VIII وبلىستىق «Begeisterung-2016» فەستيۆالىنە جينالعان نەمىس اعايىندار وسىلاي دەيدى
نەمىس مادەنيەتى فەستيۆالى وبلىستا وسىمەن سەگىزىنشى رەت ءوتكىزىلدى. بۇگىندە وبلىس وڭىرىندە 28 مىڭ ەتنيكالىق نەمىستەر تۇرىپ جاتىر. «ۆوزروجدەنيە» نەمىس مادەني ورتالىعىنىڭ قۇرىلعانىنا بيىل 25 جىل بولىپتى. فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارات جۇندىباەۆ مۇنى ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
– بيىل 25 جىلدىعىن تويلاعالى وتىرعان ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ ارقاسىندا نەمىس اعايىندار ءوزىنىڭ اتامەكەنىنە قايتۋعا, ءوزىنىڭ تاريحىن, ءداستۇرىن, ءتىلىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك الدى. سۇراپىل جىلدارى ارىپ-اشىپ كەلگەن نەمىستەرگە ءبىر ءۇزىم نانىن ءبولىپ بەرىپ, باۋىرىنا باسقان قازاقتار ولارعا اعايىنداي, قوستاناي قۇتتى مەكەن بولدى. ەگەر ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, 80-ءشى جىلداردىڭ اياعىندا قازاقستاندا ءبىر ميلليوننان استام نەمىستەر تۇردى. ولاردىڭ كوبى تاريحي وتانىنا قايتتى, ءبىراق قازاقستاندى, ونىڭ ىشىندە قوستانايدى دا ولار قۇتتى مەكەن سانايدى, ءبىز ولاردى جەرلەستەر دەپ بىلەمىز. قوستانايدا بۇگىندە ءبىر قاۋىم نەمىستەر تۇرىپ جاتىر, ۇلتتار دوستىعى, ەڭبەك, ۇيىعان بىرلىگى بار ەلىمىزدىڭ گۇلدەنۋىنە ولار دا ۇلەس قوسۋدا, – دەدى مارات قونىسباي ۇلى. راسىندا, وبلىستىڭ نەمىستەر تىعىز تۇراتىن 9 اۋدانى مەن قالالارىندا «ۆوزروجدەنيە» نەمىس مادەنيەتى ورتالىعىنىڭ فيليالدارى بار. ولاردا نەمىس دياسپوراسىنىڭ مادەنيەتى, ءداستۇرى مەن ءتىلى ۇمىت بولماۋى ءۇشىن جۇمىستار جۇرگىزىلەدى. فەستيۆالعا قارابالىق اۋدانىنان كەلگەن ەلەنا شەۆچۋك قولونەر بۇيىمدارىن اكەلىپتى.
– بۇرىن اۋىلداردا نەمىس اعايلار ءتۇرلى جيھاز جاسايتىن, قازىرگە دەيىن ونى كەيبىر ۇيلەردەن كەزدەستىرۋگە بولادى. ايەلدەرى توقىماشى, قۋىرشاق تىگەتىن. قازىر اۋدانىمىزدا تۇراتىن ءتۇرلى ۇلتتاردىڭ قولونەرى ورمەكتىڭ جىبىندەي بىرگە ءورىلىپ كەتتى. نەمىستەر, قازاقتار, ورىستار, مولداۆاندار دەگەندەي, ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى ءبىر-بىرىنەن ۇيرەنەدى. بارىنەن دە جاستاردىڭ سونى ۇمىتپاۋىن ويلايمىز. تاتۋ-ءتاتتى تۇرامىز, قۋانىشىمىز دا, قايعىمىز دا ءبىر, – دەيدى ەلەنا ۆالەنتينوۆنا.
فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قازاقستانعا جاقىندا عانا كەلىپ, ەلباسىنا سەنىم گراموتاسىن تاپسىرىپ, قىزمەتىن باستاعان ەلشى رولف مافاەل قاتىستى. ەلشىنىڭ قازاقستانداعى العاشقى ساپارى قوستانايعا جاسالدى. «ەلدەستىرمەك – ەلشىدەن» دەگەن, ول ساپار اياسىندا الدىمەن قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆپەن كەزدەسىپ, بولاشاق ەكونوميكا, ءبىلىم مەن مادەنيەت سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى اڭگىمەلەستى. گەرمانيا مەن قوستاناي وبلىسى اراسىندا سىرتقى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىس بەكەم قالىپتاسقان, بيىل سىرتقى ساۋدا اينالىمى 20 ميلليون دوللاردى قۇراعان. ايماق باسشىسى ەلشىمەن كەزدەسۋىندە وبلىستىڭ گەرمانيامەن ءارىپتەستىكتى كەڭەيتىپ, ەكونوميكاداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتە تۇسەتىنىنە, ينۆەستيتسيا تارتىلاتىنىنا سەنىمى زور ەكەنىن ايتتى.
قوستاناي وبلىسى مەن گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى بايلانىستىڭ ودان ءارى نىعايۋى ءۇشىن ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان بارلىق مۇمكىندىك جاسالاتىن بولادى, – دەدى ارحيمەد بەگەجان ۇلى.
– ءسىزدىڭ وبلىستا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ الەۋەتى مىقتى. بىزدە اۋىل شارۋاشىلىعى جوبالارىن قارجىلاندىراتىن اگرارلىق ورتالىق جۇمىس ىستەيدى, قازاقستاندا بيزنەسىن اشۋعا ىنتالى كاسىپورىندار بار. ولارعا وسىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى سەكتورىنىڭ دامۋى, كاسىپورىندار قىزمەتى مەن ولاردىڭ الەۋەتى تۋرالى تولىق اقپاراتتار قاجەت, – دەدى رولف مافاەل.
ەلشى ساپارىنا وراي جاسالعان ىسكەرلىك جانە مادەني باعدارلاما شەڭبەرىندە رولف مافاەل نەمىس دياسپوراسىنىڭ جاستار قاناتىمەن كەزدەستى, وبلىستاعى ءوندىرىستىك جانە اۋىلشارۋاشىلىق كاسىپورىندارىن ارالادى, «قازاقستانداعى نەمىستەر. تاريح پەن قازىرگى زامان» تاقىرىبىنداعى ءدوڭگەلەك ۇستەل ماجىلىسىنە قاتىستى. فەستيۆالدىڭ گالا-كونتسەرتىندە ەلشى وبلىستىڭ ءار شالعايىنان كەلگەن نەمىس كوركەمونەرپازدارىنىڭ ونەرىنە ءتانتى بولدى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي