• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
07 قىركۇيەك, 2016

ەلىمىزدىڭ وڭ ءيميدجىن قالىپتاستىراتىن قادام

530 رەت
كورسەتىلدى

جاقىندا قىتايدىڭ حانچجوۋ قالاسىندا الەمنىڭ ىقپالدى 19 ەلى مەن ەۋروپالىق وداقتى بىرىكتىرگەن ون ءبىرىنشى G20 ءسامميتى وتكەن بولاتىن. كوشباسشى ەلدەر باسشىلارىنىڭ الەمدىك ەكونوميكا مەن ساياسات ماسەلەلەرىن تالقىلايتىن ماڭىزدى شاراعا شاقىرىلعان ساناۋلى ەلدىڭ قاتارىندا قازاقستاننىڭ بولۋى ونىڭ حالىقارالىق دارەجەدەگى جوعارى مارتەبەسىن كورسەتەدى. وسىدان ءۇش جىل بۇرىن رەسەيدە وتكەن G20 سامميتىنە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ العاش رەت قاتى­سا وتىرىپ, الەمدىك دامۋعا قاتىس­تى ءوزىنىڭ بىرنەشە ۇسىنىسىن بەرگەن بولاتىن. قازاقستان پرەزي­دەنتى حانچجوۋداعى سامميتتە دە جيىن­نىڭ كۇردەلى كەزەڭدە ءوتىپ وتىرعا­نىن ايتا كەلىپ, سوعان وراي الەمدىك ەكونوميكانىڭ جاڭعىرتۋ باعىتىن­داعى جاڭاشا ويلارىن ءبىلدىردى. شەتەلدىك ساراپشىلار اراسىندا ەلباسى ۇسىنعان جاھاندىق دەڭگەيدەگى ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق قاتىناستاردى رەتتەۋدە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك كەڭەسىن جاھاندىق دامۋ كەڭەسىنە اينالدىرۋ قاجەتتىلىگى تۇجىرىمداماسى قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. بۇل شىن مانىسىندە, ەلىمىزدىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قۇرىلىمىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان باتىل ۇسىنىمى دەپ ايتۋعا بولادى. ول جۇزەگە اسىرىلعان جاعدايدا بۇۇ جاھاندىق ەكونوميكانى باسقارۋشى رەتىندە الەمدىك ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك ۇدەرىستەر تەڭگەرىمىن تولىقتاي باقىلاي الادى. ءوز سوزىندە مەملەكەت باسشىسى الەمدىك ەكونوميكانى جانداندىرۋعا باعىتتالعان شارا رەتىندە جاڭا يندۋستريالىق رەۆوليۋتسياعا, ساندىق ەكونوميكا مەن يننوۆاتسياعا سەنىم ارتۋعا شاقىردى. بۇل مىندەتتى تەك قانا ينكليۋزيۆتىلىك پرينتسيپتەرى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋ قاجەتتىلىگى ءمالىم بولىپ, G20 مەن دامۋشى مەم­لەكەتتەر اراسىنداعى ۇنقاتىسۋ ورتالىعىن انىقتاپ الۋ مۇمكىندىكتەرى ودان ءارى دايەكتەلە ءتۇستى. دامۋشى ەلدەر­دىڭ ءۇنىن ەستۋ جانە پىكىر الما­سۋلار ءۇشىن ەلباسى وسىدان بەس جىل بۇرىن G-global جوباسىن قالىپتاستىرعان ەدى. سوندىقتان «ەۆو­ليۋتسيا, رەۆوليۋتسيا ەمەس», «ادىلەت­تىك, تەڭدىك جانە كونسەنسۋس», «جاھان­دىق تولەرانتتىلىق جانە سەنىم», «جا­ھاندىق تولەرانتتىلىق», «كونسترۋك­­تيۆتى كوپپوليارلىق» قاعيدا­لارىن ۇستانعان اقپاراتتىق-كوممۋني­كا­تيۆتىك الاڭدى ءبىر نۇسقا رەتىندە قا­راس­تىرۋ ۇسىنىسى ورىندى دەپ ويلاي­مىز. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپ­كەر­شىلىكتى ۇستانىمى بۇگىندە الەم­دىك قوعامداستىق نازارىنداعى يادرو­لىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى IV سامميت­تە جاريالانعان مانيفەسى ارقىلى كەڭىنەن ءمالىم. شەتەلدىك ساراپ­شىلار جوعارى باعا بەرگەن ەلباسى مانيفەسىندە ۇسىنىلعان تۇجىرىم­داما­لار الەم حالىقتارىنىڭ جاڭا جاھاندىق قاقتىعىستاردان, اسىرەسە, تۋىنداۋى مۇمكىن يادرولىق اپاتتاردى بول­دىرماۋ سەنىمىن تۋىنداتا ءبىلدى. ەلباسى يادرولىق جانە جاپپاي قىرىپ-جويۋعا ارنالعان وزگە دە قارۋ ءتۇر­لەرىنەن ازات الەم قالىپتاستىرۋ ۇسى­نىسىن بىلدىرە وتىرىپ, تەرروريزمدى تولىق جەڭۋ ءۇشىن G20-نىڭ بارلىق مۇشەلەرى مەن باسقا دا مۇددەلى ەلدەردىڭ بىرلەسە كۇش جۇمىلدىرۋى باستاماسىن كوتەردى. ەندەشە, «ۇلكەن جيىرمالىق» سامميتىندەگى قازاقستاننىڭ باس­تامالارى مەن ۇسىنىستارى ۇلتى­مىزدىڭ حالىقارالىق ارەناداعى جاڭا جانە وڭ ءيميدجىن قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز. ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋلاردى كوزدەيتىن ەلباسى ۇسىنىستارى ءسامميتتىڭ تاريحي باستامالارىنا اينالاتىندىعىنا دا سەنىمىمىز مول. ويتكەنى, ەلباسى گۋمانيزم يدەيالارى مەن الەمدەگى ءوزارا كەلىسىمدى ناسي­حاتتايدى. مۇرات ناسيموۆ, ساياسي عىلىمدار كانديداتى, «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتى رەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى قىزىلوردا
سوڭعى جاڭالىقتار