ۇلى بۇقار جىراۋشا تولعاساق, «حاننىڭ جاقسى بولماعى – قاراشىنىڭ ەلدىگى. قاراشى حالىق سىيلاسا, التىننان بولار بەلدىگى». دەمەك حالىقتىڭ سانا-سەزىمىنە سىيمايتىن دۇنيەنى ەل سەنىمىن ارقالاعان كوشباسشى ۋاقىتى جەتپەي ايتا بەرمەيدى. «جۇرت توڭكەرىلىپ قۇبىلعان ساعىمداي, شىنعا شىداپ, ىنتىماعىن قوسا الماس» (اباي) دەڭگەيدە قالىپ قويسا, سوناۋ قاڭتار ايىنىڭ باسىندا مەملەكەت باسشىسى «جاڭا جىل مەن ءۇشىن قاستەرلى مەرەكە ەمەس. ونىڭ ۇستىنە, ءوزىمىزدىڭ ءتول جاڭا جىلىمىز – ءاز ناۋرىزدى ەستەن شىعارماعان ءجون. بۇل مەيرام – تىرشىلىكتى تۇلەتە كەلەتىن ناعىز تابيعي جىل باسى» دەمەس ەدى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ باستاپقى شيرەگىندەي ەمەس, قازىر ەل وسكەن. كۇنتىزبەلىك جاڭا جىلدى وتباسىلىق مەرەكە رەتىندە وتكەرىپ, ناعىز جىل كەلەتىن ناۋرىز مەيرامىن اسىعا كۇتەدى. كوشپەلى جۇرتتىڭ بايىرعى ادەتى عانا ەمەس, التى اي قىستىڭ كوبەسىن سوككەن ءتاڭىرىنىڭ راحمان نۇرىنا ەلجىرەيدى. جىلدان-جىلعا امالداپ جەتكەنىنە قۋانادى.
ءۇشىنشى ۇلتتىق قۇرىلتاي وسى امال كۇنىنە بەلگىلەنگەنى دە تەگىن دەيسىز بە؟ ەرتەرەكتە ۇلكەندەر «ەسكىشە ناۋرىزدىڭ 13-نەن 14-نە قاراعاندا تۋادى» دەپ وتىراتىن. ول ءبىر ايماقتا ناۋرىز, ءبىر جاقتا امال (حامال – ءۇشىنشى اي) بولىپ اتالىپ جۇرسە, ەندى ونكۇندىك ناۋرىز بولىپ ناقتىلانىپ كەلەدى. كوكتەمنىڭ العاشقى كۇنى, جاڭا جىلدىڭ توبەسى كورىنگەن ۋاقىت – بۇل. دەمەك, ءبىر جىلدى ارتقا قالدىرىپ, جاڭا جىل باسىندا امان-ەسەن قاۋىشقانعا نە جەتسىن! وسىنى تاپ باسقان پرەزيدەنت «ەڭ الدىمەن بارشاڭىزعا كورىسۋ كۇنى قۇتتى بولسىن دەگىم كەلەدى» دەپ باستادى ۇلتتىق قۇرىلتايداعى العاشقى ءسوزىن. قازاق حاندىعىنىڭ الاپاتىن اسىرعان قاسىم حان وردا تىككەن سارايشىققا ارقاسىن تىرەپ ۇلىس تويىنا جالعايتىن كورىسۋ كۇنىن باستاپ بەرگەندەي اسەر قالدىرعان جوق پا؟ بۇدان بىلاي 22 ناۋرىزعا دەيىن ءتۇنىن كۇنى, قاراڭعىسىن قىلاڭى جەڭگەن جارىقتىڭ تويىن تويلايمىز. جارىقتىڭ تويى – حالىقتىڭ تويى, ارينە. قازاق ەرتەدەن «جارىق دۇنيە» دەيدى. «جالعان ءومىر ەمەس! جالعان, ءومىر!» دەيدى. جارىققا جەتكەن ءومىردىڭ جالعاستىعىن تىلەگەنى. قاراڭعىنى جارىقتىڭ جەڭگەنى, ساۋلەنىڭ مولايعانى جاقسىلىقتىڭ كوبەيگەنىن بىلدىرەدى. قاي جەردە جاقسىلىق, جىلۋ بولسا, حالىق تا سوندا.
«جاپىراقتاردان ءتىل ءبىتىپ بالا قۇستارعا,
كوكتەمە كەلدى تاعى دا قازاقستانعا.
مەدەۋدىڭ مىناۋ ۇكىلى باسى بۇرقىراپ,
ساپارىن تارتتى سابىلىپ ساز الىستارعا…»
دەگەن تولەگەن ايبەرگەنوۆ جۇرەگىنە بىتكەن قۇشتارلىقپەن ۇلت پايداسىنا قام قىلىپ, جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنە الساق – نۇر ۇستىنە نۇر. ونىڭ العىشارتى دا بيىلعى ۇلىس تويىنىڭ باسىندا جولعا تاعى ءبىر مارتە قويىلعانداي. «مىسالى, كورىسۋ كۇنىنەن باستالاتىن مەيرام كەزىندە ءار كۇننىڭ ءوز اتاۋى بولادى. سونىڭ ءبىرى ۇلتتىق كيىم كۇنى دەپ اتالادى. باسقا جۇرت قازاقتى كيىمىنەن تانيتىن بولۋى كەرەك», دەدى مەملەكەت باسشىسى. مىنا بەيبىت زاماندا ۇلت پايداسىنا قام قىلۋدىڭ ءبىر جولى – اۋەلى قازاقشا سويلەپ, ۇلتتىق كيىم كيۋ ەكەنىن تۇسىنەتىن كەز باياعىدا بولعان. مىڭجىلدىق ادەبيەتى مەن ونەرى بار, ەجەلدەن ەلدىكتىڭ تۋىن تىگىپ, ىشكى مادەنيەتى قالىپتاسقان قازاق سويلەۋ مەن كيىنۋدەن كەيىن قالماعانىن ءبىلۋ ءوز الدىنا, ونى جاپپاي جۇزەگە اسىرۋ ەڭ باستىسى. ەسكى كيىم ۇلگىسىن زامانعا ساي ىقشامداۋ جاعى جانە بار. وتاندىق كيىم ۇلگىلەرى نارىقتى جاۋلاپ ۇلگەرمەسە دە, ارەدىك كەزدەسىپ قالادى. بىراق كوپ ەمەس. وسى كۇنى بىرقاتار ۇيىمنىڭ قىزمەتكەرلەرى, ستۋدەنتتەر مەن وقۋشىلار زاماناۋي ستيلدەگى ۇلتتىق كوستيۋمدەر كيەتىنىنە كوز ۇيرەنىپ قالعانىن نەگە جاسىرايىق؟ اللا ازاتتىعىن بەرىپ, سوعان جول اشىپ تۇر, وندا نە تۇرىس؟ اركىم وزىنەن باستاسىن. ىسكە ءسات!
