جاس مەملەكەت ءۇشىن ۇلكەن قۇرمەت

قازىرگى الەمدەگى ەڭ بەلسەندى دە بە­دەلدى ءسامميتتىڭ ءبىرى – G20 («ۇلكەن جيىر­مالىق»). ودان دا مىق­تىسى ءارى قۋاتتىسى – G7 («ۇلكەن جەتىلىك»). كەرەك دە­سەڭىز, بۇل توپقا سوڭعى كەزدەرى رە­سەيدىڭ ءوزى دە كىرمەي قالعان... قىتاي قازىر تەك قانا ەكو­نوميكالىق قۋاتتى مەملەكەت قانا ەمەس, ىشكى جيىنتىق ونىمدەردىڭ كورسەتكىشىنەن جەر پلانەتاسىندا ءبىرىنشى, ەكىنشى ورىنداردا كەلە جاتقان دامۋ قارقىنى وتە تەز ەل بولىپ سانالادى. وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن عانا جوعارىداعى كورسەتكىشتەرى بويىنشا جىلدىق دامۋى 9 پا­يىز ەدى, كەيىن 7,5 پايىز, قازىر 6,9 پايىزدىڭ ۇستىندە تۇر. ءبىر ساراپشىلارىمىز وسىعان قاراپ قىتايدىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمى باياۋلاپ كەلەدى دەيدى, ولاي ەمەس, ويتكەنى, بازالىق كورسەتكىش كوتەرىلىپ, ءوسىپ كەلەدى. سوڭعى ءبىز مەڭزەگەن تسيفر – قازىرگى تاڭدا فانتاستيكالىق كورسەتكىش بولىپ سانالاتىنىن بىلەسىز بە؟ قىتايدا جۇمىس قولى كوپ بولىپ ەسەپتەلگەنمەن دە ەڭ جوعارى كا­سىبي تەحنولوگياسى دامىعان مەملەكەت بولىپ سانالادى. قىتاي – دۇنيە ءجۇزى­نە ۇلگى مەملەكەت. ەل­باسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ قىتايدا وتكەن G20 سامميتىنە قىتاي حالىق رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ توراعاسى سي ءتسزينپيننىڭ شاقىرۋىمەن باردى. بۇل – ءبىز ءۇشىن, ءبىزدىڭ جاس مەملەكەتىمىز ءۇشىن وتە ۇلكەن ابىروي. ۇلكەن سامميتتە ەكونو­مي­كالىق دامۋعا قانداي شارتتار كەرەك دەگەن كەلەلى اڭگىمە قوزعالدى. اڭگىمەنىڭ توقەتەرىندە ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز «العا دامۋ ءۇشىن مەملەكەتتەر ءبىر-بىرىنە بوگەت جاساماۋى كەرەك» دەگەن كوكەيكەستى وي تاستادى. بۇل تۋرالى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پولشاعا ساپارىن­دا دا باتىل تۇردە اتاپ ايتقان. پرەزيدەنتتىڭ مەڭزەگەنى  ءبىر مەملەكەتتىڭ ەكىنشى ءبىر مەملە­كەتكە شەكارادان تاۋار وتكى­زەردە قولدان جاسالعان كەدەرگىلەردىڭ جويىلۋى ەدى. نا­رىقتىق پرينتسيپتەردى دامىتۋ ءۇشىن مەملەكەتتەر بىرىنە ءبىرى قولۇشىن بەرۋى كەرەكتىگىن ەسكە سالدى. بۇل مىنبەردە قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى دە قامتىلدى. قازىرگى شىعىس قىتاي ايماعىنىڭ تەز دامۋى جاعىنان كۇللى الەمگە ۇلگى ەكەنىن تاعى ءبىر قايتالاپ قويايىن. قىتاي ەكونوميكاسى ءارتاراپتاندىرۋدان وتكەن, مۇناي مەن گازى بولماسا دا ساتىپ العان سۋتەگى قورىمەن-اق ەكونوميكاسىن قالىپتى تۇردە دامىتىپ كەلەدى. تۇرىكمەننىڭ گازى قازاقستان ارقىلى قىتاي اسىپ وتىر. قازاقستان ارقىلى جاھاندىق «جىبەك جولى» جوباسىنىڭ باعدارلامالارى ورىندالۋدا. قازاقستان ەشقانداي دا لاڭكەستىك توپتاردى قولدامايدى. ونىڭ ۇستىنە, ءوزىن الەمگە ور­تا­لىق ازياداعى بىردەن-ءبىر تىرەك مەملەكەت رەتىندە تانىتىپ ۇلگەر­دى دە. قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنە ەكى جىل مۇشە بولۋى دا ءبىزدىڭ ەلىمىزگە زور سە­نىم جۇكتەيدى. وسىنىڭ ءوزى ءبىز­دىڭ مەملەكەتىمىز ءۇشىن وتە ۇلكەن ابىروي. ارينە, بۇعان قازاقستاننىڭ سوڭعى 25 جىلدا, تاۋەلسىزدىك العالى بەرگى كەزەڭدەگى تىرنەكتەپ جيناعان بەدەلىن قوسىڭىز! نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جاھان­دىق جيىنعا قۇرمەتپەن شاقى­رىلىپ, ءسوز سويلەۋىنىڭ تۇپكى ءمانى دە وسىندا جاتىر. ءازىمباي عالي, ساياساتتانۋشى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى الماتى