اباي ايماعامبەت
اباي ايماعامبەت«Egemen Qazaqstan»
1330 ماتەريال تابىلدى

ەكونوميكا • 12 اقپان, 2024

بيىل ەل ەكونوميكاسىن نە كۇتىپ تۇر؟

جاڭا ۇكىمەت جاساقتالىپ, وعان ەكونو­ميكالىق دامۋدى ورىستەتۋ مىندەتى قويىلدى. ۇكىمەتتىڭ كەڭەي­تىلگەن وتىرىسىنا قاتىسقان پرە­زي­دەنت ماكروەكونوميكالىق كور­سەت­كىشتەرمەن قاتار حالىقتىڭ ناقتى تابىسى دا قارقىندى تۇردە ارتۋى كەرەك دەدى. قاراپايىم حالىق تۇسىنبەيتىن تسيفرلاردى ساپىرىپ وتە شىعاتىن مينيسترلەر ەندى ەلمەن ەتەنە بولا باستايتىن شىعار دەگەن ءۇمىت بار. كاسىبي ساراپشىلار بيىل­عى ەكونوميكالىق احۋالعا قاتىس­تى بولجامدارىن جاريا ەتتى. ولاردىڭ مەڭزەۋىنشە, بيىل بىل­تىرعا قاراعاندا دامۋ ۇدەرىسى ءبىرشاما وسپەك.

قوعام • 11 اقپان, 2024

«9-20-25» باعدارلاماسى. كىمدەر قاتىسا الادى؟

بيىل 1 ناۋرىزدا «9-20-25» يپوتەكالىق باعدارلاماسى ىسكە قوسىلادى. بۇل جايلى ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رومان سكليار ءمالىم ەتتى. ايتۋىنشا, باعدارلاما رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ قارجىلاندىرۋىمەن, «وتباسى بانك» ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.

قارجى • 09 اقپان, 2024

جىلۋ ورتالىقتارى بجزق قاراجاتىنا سالىنا ما؟

جەلىدە وسىنداي اقپاراتتىڭ تاراعانىنا ءبىراز بولدى. ەلىمىزدە جاڭادان جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىنىڭ سالىناتىنى, وعان رەسەي تاراپىنىڭ قاتىساتىنى انىق بولا ءتۇستى. جەو جوبالارى ءۇشىن بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى (بجزق) قاراجاتىنىڭ تارتىلعالى جاتقانى دا جالعان ەمەس. دەسە دە وسى ماسەلەگە تەرەڭىرەك ءۇڭىلىپ, ءمان-جايىن ايقىنداپ كورەيىك.

ەكسپورت • 08 اقپان, 2024

سىرتقى ساۋدا ساباقتاستىعى

2023 جىلدىڭ 11 ايىندا قازاقستان­نىڭ سىرتقى ساۋدا اينالى­مى 125,9 ملرد دوللارعا دەيىن جەت­تى, كورسەتكىش 2022 جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 2,2 پايىزعا ارتىق. بۇل – سىرتقى ساۋدانىڭ رەكوردتىق كولەمى. ول يمپورت­تىڭ 20,4 پايىزعا ۇلعايۋىمەن بايلا­نىس­تى, ال ەل ەكسپورتىنىڭ 8,5 پا­يىزعا تومەندەگەنىن اتاپ وتكەن ءجون.

بيزنەس • 08 اقپان, 2024

بيزنەستى دامىتۋعا نە بوگەت؟

قازاقستان 2029 جىلعا قاراي ەكونوميكا كولەمىن ەكى ەسەلەۋ­گە (ۇلتتىق ەكونوميكا كولەمىن 450 ملرد دوللارعا جەتكىزۋ) نيەتتەنىپ وتىرعانى بەلگىلى. ايتقانعا وڭاي بولعانمەن, بۇل – اتقارارعا اۋىر شارۋا. ناتيجەنى ەسەلەۋ بيىگىنە قازىرگى مۇناي ساتۋمەن بارۋعا بولمايدى, ارينە. جاڭا جاعدايدا ءوندىرىستى دامىتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ەڭسەسىن تىكتەۋ ارقىلى عانا قول جەتكىزە الامىز. سوڭعى دەرەكتەر بويىنشا – ءىجو قۇرىلىمىنداعى وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ ۇلەسى – 13,4, ءوندىرۋشى سەكتور ۇلەسى 14,5 پايىزعا جەتكەن. بۇل ءبىزدىڭ بىرتىندەپ شيكىزاتتىق مودەلدەن وڭدەۋ يندۋسترياسىن دامىتۋعا بەيىمدەلىپ جاتقانىمىزدى بايقاتادى.

قارجى • 07 اقپان, 2024

ەۋروپا تەرەزەسى

جىل باسىندا ەلىمىز ورتاشا ايلىق جالاقى بويىنشا 61-ورىنعا شىقتى. Numbeo ساراپشىلارىنىڭ باعالاۋىنشا, قاڭتار ايىندا ءبىزدىڭ ەلدە سالىقتان كەيىنگى «تازا» جالاقى 585 دوللاردى (260,8 مىڭ تەڭگە) قۇراعان. بۇل كورسەتكىش قازاقستانداعى ورتاشا اتاۋلى جالاقى ء(ۇشىنشى توقساندا 350,5 مىڭ تەڭگە) بويىنشا ۇلتتىق ستاتيستيكالىق بيۋرونىڭ سوڭعى دەرەكتەرىنەن ايتارلىقتاي ەرەك­شە­لەنەدى, بىراق رەسمي ورتاشا جالاقىعا (230,9 مىڭ تەڭگە) اي­تار­لىقتاي جاقىن. سوندىقتان Numbeo دەرەكتەرىن شىندىققا جاقىن دەۋگە بولاتىنداي.

قارجى • 06 اقپان, 2024

تاۋەكەلشىل كومپانياعا سەنەمىز بە؟

مەملەكەت بىلتىردان بەرى «Qazaq Air» اۋە كومپانياسىن ساتا الماي اۋرە. «سامۇرىق-قازىنا» 38 ملرد تەڭگە قارىزى بار كومپانيادان بىلتىر قۇتىلعىسى كەلگەن, بىراق الۋشى تابىلمادى. سوسىن كونكۋرستى بيىل قايتا ۇيىمداستىرعان. باعاسى 10 ملرد 200 ملن تەڭگە بولاتىن كومپانيا تاعى دا ەشكىمدى قىزىقتىرماپتى. ءسويتىپ, قاڭتار مەن اقپانعا بەلگىلەنگەن ەكى كەزەڭنەن تۇراتىن ساۋدا كۇشىن جويدى. سول ارالىقتا «Air Astana» كومپانياسى اكتسيالارىن باستاپقى جاريا نارىقتا (IPO) ورنالاستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. كومپانيا اكتسيالارىن بيرجادا ساۋدالاۋ ارقىلى ميللياردتاعان قاراجات تابۋدى ماقسات تۇتىپ وتىر.

قۇقىق • 05 اقپان, 2024

تۇتىنۋشى قۇقىن قورعايتىن تۇجىرىمداما

ۇلتتىق بانك Open API جانە Open Banking-ءتى دامىتۋدىڭ 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىن جاريالاعالى دا ءبىرشاما ۋاقىت ءوتتى. تۇجىرىمداما تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, قارجى سەكتورىن تسيفرلىق ترانسفورماتسيالاۋدى جۇيەلى جانە كەزەڭ-كەزەڭىمەن دامىتۋدى جالعاستىرۋ ماقساتىندا جاسالعان. Open Banking («اشىق بانكتىك قىزمەتتەر») بانكتەرگە ءوز كليەنتتەرىنىڭ دەرەكتەرىنە ءۇشىنشى تاراپقا تەك كليەنتتەردىڭ كەلىسىمىمەن عانا قول جەتكىزۋگە جانە وسىلايشا قىزمەت كورسەتۋدىڭ ىڭعايلىلىعى مەن جىلدامدىعىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مىسالى, بانكتە Open API تەحنولوگياسى كليەنت­كە كوپتەگەن شوتتى باسقارۋعا جانە تۇراقتى تولەمدەر مەن اۋدارىمدار جاساۋعا, قارجىلىق ەسەپتىلىكتى وڭتايلاندىرۋعا, كىرىستەر مەن شىعىستاردى تالداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. Open Banking-ءتى ەنگىزۋ حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلعان اقپارات الماسۋ حاتتاماسى بولىپ سانالاتىن وpen API تەحنولوگياسىن قولدانۋعا نەگىزدەلگەن.

قارجى • 05 اقپان, 2024

بيرجاعا بارار جول: نەنى ءبىلۋ كەرەك؟

قور نارىعىنا قادام باسۋ ەرەكشە ساۋات پەن بىلىكتى تالاپ ەتەدى. بىراق بۇعان قاراپ بيرجادا مامىلە جاساۋ سونشالىقتى قيىن ءارى ونىمەن تەك ءىرى ينۆەس­تورلار عانا اينالىسادى دەگەن كوزقاراس تۋماۋعا ءتيىس. قازىر بيرجا ۇدەرىستەرى الدەقايدا جەڭىلدەتىلدى. ءتۇرلى قوسىمشالار شىقتى. كۇندەلىكتى جۇمىسىن ىستەپ ءجۇرىپ-اق قور نارىعىنان ءتاۋىر پايدا تابۋعا ماشىقتانعان ادامدار وتە كوپ. دەگەنمەن كەيبىر ەرەكشەلىكتەردى ءبىلىپ جۇرگەننىڭ ارتىعى جوق. ويتكەنى مۇندا ۇساق-تۇيەك قاتەلىك دەگەن مۇلدە بولمايدى.

ساياسات • 02 اقپان, 2024

ۇكىمەت باسشىلارى كەلىسسوز جۇرگىزدى

الماتىدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ پەن رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى ميحايل ميشۋستين كەزدەسىپ, كەلىسسوز جۇرگىزدى. كەلىسسوزدەر ەۋرا­زيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەس وتىرى­سىنىڭ قارساڭىندا ءوتتى.

ياندەكس.مەتريكا