جانىبەك ءاليمان
جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
268 ماتەريال تابىلدى

ميراس • 04 ءساۋىر, 2024

«شەجىرەلەر جيناعىن» ۇلتتىق قورعا تاپسىردى

سيرەك كىتاپتار مەن قولجازبالار قورى جاقىندا بىرقاتار كونە مۇرامەن تولىق­قانىن مالىمدەدى ۇلتتىق ورتالىق قىز­مەت­كەرلەرى. ماجارستان ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ دوكتورانتى, بولاشاق تاريحشى, ەتنوگراف نازيرا ابدى­نا­سىرقىزى ۇلتتىق ورتالىق قورىنا اتاسىنىڭ جەكە قورىندا ساقتالعان كىتاپ­تارىن تارتۋ ەتتى.

مادەنيەت • 22 ناۋرىز, 2024

بۇرىنعىسى مۇنداي, بۇگىنگىسى قانداي؟

باسقان جەرى سىقىرلاعان ارقانىڭ قىسى ابايدىڭ «قىس» ولەڭىمەن قاتار, اقسەلەۋ سەيدىمبەكتىڭ «قازاق الەمى» اتتى تانىم تۋىندىسىن ەسكە سالادى. قاڭتار اتتان اۋىپ بارا جاتىپ «بوز توقتىدا قۇيرىق قالدى, بوزشا قىزدا بۇعاق قالدى, قىرلان, اقپان, قىرلان!» دەپ ىزالى امانات قالدىرعان دەسەدى. «مەن ەلدى تيتىقتاتا المادىم, قالعانىن سەن تىندىر» دەگەنىن جازادى جارىقتىق اقسەلەۋ. مۇنشا كارلەنگەن اقپان وڭاي تيگەن جوق بيىل, «شىقپا, جانىم, شىقپالاعان» جۇرت ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن تاعاتسىزدانا كۇتىپ وتىر. ءتۇندى ءبىر جەڭگەن كۇن كوتەرىلىپ العان سوڭ قويمايدى, ناۋرىزدان سوڭ جاز دەيمىن دەپ جاڭا جىلدان ۇمىتتەنەدى. ءاليحان بوكەيحاننىڭ ء«تىرى بولساق, الدىمىز – ۇلكەن توي» دەگەنىندەي, جاڭا جىلدان, جارىق تاڭنان ۇمىتتەنبەگەندە قايتەدى ادام.

مەرەكە • 22 ناۋرىز, 2024

جارىقتىڭ تويى – حالىقتىڭ تويى

بيىلعى ناۋرىز قازاق دالاسىنا ەرەكشە جاعدايدا ەندى. ەلدىڭ باسىم كوپشىلىگى ءداستۇرلى دە تاريحي جاڭا جىل­دىڭ توبەسى كورىنەر ۇلىس تويىنا اسا ءمان بەرىلەرىن پرەزي­دەنتتىڭ «Egemen Qazaqstan» گازەتىندەگى سۇحباتىنان كۇنى بۇرىن ءبىلدى. ەگەر مۇنداي ەلدىك سانا ۇلت تانىمىنا ەرتەدەن ءسىڭىستى بولماسا, بۇگىندە بۇقارانىڭ كوكىرەگىندە سايراپ تۇرماسا, مەملەكەت باسشىسى دا «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن دۇنيەگە اكەلمەس ەدى.

ادەبيەت • 11 ناۋرىز, 2024

ىلكىدەگى ىزگىلىك

قۇداي جاراتقان, كۇننەن تۋعان, نۇردان جارالعان دەگەن سياقتى اڭىزدار كوپ حالىق­تىڭ ىلكى باستاۋىنا قاتىستى. جەر دۇنيەسىندە باستالعان تىرشىلىگى حاقىنداعى مۇنداي قيال-عاجايىپتىق ادەبيەت ۇلگى­لەرىنىڭ العاشقى كەيىپكەرلەرىنىڭ پايدا بولۋىنان كەيىن الدەقانداي تابيعي اپات ياكي قىر­عىن­نان حالىق قۇرۋعا اينالادى دا, ءبىر نە ەكى بوبەك قالىپ, ونى جانۋار اسىراپ الادى. بار­لى­عىندا بولماسا دا, كوپتەگەن حالىقتىڭ ەجەلگى اڭىز-اڭگىمەسىندە ۇشىراسادى.

ادەبيەت • 05 ناۋرىز, 2024

ساۋلەدەي ۇزىلگەن ساتتەر

«ات سۋارا بارعاندا جىلعاعا مەن, اشاڭ ءجۇزىڭ اشىلىپ ءبىر قاراپ ەڭ. قۇلاعىڭدا اي سىرعاڭ ءدىر-ءدىر ەتىپ, ەندى ءۇزىلىپ كەتەردەي تۇرعان ارەڭ», دەپ باستالار ەدى مۇقاعاليدىڭ ءبىر ولەڭى. 

ادەبيەت • 29 اقپان, 2024

ءورىم تالداي ساۋلىمدەر

«ەركىن بەيبىت اۋىلىم-اي,جاس ءورىم تالداي ءساۋلىم-اي.قىردىڭ ەركە سۇلۋىساعىندىم سەنى, باۋىرىم-اي», دەيدى ساكەن سەيفۋللين ء«بىزدىڭ جاقتا» انىندە. ءيا, قاتەلەسكەن جوقسىز, ساۋلەم ەمەس, ءساۋلىم بولسا كەرەك. بۇل نە ءسوز دەپ تاڭىر­قايتىن شىعارسىز, بىراق انىعى – وسى. ءساۋلىم. جالعىز-اق اۋىز ءسوز ءاننىڭ بۇكىل رەڭىن اشقانى ءوز الدىنا, قازاقتىڭ تىلدىك قولدانىسىندا ەرتەدەن بار ەكەنىنە كوز جەتكىزگەن سوڭ بارىپ ايتىپ وتىرمىز.

مادەنيەت • 29 اقپان, 2024

ءار حالىقتىڭ ونەرىن ايگىلەيدى

قۇرىلعانىنا بىرەر ايدىڭ ءجۇزى بولعان «Birlik» ءان­سامبلى بۇگىنگى العىس ايتۋ كۇنىنە وراي استاناداعى «بەي­بىتشىلىك جانە كەلىسىم» سارايىندا تۇڭعىش كونتسەر­تىن بەرىپ جاتىر. ما­دەنيەت جانە اقپارات مينيسترل­ىگىنىڭ قولداۋىمەن روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاق­كونتسەرت» مەملەكەت­تىك اكادەميالىق كون­تسەرت­تىك ۇيىمىنىڭ جانىنان قۇرىلعان ءانسامبلدىڭ تۇ­ساۋ­كەسەر كونتسەر­تىنىڭ بۇگىنگە قويىلۋى دا تەگىن ەمەس. كەشە شى­عار­ماشىلىق ۇجىم­نىڭ دايىندىعىنان بىلگە­نىمىزدەي, ۇيىمداستىرۋ­شىلار­دىڭ ايتۋىنشا, بۇن­داي انسامبل ءبىزدىڭ ەلدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان.

ادەبيەت • 25 اقپان, 2024

اڭىزدان احۋالعا دەيىن...

بايىرعى ادەبيەتىن, اڭىز-اڭگىمەلەرىن, ەرتەگى-ميفتەرىن جاڭعىرتقان ەل جۇ­تامايدى. مۇقاعالي «قۋات الىپ جىرىنا ءباز دالادان» دەگەندەي, بۇرىنعى ىلكى باستاۋىن قاستەرلەگەن ۇلت سونى جاڭعىرتىپ, زاماناۋي جاساندىرعان سايىن ور­كەن­دەيتىن سياقتى بولادى دا تۇرادى. قازىرگى نەبىر كەرەمەت جاۋھار تۋىن­دى­لار, فيلمدەر (ماسەلەن, «اۆاتار») ەجەلگى ميفتەر مەن ەرتەگىلەردەن تا­مىر تار­تاتىنى بايقالادى. الەمدىك وركەنيەت تە ەڭ ەجەلگى ەرتەگىلەردىڭ سو­ڭى­نان قۋا-قۋا, اقىرى بۇگىندە عىلىمي تەحنيكالىق جەتىستىكتەر سونىڭ ءبارىن با­سىپ وز­عان­داي. ول باسقا اڭگىمە دەسەك تە, قانداي دا ءبىر قۇندىلىقتار مەن جەتىس­تىك­تەر­دىڭ­ باستاۋى ەجەلگى ادەبيەت پەن ەرتەگى-اڭىز اڭگىمەلەرگە سۇيەنەتىنى نەسى ەكەن؟

پوەزيا • 22 اقپان, 2024

كيىك سارىن – بيىك سارىن

اق كيىك, جەز كيىك, قىزىل كيىك تۋرالى اڭىز كوپ ەل ىشىندە. تەك قازاق دالاسىنا ءتان جانۋار بولعان سوڭ اڭىزىمەن قوسا كۇيى دە, ءانى دە مول. پوەزيالىق, پروزالىق شىعارمالار قانشاما. وسىلاردىڭ اراسىندا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قۇلاققا شالىنارى كونەدەن كەلە جاتقان كۇيلەر, ولاردىڭ اراسىندا ىقىلاستىڭ «جەزكيىگى» بولسا كەرەك. قۇرمانعازى شالعان «اقساق كيىكتىڭ» ءجونى باسقا. تەرىس بۇراۋدا تارتىلاتىن ىقىلاستىڭ «جەزكيىگى» قانداي كەڭ ارنالى كۇي بولسا, سوعۇرلىم اڭىز-اڭگىمەسى دە مول.

ادەبيەت • 20 اقپان, 2024

ونى ۇمىتقان ءوزى دە ۇمىتىلادى

«كۇنىكەيدىڭ جازىعىندا» جۇسىپبەك كۇنىكەيدىڭ «جازىعىن» عانا سۋرەتتەمەيدى عوي. جالعىز-اق ايەل تەڭسىزدىگى ەمەس. ادام قۇقىعى, ار بوستاندىعى تۋرالى تولعاي كەلە كۇللى قازاق ءومىرىن سۋرەتتەيدى. جالپى, شىعارمانىڭ اۋقىمى كەڭ, اسپانى بيىك, سوندىقتان شىندىعى دا جالعىز كەيىپكەرگە بايلانىپ قالماعان. اركىم وزىنشە ۇناتىپ, بويلاعانىنشا وي قورىتا بەرەدى. تۇتاس شىعارما بىلاي تۇرسىن, ءار بولىمىندەگى ءبىر ءۇزىندىنى كەسىپ الىپ سويلەتسە دە كوپتەگەن جايتقا كۋادار بولامىز.

ياندەكس.مەتريكا