دۇيسەنالى الىماقىن
دۇيسەنالى الىماقىن«Egemen Qazaqstan»
142 ماتەريال تابىلدى

باسىلىم • 27 جەلتوقسان, 2025

«Duke University» گازەتىندەگى قازاق فولكلورى تۋرالى ماقالا

اقش-تىڭ جەتەكشى ديۋك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ گازەتى 1957 جىلى قازاق فولكلورى تۋرالى جارىق كورگەن كىتاپ حاقىندا اقپارات جاريالاعان. سول كەزدە ءارتۇرلى باسپالاردان جارىق كورگەن تاريح, ادەبيەت, ونەر, عىلىم تۋرالى كىتاپتاردى ستۋدەنتتەرگە, وقىرماندارعا تانىستىرۋدى ماقسات ەتكەن بۇل باسىلىم ءبىزدىڭ ەل تاريحى مەن مادەنيەتىن امەريكالىق وقىرماندارعا سوناۋ ەرتەدەن ناسيحاتتاي باستاعان. ماتىندە عاسىرلار بويى قازاق تايپالارى ورتالىق ازيانىڭ ۇلان-عايىر دالاسىن مەكەندەپ كەلگەنىن ايتادى. سونىمەن بىرگە جىلقى وسىرۋمەن اينالىسىپ, جاۋىنگەر ءارى ەركىندىككە قۇشتار بۇل كوشپەلى حالىق باي ءارى سالىستىرمالى تۇردە كۇردەلى اۋىز ادەبيەتى ءداستۇرىنىڭ يەلەرى ەكەنىن جازادى.

قوعام • 26 جەلتوقسان, 2025

قازاق حاندىعى تۋرالى قۇندى ەڭبەك

تاريح دوكتورى, PhD, توكيو شەتەل تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى دۇيسەنالى ءابدىلاشىم ۇلىنىڭ «ەلدىك فەنومەن: قازاق حاندىعىنىڭ تسين پاتشالىعىنا جولداعان بىرەگەي ديپلوماتيالىق قۇجاتتارى تۋرالى تاريحي-دەرەكتانۋلىق زەرتتەۋ» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ عىلىمي كىتاپحاناسى مەن الماتىداعى عىلىم ورداسىندا ءوتتى. اتالعان ەڭبەك توكيودا جارىق كورگەن.

ءبىلىم • 25 جەلتوقسان, 2025

مەرۋەرت بيجانوۆا: وكسفورد بالا كۇنگى ارمانىمدى ورىندادى

بۇگىندە زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «حالىق پەن حالىقتى, ادام مەن ادامدى تەڭەستىرەتىن – ءبىلىم» دەگەن ءسوزى اقيقاتقا اينالدى. جاس بولسا دا توپ جارىپ, 24 جاسىندا الەمگە ايگىلى وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوكتورانتۋراسىنا وقۋعا تۇسكەن مەرۋەرت بيجانوۆامەن جاقىن تانىسىپ, ونىڭ عىلىم جولىنداعى جەتىستىگى تۋرالى اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

قازاقستان • 25 جەلتوقسان, 2025

حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىندا – قازاقستان كۇنى

حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ شتاب-پاتەرىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن سەرىكتەستىگىن تەرەڭدەتۋ, سونداي-اق ەلدىڭ مادەني مۇراسىن ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان «قازاقستان كۇنى» اتتى رەسمي ءىس-شارا ءوتتى.

قوعام • 24 جەلتوقسان, 2025

قولجازبالاردى زەرتتەۋ جاندانادى

قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەۋرازيا عىلىمي-زەرتتەۋ بازاسى جۇزەگە اسىرىپ جاتقان جوبا اياسىندا قازاق زەرتتەۋشىلەرى اقش-تىڭ بوستون قالاسىنداعى گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنە عىلىمي ىسساپارمەن باردى. جوبا «قازاقستاننىڭ قولجازبا مۇراسى: رەەسترلەۋ, رەستاۆراتسيالاۋ, عىلىمي كاتالوگتاۋ, تسيفر­لاندىرۋ جانە كەشەندى كوديكولوگيالىق زەرتتەۋ» دەپ اتالادى.

تانىم • 23 جەلتوقسان, 2025

لوندونداعى قازاق پورترەتى

1803 جىلى ۇلىبريتانيا استاناسى لوندون قالا­سىندا «رەسەي يمپەريا­سىنىڭ كيىم مادەنيەتى» اتتى كىتاپ ۆ.ميللەر جانە باسقا اۆتورلار تاراپىنان جارىق كوردى. بۇل – يمپەريا قۇرامىنداعى حالىقتاردىڭ كيىم-كە­شەك مادەنيەتىن باتىس الەمىنە تانىستىرۋدى ماقسات ەتكەن بىردەن-ءبىر ەڭبەك. اعىلشىن جانە فران­تسۋز تىلىندە تۇسىن­دىرمە بەرىلىپ, ءار حالىق­تىڭ كيىم ۇلگىسى تۋرالى اقپارات جەتكىزەتىن ەڭبەك­تىڭ ءبىزدىڭ مادەنيەت ءۇشىن ماڭىزى جوعارى. تومەندە كىتاپتا جا­زىلعان تۇسىندىرمەنى قاز-قالپىندا اۋدارىپ بەرىپ وتىرمىز.

رۋحانيات • 18 جەلتوقسان, 2025

قازاق ويشىلى امەريكاعا قالاي تانىلدى؟

ءبىر ءسات الىپ اعاشتىڭ سانسىز جاپىراعىن تەربەپ تۇرعان جەلدىڭ قانشالىقتى قۋاتتى ەكەنىن ويلاپ كورىڭىزشى. ال عۇمىرلىق مۇراتتى, ماڭدايدان باسقان ماڭعاز ۇيقىنى, قالعىعان قوعامدى وياتۋعا دا سونشالىقتى كۇش كەرەك. ءبىزدىڭ قازاق قوعامىنا ول كۇش اباي قۇنانباي ۇلى بولدى.

تاعزىم • 18 جەلتوقسان, 2025

«تالتۇستەگى» قوڭىر كۇي

قازاق ادەبيەتى مەن مادەنيەتىندە وشپەس ءىز قالدىرعان كورنەكتى جازۋشى, كۇيشى, كينودراماتۋرگ تالاسبەك اسەمقۇلوۆتىڭ 70 جىل­­دىعىنا وراي استانا­داعى روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاق­كون­تسەرتتە» «تالتۇستەگى قوڭىر كۇي» اتتى ادەبي-سازدى ەسكە الۋ كەشى ءوتتى.

رۋحانيات • 16 جەلتوقسان, 2025

گارۆاردتاعى دالا كونستيتۋتسياسىنىڭ ءدارىسى

جاقىندا گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىندە كونستيتۋتسيالىق سوت جانىنداعى عىلىمي-كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەستىڭ مۇشەسى, Maqsut Narikbayev ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى ءمۇسىلىم حاسەنوۆتىڭ «قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيالىق ەۆوليۋتسياسى: كوشپەلى باسقارۋدان زاماناۋي رەفورمالارعا دەيىن» اتتى ءدارىسى ءوتتى. ءدارىس اعىلشىن تىلىندە وقىلىپ, گارۆاردتىڭ پروفەسسورلارى مەن ستۋدەنتتەرىن, سونداي-اق بوستون قالاسىنداعى باسقا دا جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وكىلدەرىن جينادى.

رۋحانيات • 10 جەلتوقسان, 2025

ولجاس سۇلەيمەنوۆ نوبەل سىيلىعىنا ۇسىنىلادى

ءبىر ىزگى ادامنىڭ ۇشقىر ويىنىڭ, شەكسىز قيالىنىڭ جەمىسى بۇكىل الەمگە سەرپىن بەرىپ كەلە جاتقانىنا ءبىر عاسىردان استام ۋاقىت بولدى. نوبەل اتالعان بۇل سىيلىق قازىر ادامزات قوعامىنا ءوز سالاسى بويىنشا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسقان تۇلعالارعا بەرىلەدى. وسىعان دەيىن بەدەلدى سىيلىق ەكونوميكا, حيميا, فيزيكا, ادەبيەت سىندى كوپتەگەن سالاداعى ۇزدىك مامانداردى ماراپاتتاپ, ولاردىڭ قوعامعا قوسقان ۇلەسىن جۇرتقا جاريا ەتتى. ال سونىڭ ىشىندە بەيبىتشىلىك سالاسى بويىنشا بەرىلەتىن نوبەل سىيلىعى جىل سايىن قوعامنىڭ نازارىن اۋدارىپ كەلەدى. اتىنىڭ ءوزى ايتىپ تۇرعانداي, بۇل ماراپات جاي ادامعا بۇيىرماسى انىق. سەبەبى ونى يەلەنۋ ءۇشىن ىستەگەن ءىسىڭ مەن قوعامعا قوسقان ۇلەسىڭ بۇكىل الەمدىك اۋدي­توريادا مويىندالۋى شارت.

ياندەكس.مەتريكا