• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
23 شىلدە, 2016

«دۋباي, دۋباي دەگەنشە, تورعاي جاقىن دەسەيشى»

1031 رەت
كورسەتىلدى

ءبىزدىڭ ۇلان-بايتاق جەرىمىزدە تۋريستەر تۇگىل, زەرتتەۋشى عالىمداردىڭ تابانى تيمەگەن تىلسىمى مول, قويناۋىنىڭ قالتارىسىنداعى قاتپارلارىنىڭ شاشاۋى شىقپاي, جۇمباعىن جاسىرىپ جاتقان جەرلەر بارشىلىق. سونىڭ ءبىرى – تورعاي ءوڭىرى. وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن عارىشتان تۇسىرىلگەن سۋرەتتەر تورعاي دالاسىندا الەمگە ايگىلى ناسكا گەوگليفتەرىمەن پارا-پار بىرنەشە گەوگليفتەر جۇيەسىنىڭ بار ەكەنىن ايگىلەدى. جاڭالىقتىڭ وزگەشەلىگى مەن ءمانىنىڭ ماڭىزى سونشالىق, وعان شەتەلدىك عالىمدار تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋىنداپ, ول ىستانبۇلدا وتكەن ەۋروپا ارحەولوگتارى قاۋىمداستىعىنىڭ فورۋمىندا باستى سەنساتسياعا اينالدى. قۇلپىنا كىلت تابىلماعان قۇپياسى, اقيقاتى اڭدالىپ, سىرىن سىرتقا شاشپاعان تورعاي گەوگليفتەرى تۋريستەردى وزىنە تارتۋدا. «دۋباي, دۋباي دەگەنشە, تورعاي جاقىن دەسەيشى» دەگەن تورعايلىقتار تۋريستەرگە تورعايعا كەل دەيدى. ءبىزدىڭ ءتىلشىمىز وسى يگىلىكتى ءىستى باستاپ, ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋعا ءوز ۇلەسىمدى قوسسام دەيتىن ازامات – اماندىق امىرحامزينمەن اڭگىمەلەسكەن بولاتىن. – اماندىق قورعان­ ۇلى, «تىلسىم تورعايعا تۋر» يدەيا­­سىنىڭ تۋىنا نە سەبەپ؟ ءاڭ­گىمەنى ەڭ باسىنان, يدەيانىڭ وزىنەن باستاساق قايتەدى؟ – بىلتىرعى كوكتەمدە تور­عايدا اقبوكەندەردىڭ قىرىلىپ جاتقاندىعى تۋرالى سان-ساققا جۇگىرگەن اڭگىمەلەر گۋ-گۋ ەتتى. مىنە, سول ۋاقىتتا ەلدەن حابار الۋ دەگەن ءتىپتى مۇمكىن ەمەس ەدى ءارى شىنىمدى ايتسام, ول كەزدە مەن باسقا سالادا جۇمىس ىستەيتىن ەدىم. سودان اۋىلداس ىنىلەرىم – ابىلاي ماۋدانوۆ, قايرات بەكبولات جانە ءوزىمنىڭ تۋعان ىنىلەرىم –تالعات پەن جانىبەك بار ءبارىمىز بىرىگىپ, الەۋمەتتىك جەلى – فەيسبۋكتە «توپجارعان» دەگەن توپ اشتىق. توپتا حال-قادەرىمىزشە ءبىرتالاي ماسەلەلەردى قوزعاپ, 1500-گە تاقاۋ ادامدى تارتىپ, ولاردىڭ تورعايعا قاتىستى قىزىعۋشىلىعىن وياتا بىلدىك. كەيىن وسىندا قوزعالعان پروبلەمالار ءبىزدىڭ كەلەسى ساتىعا كوتەرىلۋىمىزگە – «توبىل-تورعاي» سايتىنىڭ تۋىنا الىپ كەلدى. بۇل ەكەۋىنىڭ ەشقانداي دا كوم­مەرتسيالىق ماقساتى جوق, تەك جۇرتشىلىقتىڭ رۋحىن ارتتىرىپ, تانىمدىق تۇرعىدا تورعايدى تانىتا تۇسسەك, ءسويتىپ تورعايداعى ۇلكەندى-كىشىلى ماسەلەلەرگە ەلدىڭ نازارىن اۋدارساق دەگەن نيەت بولاتىن. تابەتتىڭ استى كورگەن كەزدە اشىلاتىنى ءتارىزدى, بارا-بارا تۋعان جەردەن تىس, استانادا ءجۇرىپ تە ەلگە جاردەمىمىز تيسە دەگەن ويدىڭ اياسى كەڭي ءتۇستى. ەندى اقپاراتتىق, تانىمدىق تۇرعىدان گورى ناقتى ءىس جاسايىق دەگەن ۇيعارىمعا كەلدىك. نەدەن, قالاي باستايمىز دەگەندە, كەزىندە يندۋستريالار جانە جاڭا تەحنولوگيا مينيسترلىگىندە قىزمەت ەتكەنىم كومەككە كەلدى. سوندا ءجۇرىپ, سوڭعى ءۇش جىلدا ىشكى تۋريزم جايىندا ءبىراز زەرتتەۋلەر جۇرگىزگەن ەدىك. وسى زەرتتەۋلەردىڭ ماعان اشقان جاڭالىعى از بولمادى. قازاقستاننىڭ ىشكى ءتۋريزمىن دامىتۋ جونىندە شەبەرلىك سىنىپتارى وتكىزىلگەندە ءبىراز ءول­كەلەردىڭ ءتۋريزمدى دامىتۋ جۇ­مىسىنا قاتىسقان ەدىم. سول كەزدە نەلىكتەن بىزدە, قوستاناي وبلىسىندا ىشكى تۋريزمگە كوڭىل بولىنبەيدى دەگەن وي كەلگەنى بار. ەندى سول ويدى جۇزەگە اسىرساق دەپ «تىلسىم تورعايعا تۋر» اتتى جاڭا جوبانى قولعا الۋ كەرەك دەپ شەشتىم. – ويدىڭ كەلۋى ءبىر باسقا, ال ونى جۇزەگە اسىرۋ ۋاقىتتى دا, قاراجاتتى دا قاجەت ەتەدى ەمەس پە؟ – ارينە, «توپجارعان», «تو­بىل-تورعايدان» كەيىنگى «ت» ءار­پىنەن باستالاتىن ءۇشىنشى جوبامىز ەداۋىر قاراجاتتى دا, ۋا­قىتتى دا تالاپ ەتتى. ءبىز بۇرىن تۋريست ەمەس, ءوزىمىز بىلەتىن جولمەن اۋىلعا بارىپ-قايتاتىن قازاق بولساق, ەندى تۋريست اپارۋىمىز كەرەك. ال تۋريست دەگەن قانداي جان؟ ول – كىرپياز, كىنامشىل, اقشامدى تولەدىم, ماعان ەندى دۇرىس جاعداي جاسا دەپ تالاپ ەتەتىن ادامدار. ەڭ ءبىرىنشى جولى ءبىز تۋريستەردىڭ جارتىسىن ماشينامەن, جارتىسىن پويىزبەن ارقالىق قالاسىنا دەيىن جەتكىزدىك. ال دۇرىسى – شارشاتپاي پويىزبەن ارقالىققا دەيىن جەتىپ, ارعى مارشرۋتتى ماشينامەن جالعاۋ ەكەن. تىڭنان تۇسكەن جوبا بولعاندىقتان, ءبىز العاشقى جولى تۋعان قيىندىقتاردىڭ ءبا­رىن ەسكەرىپ, قانشا دايىندالىپ شىقتىق دەگەنمەن, ەكىنشى جولى دا باسقا ويلاسپاعان ماسەلەلەر تۋىپ جاتتى. ماسەلەن, بارلىق قاشىقتىقتى ارتقا تاستاپ, نەگىزگى بازامىز – كوكالات اۋىلىنا 50 شاقىرىم قالعاندا كولىگىمىز باتىپ قالدى. بىراق, اۋىلدان تەحنيكا جەتىپ, شىعارىپ الدى. العاشىندا تۋردى ويلاپ تاپقان كەزدىڭ وزىندە ءبىز بەلگىلى ءبىر تاۋەكەلگە بەل بۋعان ەدىك. الايدا, ءبىرىنشى تۋر جوسپارداعىدان دا ءساتتى ءوتتى. بەس تۋريست اپارىپ, بەس كۇن قوندىق. تانىسۋ تۋرىنىڭ وزىنەن سۇرانىستىڭ بارىن باي­قادىق. جاپپاي قىزىعۋشىلىق تۋادى, بارلىعى بىردەي تورعايعا اعىلادى دەپ ايتا الماي­مىن. سەبەبى, جول مويىنى قاشىق جانە ونىڭ ساپاسى دا سىن كوتەر­مەيدى. ەسەسىنە ەكسترەمالدى تۋر. كەشەندى تۇردە سۇرانىستى قامتي الاتىنداي بولدىق. قۇمكەشۋ قۇمدارىن كورسەتىپ, تۋريستەرىمىز ىستىق قۇمدى كەشىپ, سۋرەتكە ءتۇستى. ول جەردىڭ قۇمى دۋبايدان كەم ەمەس. سودان عوي «دۋباي, دۋباي دەگەن­شە, تورعاي جاقىن دەسەيشى» دەيتىنىمىز. – جالپى, تۋريستەر «تىلسىم تورعايعا تۋر» ساپارىنان نەنى كورىپ, نەنى ءبىلىپ قايتادى؟ – قوستاناي وبلىسى اۋ­ما­عىنىڭ جارتىسىنا جۋىعىن تورعاي ءوڭىرى الىپ جاتىر. ال ءاربىر كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ جان تورعايدىڭ حالقىمىزدىڭ تاريحىنداعى ور­نىن بىلەدى. تالاي ۇلتتىڭ ۇس­تىندارىن بەرگەن عاجايىپ ولكەنىڭ تابيعاتى دا سان ءتۇرلى, ال مادەني-تاريحي قۇندىلىقتارىن تىزبەلەپ ايتىپ تاۋىسۋ ءتىپتى مۇمكىن ەمەس. تورعاي تىلسىمى تاۋسىلماعان, ءتىپتى مۇرتى بۇزىلماعان ولكە. ماسەلەن, تورعاي گەوگليفتەرىن الايىق. ولاردىڭ قاتارى 300-گە تاياۋ, دالىرەك ايتقاندا 296 جانە ولار شاشىراڭقى ورنالاسقان. بۇل جەردە تۋىندايتىن پروب­لەما ولاردى جەردەن كورۋدىڭ قيىن­دىعى. اۋەدەن اپ-انىق كورىنەتىن گەوگليفتەر جانىنا كەلسەڭ ءتو­بەشىكتەر عانا ءتارىزدى. ءبىز ونى العاش رەت بارىپ زەرتتەگەن عالىم دميتري دەيمەن تۇراقتى بايلانىستامىز. سول كىسىمەن ويلاسا, اقىلداسا كەلە ءبىز تۋريستەرگە تانىسۋعا «ۇشتوعاي ءتورتبۇرىشى» ەڭ قولايلى, ىڭعايلى بولادى دەپ شەشتىك. ونداعى 101 گەوگليفتەردى تۋريستەر ءوز كوزدەرىمەن كورە الادى. وسى ءبىر الەمدە سيرەك كەز­دەسەتىن قۇبىلىس تەك ءبىزدىڭ ەلىمىزدە جانە پەرۋدەگى ناسكادا عانا بار. بۇل – قوستاناي وبلىسى ءۇشىن عانا ەمەس, قازاقستانعا شەتەلدىك تۋريستەردى تارتاتىن ءۆيزيتتى كارتا بولا الاتىن جەر. ال ونى نەگە وزگەلەردىڭ نازارىنا ۇسىنبايمىز؟ سوندىقتان ساياحاتشىلارىمىزدى «ۇشتوعاي ءتورتبۇرىشىنا» اپاردىق. العان اسەرىمىز ەرەكشە. وسى اراعا بار­عانىمىزدا ءبىر ەمەس, قاتارىنان بىرنەشە كومپاستىڭ ءتىلى ىستەمەي قالدى. باس-اياعى جارتى ساعات بولعانىمىزبەن, ۋاقىتتىڭ ۇزاققا سوزىلعانى سونشالىق, جارتى كۇنىمىزدى سوندا وتكىزگەندەي اسەر الدىق. ايتەۋىر, اسەرى ەرەكشە. كە­زىندە جەرگىلىكتى تۇرعىندار سول جەردەن مۇلدە توت باسپاعان قى­لىش تاۋىپ العان ەكەن. كەيىن «ءۇش ءارىپتىڭ» ادامدارى سوڭىنا ءتۇسىپ, اقىرى قىلىشتى تاپسىرتىپتى دەيدى. شىن مانىسىندە جۇم­­باعى كوپ, ەرەكشە اۋراسى بار, ادامدى وزىنە ەرەكشە باۋرايتىن جەر. – جالپى, ىشكى ءتۋريزمدى دا­مىتۋدىڭ كىلتيپانى كوپ بولۋى ءتيىس, جوعارىدا ءوزىڭىز ايتقانداي, تۋريستەر قىزمەت كورسەتۋدىڭ جوعارى ساپاسىن كۇتەدى. اقشاسىن تولەگەسىن ول زاڭدى دا عوي. ال جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ قىزمەت كورسەتۋ دەڭگەيى قانشالىقتى؟ – دۇرىس ايتاسىز, كىلتيپانى كوپ. ونىڭ ۇستىنە جاڭادان باستاعان ءىس بولعان سوڭ, تاجىريبەمىز دە كەمشىندەۋ. بىراق, نيەت دۇرىس, ءبىز باستاماساق كىم باستايدى؟ تۋريستەردى اپارا وتىرىپ, ەلدىڭ حال-احۋالىن جاقسارتايىق دەگەن ويمەن كىرىسىپ كەتتىك. ول قالاي ءجۇرۋى ءتيىس؟ ماسەلەن, تۋرعا بارعان تۋريست قوسىمشا قاراجات اپارادى, سايكەسىنشە اۋىل تۇرعىندارى ءوز تابيعي ونىمدەرىن ساتا الادى, اينالىپ كەلگەندە قوسىمشا جۇمىس ورىندارى پايدا بولىپ, بيۋدجەتتىڭ دە ءبىر ءبۇيىرى تولىعادى. تۋر باستالاتىن ارقالىق قالا­­سىنداعى دالا-ولكەسى مۇ­را­جايىنىڭ ەكسپوناتتارى مول, وتە مازمۇندى. كەزىندە ءوز­بەكالى جانىبەكوۆتىڭ ۇلكەن قا­جىر-قايراتىنىڭ ارقاسىندا جيناقتالعان سيرەك كەزدەسەتىن ەكسپوناتتارى كورۋگە تۇرارلىق جانە ودان بەرى دە تىنباي تو­لىقتىرىلعان مۋزەيدىڭ كور­سەتەرى كوپ ۇلكەن تاعىلىم ورداسى. امانكەلدىدە – ەكى, جانكەلدين اۋدانىنىڭ ورتالىعى تورعايدا التى مۋزەي بار. ونىڭ سىرتىندا كوكالاتتا, كەڭشىلىك پەن سەرىك تۋعان اقشىعاناقتا دا, قاينەكەيدىڭ شيلىسىندە دە مۋزەيلەر بار. وسىنىڭ ءبارى دە كورسەتۋگە تۇرارلىق. احمەت, مىرجاقىپ, شاقشاق جانىبەك, قۇتان اۋليە سياقتى تۇلعالار تۋعان ولكە سىرعا تۇنىپ تۇر. جالپى, تورعاي جەرىنىڭ تابي­عاتىنىڭ ءوزى ەرەكشە, ءار جيىرما شاقىرىمىنىڭ ءبىر-بىرىنەن ايىر­ماشىلىعى بار. كوكتەمدە دالا توسىندە قىزعالداقتان ورىلگەن كىلەم قانداي, تەك تورعايدا كەز­دەسەتىن رەليكت وسىمدىكتەرى, اڭى مەن بالىعى قانداي! بۇل ءبىر جا­عىنان ەتنوتۋريزم. سالت-ءداستۇردى كورسەتۋدىڭ ءوزى ءبىر اڭگىمە. كىلەم توقۋ سالتى باسقا جەرلەردە ۇمىت بولا باستاسا, تورعايدا ول ءالى بار. ارابى كىلەم دەيتىن ءتۇرىن ءوز باسىم تورعايدان باسقا جەردەن كورگەن جوقپىن. مەنىڭ ءوزىم كىلەمنىڭ ءبىر شەتىن شىعارىپ, توقىپ كەتە الامىن. مۇنداي شارۋانى اتقارۋ ءبىر ادامنىڭ قولىنان كەلمەيتىن بولعان سوڭ, اۋىلدا شارۋاشىلىعى بار تەتەلەس ەكى ءىنىمدى تارتتىم. تۋريستەر اتقا وتىرىپ سەيىلدەپ, قىمىز-شۇبات ءىشىپ, بۇقپا جەپ, بالىق اۋلايدى. ونىڭ ۇستىنە اۋىلىمىزدا تۋىس اعايىمنىڭ دالا اڭدارىن قولعا ۇستايتىن ميني-زووباعى بار. ءتۋريزمنىڭ ەندىگى ءبىر پايداسى – ادامداردى قوسىمشا جۇمىسقا تارتۋ بولسا, اۋىلىنا سىرتتان ادام كەلگەنىنىڭ زيانى جوقتىعىن تۇسىنگەن اۋىلداستارىم جاعالاي ۇيلەرىنە جوندەۋ جۇرگىزىپ, ماڭايلارىن كوركەيتىپ دەگەندەي, تۋريستەرگە جاعداي تۋدىرۋعا تىرىسىپ جاتىر. ءبىزدىڭ اۋىلداعى ۇيلەردە جىلى سۋ, سۋىق سۋ, ۆاننا, اجەتحانا ىشىنە كىرىپ تۇر. نەگىزى شىندىعىن ايتقاندا, ىشكى تۋريزمگە ءوز دەڭگەيىندە ءمان بەرىلمەي وتىر. مۇمكىن قولعا الىپ, شىنداپ كىرىسسە, دامىتۋعا بولار. قازىر ءبىزدىڭ جوباعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ جاتقاندار بار. قوستا­ناي وبلىستىق كاسىپكەرلىك باسقارما­سى مەموراندۋم جاسايىق دەسە, «ەكسپو-2017» ۇلتتىق كومپانياسى دا حابارلاسۋدا. ءوز باسىم جىلىنا ءبىر رەت شەتەلگە, ەكى رەت ىشكى تۋريزممەن شىعامىن. ءبىزدىڭ تۋريزم مەن شەت ەلدىڭ ءتۋريزمىنىڭ ايىرماسى جەر مەن كوكتەي. كوبىسى بىزدە ينفراقۇرىلىم ناشار, جول جامان دەپ جاتادى. نەگىزى تۋريستەر ءۇشىن مۇنىڭ ءبارى كەرەك ەمەس. قازىر ادامدار كەرىسىنشە ەكس­تريمگە قۇمار. مىسالى, بىلتىرعى جىلى اتاقتى اكتەر لەوناردو دي كاپريو 90 مىڭ اقش دوللارىن تولەپ, موڭعوليا جەرىندە دەمالعان ەدى. بۇل ەكستريم ەمەي نەمەنە؟! ال بىزگە 5 كۇنگە ءبىر ادام 55 مىڭ تەڭگە تولەيدى. ادام سەنبى-جەكسەنبى كۇندەرى تولىق تىنىعىپ, كۇندەلىكتى ۇيرەنشىكتى ورتادان تولىقتاي وزگەشە جەردە دەمالسا, ول ءبىر اي تىنىققانداي تىڭايادى. ءبىز اۋىلدا ەكى كۇن بويىنا كيىز ۇيدە تىنىقتىرىپ, بۇق­پاسىن بەرىپ, زووباقتى تاماشالاتىپ, بالىعىن اۋلا­تىپ, اتپەن سەرۋەندەتىپ, اراسىندا قو­ناقجاي اۋىلداستارىمىز داستارقاندارىن جايىپ قوناققا شاقىرىپ, ءان ايتىپ, اۋىلدىڭ التى اۋىزىنان كەيىن قوناقكادە سۇراپ, ءتۋريستى ابدەن باسقا ورتادا تىنىقتىرامىز دا, ەرتەڭىنە 6 مۋزەيى بار تاريحي تورعايعا اپارامىز. شاقشاق جانىبەك, احاڭ مەن جاقاڭ, قوڭىراۋىنىڭ ۇنىمەن ساحارانى وياتقان ىبىراي التىنسارين مۋزەيلەرىن كورگەن تۋريستەر تاڭ-تاماشا بولادى. تەك ءبىر نازار اۋداراتىن ماسەلە – ولاردىڭ بارلىعى دەرلىك جوندەۋ جۇمىستارىن قاجەت ەتىپ تۇر. ىشكى ءتۋريزمنىڭ سىرتقى تۋريزمگە قاراعاندا باعاسى قىمبات دەيتىندەر كوپ. نەلىكتەن ءبىزدىڭ ەلدەگى ساياحات باعاسى ۋداي قىمبات؟ سەبەبى, بىزدە بىرىزدىلىك جوق. ەكى-ءۇش اي عانا تۋريستەردى قابىلدايدى دا, قالعان ۋاقىتتا بوس وتىرادى. ءسويتىپ, تۋريستەر قاتىناماي­تىن ايلارداعى تۇرمىسىن وسى كە­زەڭدە قامتىپ قالۋدى ويلايدى. وسىدان بارىپ شارىقتاعان باعا ادامداردىڭ اياعىن تۇسايدى. سول سەبەپتەن قىس مەزگىلىندە دە وزگەشە بىردەڭە ويلاپ تابۋعا بولادى ەمەس پە؟ الەمدە قانشاما ادام قاردى كورمەيدى. ولار ءۇشىن بىزدە بار دۇنيە تاڭسىق. تەك ۇسىنا بىلسەك بولعانى. جالپى, تۋريست قاي جەرگە بارسا دا بۇرىن كورمەگەن جاڭالىق ىزدەيدى, بۇل حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ داعدىسى, تۇرمىسى, ادەت-عۇرپى قالاي ەكەن دەپ ەلەڭدەيدى. ماسەلەن, دالادا ءوسىپ تۇرعان توبىلعىنى ساپ ەتىپ, قايىستان قامشى ءورۋ ءبىز ءۇشىن تۇك ەمەس بولسا, شەتەلدىك ءۇشىن ەكزوتيكا. ال بۇل رەتتە ءبىزدىڭ كورسەتەرىمىز وتە كوپ. ەتنوتۋريزمدى دامىتۋ دەگەنىمىز, شەتەلدىكتىڭ اقشاسىن ءوز ۇيىڭدە وتىرىپ-اق قالتاڭا باسۋ. قازاق قالاۋىن تاپسا قار جانادى دەگەندەي, ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋ ارقىلى تاجىريبە جيناقتاپ, سىرتتان تۋريس­تەر شاقىراتىن كۇنگە دە جەتۋگە ابدەن بولادى. وسى جوبانى باستاۋ ءۇشىن ەشكىمنەن ەشنارسە سۇراعان ەمەسپىز. ارينە, قولداۋ بولىپ جاتسا باس تارتپاس ەدىك. بىزدە جول بويىندا كەمپينگتەر جوق. ەگەر ولاردى سالۋ قىمبات دەسەك, كيىز ۇيلەر قالاشىقتارى بولسا. سونداي-اق, اڭ, بالىق شار­ۋاشىلىعىن دامىتا تۇسۋگە قولداۋ كەرەك. رەسەيدەن كەلگىسى كەلەتىندەر بار. ۆەنگريا ەلىنىڭ ەلشىلىگى حابارلاستى. قىزىعىپ وتىر. ەندى وسى رەتتە الىستان كەلەتىن تۋريستەر ءۇشىن ادام اياعى باسپاعان جەرلەردى, قىزىقتى دۇنيەلەردى كورسەتكىمىز كەلەدى. ءبىز ءۇشىن كۇندەلىكتى دۇنيەلەر وزگەلەرگە قىزىق, بىرەۋلەرگە ىستىق تا بولادى. تۋعان جەرىنەن ەرتەدە كەتىپ, ەندى ەسەيگەندە با­رىپ كورگىسى كەلەتىندەر بار. تۋىس­تارىمىز جوق ەدى, ەلگە بارسام دەيتىندەر از ەمەس. وسى تۇستا تا­عى ءبىر نارسەنى ايتا كەتكىم كە­لەدى. مىسالى, ءبىزدىڭ جەرىمىزگە رەسەيدەن اڭشىلار, بالىقشىلار كوپ كەلەدى. ولار ءوز بەتتەرىمەن كەلە بەرمەي, تىركەلىپ, قاسقىر اتسا سوعان ليتسەنزياسىن الىپ, زاڭدى تۇردە بەلگىلى مولشەردە سالىعىن تولەسە نەمەسە ءبىزدىڭ كومپا­نيا­لار ارقىلى كەلىپ-كەتۋىن رەتتەسە بولار ەدى. ايتپەسە, ەمىن-ەر­كىن ءجۇرىپ, ەرسىلى-قارسىلى ءوتىپ, اڭىمىزدى اتىپ, قۇسىمىزدى قارماپ وزدەرىنىڭ قىزىعىمەن عانا ءجۇر. اڭگىمەلەسكەن انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»  
سوڭعى جاڭالىقتار