ادەبيەت • 11 قاڭتار, 2023
ءبىر جوقتى ءبىر جوق تابادى. كەيدە كورگەن نارسەدەن ءبىر اسەرلەنەسىڭ دە, جاقسى ەكەن دەپ قوياسىڭ. بالەن دەپ ەشتەڭە ايتا المايسىڭ, بىراق اسەرى بويدان كەتپەي جۇرەدى. وي سالار, ۇلگى الار ەشتەڭە جوق سياقتى, نەگە ەكەنىن قايدام, ايتەۋىر ۇناپ قالعان. نەسىمەن ۇناعانىن تاعى بىلمەيسىڭ. مۇمكىن كينوتۋىندىنىڭ ورىندالۋ بارىسى, ونىڭ ءونبويىن ۇستاپ تۇرعان ءان-اۋەن, مۋزىكا ما دەگەن وي تۋادى. سويتسەك, كينوداعى ديالوگ جانە جوعارىداعىنىڭ ءبارى ەكەن عوي اسەر ەتۋشى.
رۋحانيات • 06 قاڭتار, 2023
قازاق ءان-كۇيىن تىڭداپ جۇرگەن ويلى قۇلاق پەن سەزىمتال ساناعا داۋلەتكەرەي شىعاي ۇلىنىڭ كۇيلەرى وزگەشە اسەر قالدىرارى ءسوزسىز. اتاقتى باپاس (داۋلەتكەرەي) دەگەندە نە تۇسەدى ەسىڭىزگە؟ نە تۇسپەيدى داۋلەتكەرەي دەگەندە ەسكە؟ ۇلى دالانىڭ بۇگىنگى ءبىر شەتى, كەزىندەگى كىندىك ورتاسى بوكەي ورداسىنان اق بوز اتىن ويقاستاتىپ ابىلقايىر حان باستاعان سۇلتاندار شىعا كەلگەندەي ەلەستەيدى. ۇلتىنىڭ ارى مەن جۇرتىنىڭ تۇتاستىعىنا بولا تۋ كوتەرگەن اقسۇيەك تۇقىمنىڭ اسىل مۇراتى اتوي سالادى. كۇي ونەرىندەگى تورە تارتىس, سونى جوسىن نە عالاماتتارعا جەتەلەيدى. ۇلتتىڭ تابانىنا كىرگەن شوڭگە مەنىڭ ماڭدايىما قادالسىن دەپ وسكەن التىن اۋلەت ماڭدايىنا تۇتقان اقسۇيەك ونەر سالتانات قۇرادى. بۇل ايتقاندارىمىزدىڭ ءوزى ءۇستىرت بولار ەدى. اسىل تەك, اقسۇيەك ونەر وسى قۇبىلىستار عانا ما؟ سول اسىل, بەكزادا تەككە ءتان ماحاببات پەن مىنەز. قىسقاسى بويلاپ بولمايدى, تەك كۇيلەرىن تىڭداي-تىڭداي تاربيەلەنۋ كەرەك. سونداي اسقاق ءارى كىرپياز سانا مەن رۋحقا قۇلاش ۇرا السا قانداي عالامات؟!
رۋحانيات • 30 جەلتوقسان, 2022
مىرجاقىپ دەسە – «ويان, قازاق!», «ويان, قازاق!» دەسە – مىرجاقىپ ەسكە تۇسەدى. سونى ساناعا ورنىقتىرىپ, بەكىتە تۇسەر سەريال دۇنيەگە بيىل كەلدى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس شىعار. «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسىنىڭ تاپسىرىسىمەن تۇسىرىلگەن «مىرجاقىپ. ويان, قازاق!» سەريالى جارىققا شىققالى ەلدىڭ ىقىلاسىنا بولەندى. جاقسى پىكىرلەر ايتىلدى. ءبىز تۋىندى باستالعان بەتتە «ويبۋي, «احمەت. ۇلت ۇستازى» سەريالىندا ويناعان مىرجاقىپتىڭ ءوزى دۇرىس ەدى-اۋ» دەپ قىلپ ەتە قالعانبىز. سويتسەك, شىعارماشىلىق توپ قاتەلەسپەپتى. ەڭ باستىسى, جاقاڭ (مىرجاقىپ دۋلات ۇلى) ءرولىن سومدايتىن ءارتىستى و باستا, احمەت بايتۇرسىن ۇلىن تۇسىرگەندە جاڭىلماي ءدال تاپقان. باستى ءرولدى سومداعان باقىت قاجىباەۆ بۇل جولى دا الىپ شىعا العان جاقاڭدى.
ادەبيەت • 30 جەلتوقسان, 2022
جىلقىشىنىڭ بالاسىنا نەمەسە جىلقىشىعا ءومىر اتتىڭ ۇستىنەن, جىلقىنىڭ قۇلاعىنان باستالادى. «س.سەيفۋلليننىڭ «تاۋ ىشىندە» ءانى اياڭشىل اتتىڭ ءجۇرىسىن ەسكە سالادى» دەگەنىن ءبىر ەمەس, بىرنەشە ەستى ادامنان ەستىگەم. قازىرگى موتوتسيكل مىنگەن جىلقىشىلار تۇسىنبەۋى مۇمكىن, نەگىزى اتتىڭ ءۇستى, ونىڭ ەلەڭدەگەن قۇلاعى – نەبىر دۇنيەنىڭ كوزىن اشادى. جۇرەگى بار ادامدى تابيعي تەپە-تەڭدىككە (ۇيلەسىم), ەستى ارناعا تۇسىرمەي قويمايدى. جول جورعاسى بار جەلىستى اتقا تاقىمىڭ ءبىر ءتيدى ەكەن, تولقىتىپ الا جونەلەدى. بالكىم ءسىز بۇرىن ولاي تولقىپ تا كورمەدىڭىز؟ ال ەلەڭدەگەن قۇلاعى اينالاداعى ءارتۇرلى قۇبىلىستى اڭداتقىش سەزىم نۇكتەسى سەكىلدى... مۇنى ارىدە تامىرىنان تارتىپ جەتكىزۋشى اسقار سۇلەيمەنوۆ بولسا, بەرىدە اقىن عالىم جايلىبايدىڭ ولەڭدەرىنەن اڭعارامىز.
وقيعا • 28 جەلتوقسان, 2022
ەلدىڭ ءبارى ۇزدىگە كۇتكەن ديماش بۇل كونتسەرتتە سوڭىنا قاراي شىقتى. «استانالىق تىڭدارماندارمەن كەزدەسپەگەلى دە جىلدار ءوتىپتى», دەدى. اۋزىنا التى قۇرلىق قاراعان ءانشى قازاقى بولمىسى مەن ءسوز ساپتاسىنان تانباعان, حالىقتىڭ اراسىنا كىرىپ-شىعىپ, ەلگە ىقىلاسىن تانىتتى. سونىسىنا ساي شەكسىز قوشەمەتكە بولەندى.
ادەبيەت • 21 جەلتوقسان, 2022
تاريحي انالار بەينەسىن سومداعان
دالا سىرى داۋىرلەردىڭ مۇڭى مەن جىرى, ادامزاتتىڭ ءۇنى ارقىلى اسپەتتەلىپ جاتسا, ەل مەن جەر تاريحىنداعى انالار ءرولىن قايدا قوياسىز؟ وسىناۋ ۇلى دالاداعى ۇلاعاتتى ۇرپاقتى دۇنيەگە اكەلىپ قانا قويماي, باعىپ-قاعىپ جەتكىزۋشى, ماحاببات پەن مەيىرىم سىيلاۋشى, كەرەك كەزدە ەلدىك پەن ەرلىكتىڭ تۋىن كوتەرگەن انالار بەينەسىنىڭ تۇتاس گالەرەياسىن حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى ءشاربانۋ بەيسەنوۆانىڭ شىعارماشىلىعىنان كورە الامىز.
رۋحانيات • 16 جەلتوقسان, 2022
قاتتى جەرگە تۇرعان قاق ەمەس, ۇلت دەگەن وزىنە جايلى ۇلى مەكەنگە لىقسىپ كەپ بىتكەن تەڭىز نە مۇحيت سياقتى. ول ءوز ەركىمەن شالقىپ جاتۋى ءۇشىن ماڭدايىنا التىن ارىپپەن جازىلعان ازاتتىعى بولۋى ءتيىس. ءبىز كۇن سايىن قىزمەتكە سونى سەزىنىپ بارىپ كىرىسسەك, التىن باسىمىز توردە! دەمەك ۇلت اياۋلى ازاتتىق ءسوزىن ۇران قىلىپ ۇستاپ وتۋگە بورىشتى.
ادەبيەت • 13 جەلتوقسان, 2022
سىرباي ماۋلەنوۆتىڭ «اق ءتۇن» دەگەن ولەڭى بار. اقىننىڭ تاماشا تۋىندىلارىنىڭ قاتارىنان سول كەزدەگى لەنينگراد (قازىرگى تاريحي پەتەربور) ءتۇنىنىڭ سىر-سيپاتىن ولەڭ تىلىندە وزگەشە اسپەتتەيدى. اسىرەسە ەسىل بويىندا استانانىڭ اق تۇندەرىن كەشىپ كەلە جاتقاندا سىربايدىڭ وسى ولەڭى ەسكە تۇسەدى. ءبىز پەتەربوردىڭ اق تۇندەرىن كورگەن جوقپىز.
ونەر • 05 جەلتوقسان, 2022
«وندا ءبىر سۇمدىق سىر بار ەستىلمەگەن» دەيدى عوي مۇقاعالي ماقاتاەۆ قازاقتىڭ قارا ولەڭى تۋرالى. تۋرا وسى ءسوزدى قازاقتىڭ كۇي ونەرىنە دە قاراتا ايتۋعا ابدەن بولادى. تەك الاش توپىراعىنا ءتان ونەر اتاۋلىنىڭ ىشىندە كۇي, ونىڭ ىشىندە كەتبۇعانىڭ «اقساق قۇلانى» ەكىباستان سولاي. تىڭداعان سايىن ءارى-ءسارى كۇيگە سالادى. قازاق كۇيلەرى, ونىڭ ىشىندە دومبىرادا تارتىلاتىن تۋىندىلاردىڭ ىلكى باستاۋى وسى تۋىندىدان باس قۇرايتىنداي سەزىلەدى. دومبىرا اسپابىنا قاتىستى كەيبىر تاريحي وقيعالاردىڭ وسى كۇيدىڭ شىعۋى مەن اياقتالۋىنا بايلانىستى ايتىلاتىنى تاعى تەگىن ەمەس.
ونەر • 30 قاراشا, 2022
قازاق كۇي ونەرى دەگەندە, ونىڭ ۇلكەن مەكتەبىنە جاتاتىن شەرتپە كۇيلەرگە سوقپاي كەتە المايمىز. وسى ورايدا, 1-3 جەلتوقسان ارالىعىندا الماتىدا وتەتىن رەسپۋبليكالىق «شەرتپە كۇي» ءداستۇرلى مۋزىكا فەستيۆالى – ۇلت رۋحانياتىن ناسيحاتتاۋدا ۇلكەن وقيعاعا اينالماقشى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, كۇيشى جانعالي جۇزباەۆ ءمالىم ەتتى.
