ەكولوگيا • 18 اقپان, 2024
كليماتتىق ساياساتتاعى قۇلدىراۋ
جاھاندى جايلاعان ەكولوگيالىق احۋالمەن كۇرەسۋگە الەم ەلدەرىنىڭ كۇشى جەتپەي جاتىر. ەۋروپانىڭ كليماتتىق ساياساتى دا قۇلدىراۋدىڭ از-اق الدىندا تۇر. ويتكەنى فەرمەرلەردىڭ نارازىلىق اكتسيالارىنان «جالىققان» ەۋرووداق كوميسسياسىنىڭ باسشىسى ۋرسۋلا فون دەر ليايەن پەستيتسيدتەردى پايدالانۋدى ەكى ەسە قىسقارتۋعا ارنالعان زاڭ جوباسىن كەرى قايتارىپ الىپ, سىنعا قالدى. سونىمەن قاتار ساراپشىلار قازاقستاندا «التى ايدان استام ۋاقىت بويى جانىپ تۇرعان الاۋ, جەر بەتىندە مەتاننىڭ ەڭ ۇلكەن اعىمىن تىركەدى» دەپ مالىمدەپ, مۇنى باتىس باق-تارى جارىسا جازدى.
الەم • 11 اقپان, 2024
قازىر اقش-تىڭ وزگە ەلدەرگە كومەك بەرەتىن شاماسى جوق. كەيىنگى بىرنەشە ايدا ەل شەكاراسىنان وتكەن زاڭسىز ميگرانتتار سانى كۇرت ءوسىپ, رەكوردتىق كورسەتكىشكە جەتكەن. ساراپشىلار مۇنى «كوشى-قون داعدارىسى» دەپ اتاپ, دجو بايدەننىڭ پرەزيدەنتتىك مانسابىنا قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىندىگىن ەسكەرتەدى. ويتكەنى دونالد ترامپ بايدەندى قاتاڭ سىنعا الىپ, زاڭسىز ميگرانتتارعا قارسى نارازىلىق ونى اق ۇيگە قايتارادى دەپ ۇمىتتەنىپ وتىر. اقش-تىڭ وڭتۇستىك شەكاراسىندا نە بولىپ جاتىر, ەل يمميگراتسيا ماسەلەسىن قالاي شەشپەك؟
ساياسات • 28 قاڭتار, 2024
اۋقىمدى لوگيستيكالىق باستامانىڭ الەۋەتى
قازىر عالىمدار, ساراپشىلار وسىدان ون جىل بۇرىن قحر باسشىسى سي تسزينپين ۇسىنعان ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» جوباسىنىڭ «جەمىسىن» تالقىلاپ جاتىر. العاش رەت استانادا جاريالانعان باستاما ماقساتىنا جەتتى مە؟ جوباعا قاتىسۋشى ەلدەر نە ۇتتى؟ قىتاي جوبانى ءالى دە جالعاستىرا بەرمەك. اسىرەسە الەم عالىمدارىن جوباعا قاتىستى ورتالىق ازيا, سونىڭ ىشىندە قازاقستان مەن قىرعىزستاننىڭ جاعدايى قىزىقتىرادى.
الەم • 14 قاڭتار, 2024
وتكەن اپتادا اقش پەن ۇلىبريتانيا حۋسيت اسكەري نىساندارىنا شابۋىل جاسادى. الەمدىك باق پەنتاگون وكىلىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ, يەمەندەگى 10-عا جۋىق حۋسيت نىسانى سوققىعا ۇشىراعانىن حابارلادى. حۋسيتتەر دەگەن كىم؟ قىزىل تەڭىزدەگى كەمە جولى نەگە جابىلدى؟ بۇل ارەكەت الەمدىك ساۋداعا قالاي اسەر ەتەدى؟
الەم • 08 قاڭتار, 2024
قازىر ۇلىبريتانيادا ساڭىراۋقۇلاق, ورامجاپىراق جانە الما جيناۋ ماۋسىمى ءجۇرىپ جاتىر. كەيىنگى ەكى جىلدا «Brexit» پەن ۋكرايناداعى قاقتىعىسقا بايلانىستى فەرمەرلەر ادەتتەگىدەي جۇمىس كۇشىن قازاقستان, قىرعىزستان, يندونەزيا, ۆەتنام سەكىلدى مەملەكەتتەردەن تارتا باستادى. تۇماندى البيونعا كەلگەننەن كەيىن ءوزىمىز تۇراقتانعان قالادا قانداي ءىرى شارۋاشىلىق بار ەكەن دەپ قۇلاعىمىزدى ءتۇرىپ جۇردىك. نيەتىمىز – ەكى قولعا ءبىر كۇرەك ىزدەپ كەلگەن قازاقتار بولسا, جولىعىپ, سويلەسۋ.
الەم • 26 قاراشا, 2023
اقش-قحر: قايتا جاندانعان بايلانىس
كاليفورنياداعى ساياجايدا سەرۋەندەپ كەلە جاتقان دجو بايدەن مەن سي ءتسزينپيننىڭ سۋرەتى قىتايلىق باق-تىڭ باس تاقىرىبىنان ءالى تۇسكەن جوق. بەيجىڭ بۇل ءتورت ساعاتتىق ەكىجاقتى كەزدەسۋدى «تاريحي» كەزەڭ دەسە, امەريكالىق ەڭ ءىرى مەملەكەتتىك «People’s Daily» گازەتى قىتاي-امەريكا قارىم-قاتىناسىنىڭ «جاڭا باستاۋى» دەپ اتادى.
باسىلىم • 20 قاراشا, 2023
باسقا باسىلىمداردان: قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياسي مۇددەسى
قازاقستان – الەمدىك ارەنادا ءوز پوزيتسياسىن نىعايتۋعا ۇمتىلىپ وتىرعان ەلدەردىڭ ءبىرى. قازىرگى گەوساياسي شيەلەنىس كەزىندە ءوزىنىڭ «كوپۆەكتورلى» سىرتقى ساياسي باعىتىن ساقتاۋعا جانە «باۋىرلاس» كورشى مەملەكەتتەرمەن تىعىز قارىم-قاتىناستى دامىتۋعا تىرىسادى. بىراق بۇل ءتاسىلى استانانىڭ ماسكەۋ جانە بەيجىڭمەن قارىم-قاتىناسىنا قالاي اسەر ەتەدى؟
الەم • 16 قاراشا, 2023
پاۋلينا دجونس: مۇمكىندىكتەرگە جول اشقان كوپۆەكتورلى ساياسات
قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىن زەرتتەپ, حالىقارالىق كونفەرەنتسيالاردا, سول سياقتى ءتۇرلى جيىنداردا بايانداما جاساپ جۇرگەن عالىمداردىڭ ءبىرى – ساياساتتانۋ عىلىمدارىنىڭ پروفەسسورى, ميچيگان (اقش) ۋنيۆەرسيتەتىندەگى تسيفرلىق يسلامتانۋ باعدارلاماسىنىڭ (DISC) ديرەكتورى پاۋلينا دجونس.
ەكونوميكا • 30 قازان, 2023
قازاقستان-قىتاي: ەكونوميكالىق بايلانىس نەگىزدەرى
وتكەن جىلى قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 30 جىل تولدى. وسى قىسقا مەرزىم ىشىندە ەكى ەل بەرىك مەملەكەتارالىق بايلانىستار ورناتتى. قازىر الەم الپاۋىت ەل قىتايدىڭ باسقان ءىزىن اڭدىپ وتىر. ساراپشىلار ءتۇرلى بولجام جاساپ, عالىمدار ونىڭ ءىرىلى-ۇساقتى ەلدەرمەن, اسىرەسە اينالاسىنداعى مەملەكەتتەرمەن قارىم-قاتىناسىن ءجىتى زەرتتەپ كەلەدى. قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى بايلانىستى ءتىپتى اقش ساراپشىلارى زەردەلەپ, عىلىمي ماقالالار دا جازىپ تاستادى. ونىڭ بەر جاعىنداعى ۇلىبريتانيانىڭ كىشكەنتاي عانا لانكاستەر قالاسىندا قىتاي زەرتتەۋ ورتالىعى بار. بۇل ورتالىقتا دا قىتايدىڭ ورتا ازيا ەلدەرىمەن بايلانىسىن زەرتتەۋ جۇمىستارى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. الدىڭعى قاتاردا قازاقستان تۇر. وسى زەرتتەۋشىلەردىڭ ەڭبەكتەرىن ساراپتاپ وتىرساق, كوبىنىڭ پىكىرى قازاق-قىتاي اراسىندا ديپلوماتيالىق اراقاتىناستىڭ سيمۆوليكاسى باسىم دەگەنگە سايادى.
الەم • 25 قازان, 2023
فرانتسيا جانە حالىقارالىك كىتاپ قورى قازاق ادەبيەتىمەن تولىقتى. فرانتسيانىڭ حالىقارالىق كونكورد اكادەمياسىنىڭ مۇشە-كوررەسپوندەنتى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پەداگوگيكالىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ تولىق مۇشەسى-اكادەميگى الپىسباي مۇساەۆتىڭ ءۇش تومدىق تاڭدامالى شىعارمالار جيناعىنا ونىڭ زەرتتەۋ, ادەبي سىن جانە عىلىمي ماقالالارى, مونوگرافيالارى ەنگىزىلگەن. پاريجدەگى «Editions du Jipto» باسىلىمىندا جارىق كورگەن شىعارمالار جيناعى وقىرماندارعا ەلەكتروندىق كاتالوگتا دا قولجەتىمدى.