنگى كۇنگى فورۋم اتال­­­­­عان ماسەلەلەردى ءوڭىر­لىك جۋر­­ناليستەرمەن بىرگە تال­قى­لاپ, ءوزارا پىكىر مەن ءتا­جى­ريبە الماسۋدىڭ تاماشا ءمۇم­كىن­دىك ەكەنىن ايتتى. جيىن سوڭىندا ەلىمىزدە­­گى ءوڭىر­­­­­لىك باق وكىلدەرىنىڭ ەل­­­­با­سى ساياساتىن ناسيحات­­تاي وتى­رىپ, بىرلىك پەن تۇ­راق­­ت­ى­لىق­تى نىعايتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقانى ءتىل­گە تيەك ەتىلسە, جۋرناليستيكا سالاسىنداعى جەتىستىكتەر قا­شاندا ولاردىڭ ادال ەڭبەگىنىڭ ارقاسى ەكەنى اتاپ كورسەتىلدى. تالعات رايىمبەك, ەگەمەن قازاقستان» سۋرەتتى تۇسىرگەن مۇحتار حولدوربەكوۆ  
سوڭعى جاڭالىقتار