رۋحانيات • 22 اقپان, 2025
حالقىمىز جىلقى ت ۇلىگىن «ەر قاناتى – ات» دەپ اسپەتتەگەن. بابالارىمىز جىلقى ت ۇلىگىن اسىلداندىرۋ ارقىلى ونى ءتۇر نەمەسە تۇسكە ءبولىپ دامىتقان. وسىنداي قازاق جىلقىسىنىڭ ءبىر ءتۇرى – قازانات. مىسالى, ماحامبەت جىراۋ «ارعىماقتان تۋعان قازانات», «قازاناتتان تۋعان قازمويىن», دەپ جىرلاسا, قىرعىز حالقىنىڭ ەپوسى «ماناستا»: «ايقاي شىقسا ساسپاعان, اي قاراڭعى تۇندەردە, اياعىن اعات باسپاعان, قارابايىر قازانات...» دەگەن جولدار بار. وسى ورايدا, قازاقتىڭ ءتول جىلقىسى قازانات تاريحىن زەرتتەپ جۇرگەن تۇلعانىڭ ءبىرى – جازۋشى-جۋرناليست, قازاناتتانۋشى سادىبەك تۇگەل.
تاريح • 21 اقپان, 2025
ارقانىڭ اقان سەرىسىن (1843–1913) اركىم-اق بىلەدى. ارتىندا قالعان ءانى مەن جىرى, تايعاق تاعدىرىن اركىم ارقيلى ايتادى. سونىڭ ءبىرى – مىنا ءبىر اڭگىمە. بۇنى كوكشەتاۋلىق جىلقىباي امالدىق ۇلى ەسىمدى جەرگىلىكتى قاريادان ولكەتانۋشى مۇقاش ماجىكەەۆ جازىپ الىپ, ارقا وڭىرىنە تانىمال اقىندار ارىستانباي, جاناق, شاشۋباي, ماياسار, قۇلتۋما, ت.ب. شىعارمالارىمەن بىرگە قورعا ء(اوي, ق.828) تاپسىرعان ەكەن.
وشپەس داڭق • 14 اقپان, 2025
«مۇگەدەك بولساق تا, ءبىرىمىز ءتىرى قالساق...»
زاڭعار جازۋشى ءىلياس ەسەنبەرليندى ءبىز ۇلتىنىڭ تاريحي ساناسىن كوركەم ادەبي شىعارمالار ارقىلى وياتقان قايراتكەر قالامگەر دەپ بىلەمىز. بىراق ونىڭ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان مايدانگەر ەكەنى كوپ ايتىلا بەرمەيدى.
تالبەسىك • 14 اقپان, 2025
قازاق دالاسىنا كەڭ تاراعان اۋشى قۇستاردىڭ ءبىرى – بوكتەرگى. عىلىمي ورنيتولوگيا بۇل قۇستى سۇڭقار تەكتەستەر تۇقىمىنا جاتقىزىپ ءجۇر. جەمىن ۇشىپ ءجۇرىپ اۋلايدى.
مىڭ ءبىر مىسال • 12 اقپان, 2025
اتاقتى قۇنانباي قاجى سوزگە شەشەن, مىنەزدى ادام بولعانى بەلگىلى. سونىڭ ءبىر دالەلى – م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ قولجازبا قورىندا (ق.914) ساقتالعان مىنا ءبىر ءماتىن. بۇل جازبانى سايلاۋبەك جاقىپوۆ تاپسىرعان ەكەن.
تاعزىم • 05 اقپان, 2025
استاناداعى ۇلتتىق مۋزەيدە الەمگە ايگىلى ويشىل, عۇلاما عالىم ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ تۋعانىنا 1155 جىل تولۋىنا وراي «ادامزاتتىڭ ۇستازى» اتتى مۋزەيلىك ءدارىس ءوتتى. اتاۋلى ءىس-شاراعا كورنەكتى عالىمدار, ەلوردا مەكتەپتەرىنىڭ وقۋشىلارى قاتىستى.
ميراس • 31 قاڭتار, 2025
شالعاي جاتقان قازاقتىڭ ءبىر وتاۋى – باي-ولكە ايماعى. بۇل جاقتا ۇلتتىق قۇندىلىق جاقسى ساقتالعان. سونىڭ ءبىرى – قازاقتىڭ قۇسبەگىلىك ونەرى. بايىرعى عۇرپىن بۇزباي دامىپ كەلەدى. سونىڭ اسەرى شىعار, وتكەن جىلى شاھاردىڭ شەت جاعىنا كورەر كوزگە كەرەمەت «ساياتشىلار سارايى» سالىنىپتى.
تۇلعا • 31 قاڭتار, 2025
استانا قالاسىنداعى «بوزوق» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىقتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن, بيىل تۋعانىنا 110 جىل تولىپ وتىرعان كورنەكتى جازۋشى, تاريحي تاقىرىپتارعا تۇرەن سالعان قالامگەر ءىلياس ەسەنبەرليندى ەسكە الۋعا ارنالعان «ەسەنبەرليننىڭ رومانىنداعى تاريحي مۇرا» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. وعان استانالىق شىعارماشىلىق وكىلدەرى مەن ەلوردانىڭ №91 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ وقۋشىلارى قاتىستى.
ءداستۇر • 24 قاڭتار, 2025
حالقىمىزدىڭ ءومىر ءسۇرۋ سالتىندا سالبۋرىن (سالبۇرىن) اتتى اڭشىلىق-جاۋىنگەرلىك ءداستۇر بار. بۇل تۋرالى 2014 جىلى جارىق كورگەن «قازاقتىڭ ەتنوگرافيالىق كاتەگوريالار, ۇعىمدار مەن اتاۋلاردىڭ ءداستۇرلى جۇيەسى» اتتى كوپتومدىقتىڭ بەسىنشى تومىندا: «سالبۋرىن – سايات ادام اياعى جەتپەيتىن الىس قيىرعا توپتانىپ, ۇزاق ۋاقىتقا اڭ اۋلاۋعا شىعۋ», دەگەن انىقتاما بەرىلىپتى.
قوعام • 24 قاڭتار, 2025
استانا قالاسىندا « ۇلى دالا – 2024» جوباسى اياسىندا جەڭىمپاز دەپ تانىلعان شەتەلدىك قازاق اقىن-جازۋشىلار كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى. ءىس-شارانى ۇيىمداستىرعان – سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە قاراستى «وتانداستار قورى» مەن قازاقستان جازۋشىلار وداعى.
