Taza.kz
بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
227 ماتەريال تابىلدى

قوعام • 04 ناۋرىز, 2025

عۇن داۋىرىنەن بوزوققا دەي̆ىن...

ەلوردا تورىندەگى دوستىق ۇيىندە مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى «بوزوق» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىعى مەكەمەسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «حۋننۋ داۋىرىنەن بوزوققا دەيىنگى تۇركى مادەنيەتىنىڭ ۋربانيزاتسيالانعان كەڭىستىكتەرى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي سەمينار ءوتتى. اتالعان جيىن اياسىندا ءا.مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ باستاماسىمەن جارىق كورگەن «بوزوك – سرەدنەۆەكوۆوە گوروديششە نا رەكە يشيم» جانە «حۋننۋ – ۋسۋنسكي كومپلەكس اكتاس» اتتى قوس تۋىندىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.

اباي • 26 اقپان, 2025

حاكىم مەن اقىن

ابايدان ءتالىم العان شاكىرتتىڭ ءبىرى – بەلگىلى قيسساگەر ءھام اۋدارماشى, اتاقتى اقتايلاق ءبيدىڭ نەمەرەسى ءارىپ تاڭىربەرگەن ۇلى (1856–1924). اقىندىعىمەن قاتار ءارتۇرلى دەڭگەيدە بىرنەشە ءتىل مەڭگەرگەن, شىعىس جانە ورىس كلاسسيكالىق ادەبيەتىن وقىپ ءنار العان, قىسقاسى ءوز زامانىنىڭ وزىق ادامى.

رۋحانيات • 22 اقپان, 2025

قازاناتتىڭ قامقورشىسى

حالقىمىز جىلقى ت ۇلىگىن «ەر قاناتى – ات» دەپ اسپەتتەگەن. بابالارىمىز جىلقى ت ۇلىگىن اسىلداندىرۋ ارقىلى ونى ءتۇر نەمەسە تۇسكە ءبولىپ دامىتقان. وسىنداي قازاق جىلقىسىنىڭ ءبىر ءتۇرى – قازانات. مىسالى, ماحامبەت جىراۋ «ارعىماقتان تۋعان قازانات», «قازاناتتان تۋعان قازمويىن», دەپ جىرلاسا, قىرعىز حالقىنىڭ ەپوسى «ماناستا»: «ايقاي شىقسا ساس­پاعان, اي قاراڭعى تۇندەردە, اياعىن اعات باسپاعان, قارابايىر قا­زانات...» دەگەن جولدار بار. وسى ورايدا, قازاقتىڭ ءتول جىلقىسى قا­زانات تاريحىن زەرتتەپ جۇرگەن تۇلعانىڭ ءبىرى – جازۋشى-جۋرناليست, قازاناتتانۋشى سادىبەك تۇگەل.

تاريح • 21 اقپان, 2025

ورىنباي اقىننىڭ كوز جاسى

ارقانىڭ اقان سەرىسىن (1843–1913) اركىم-اق بىلەدى. ارتىندا قالعان ءانى مەن جىرى, تايعاق تاعدىرىن اركىم ارقيلى ايتادى. سونىڭ ءبىرى – مىنا ءبىر اڭگىمە. بۇنى كوكشەتاۋلىق جىلقىباي امالدىق ۇلى ەسىمدى جەرگىلىكتى قاريادان ولكەتانۋشى مۇقاش ماجىكەەۆ جازىپ الىپ, ارقا وڭىرىنە تانىمال اقىندار ارىستانباي, جاناق, شاشۋباي, ماياسار, قۇلتۋما, ت.ب. شىعارمالارىمەن بىرگە قورعا ء(اوي, ق.828) تاپسىرعان ەكەن.

وشپەس داڭق • 14 اقپان, 2025

«مۇگەدەك بولساق تا, ءبىرىمىز ءتىرى قالساق...»

زاڭعار جازۋشى ءىلياس ەسەنبەرليندى ءبىز ۇلتىنىڭ تاريحي ساناسىن كوركەم ادەبي شىعار­مالار ارقىلى وياتقان قايراتكەر قالامگەر دەپ بىلەمىز. بىراق ونىڭ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان مايدانگەر ەكەنى كوپ ايتىلا بەرمەيدى.

تالبەسىك • 14 اقپان, 2025

بوكتەرگى

قازاق دالاسىنا كەڭ تاراعان اۋشى قۇس­تاردىڭ ءبىرى – بوك­تەرگى. عىلىمي ورنيتولوگيا بۇل قۇستى سۇڭقار تەكتەستەر تۇقىمىنا جاتقىزىپ ءجۇر. جەمىن ۇشىپ ءجۇرىپ اۋلايدى.

مىڭ ءبىر مىسال • 12 اقپان, 2025

سۇعاناق كوك

اتاقتى قۇنانباي قاجى سوزگە شەشەن, مىنەزدى ادام بولعانى بەل­گىلى. سونىڭ ءبىر دالەلى – م.اۋە­زوۆ­ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ قول­جازبا قو­رىندا (ق.914) ساقتال­عان مىنا ءبىر ءماتىن. بۇل جازبانى سايلاۋبەك جاقىپوۆ تاپ­سىرعان ەكەن.

تاعزىم • 05 اقپان, 2025

ۇلى ۇستاز ۇلىقتالدى

استاناداعى ۇلتتىق مۋزەيدە الەمگە ايگىلى ويشىل, عۇلاما عالىم ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ تۋعانىنا 1155 جىل تولۋىنا وراي «ادامزاتتىڭ ۇستازى» اتتى مۋزەي­لىك ءدارىس ءوتتى. اتاۋلى ءىس-شاراعا كورنەكتى عالىم­دار, ەلوردا مەكتەپتەرىنىڭ وقۋشىلارى قاتىستى.

ميراس • 31 قاڭتار, 2025

ساياتشىلار سارايى

شالعاي جاتقان قازاق­تىڭ ءبىر وتاۋى – باي-ولكە ايماعى. بۇل جاقتا ۇلتتىق قۇندىلىق جاق­سى ساقتالعان. سونىڭ ءبىرى – قازاقتىڭ قۇسبەگىلىك ونەرى. بايىرعى عۇرپىن بۇزباي دامىپ كەلەدى. سو­نىڭ اسەرى شىعار, وتكەن جىلى شا­ھاردىڭ شەت جاعىنا كورەر كوزگە كەرەمەت «سايات­شى­لار سارايى» سالىنىپتى.

تۇلعا • 31 قاڭتار, 2025

تاريحي تاقىرىپقا تۇرەن سالعان

استانا قالاسىنداعى «بوزوق» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني مۋزەي-قو­رىقتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن, بيىل تۋعانىنا 110 جىل تو­­لىپ وتىر­عان كورنەكتى ­جازۋشى, تاريحي تاقىرىپتارعا تۇ­رەن سالعان قالامگەر ءىلياس ەسەن­بەر­لين­دى ەسكە الۋعا ار­نالعان «ەسەنبەرليننىڭ رومانىنداعى تا­ريحي مۇرا» اتتى دوڭ­گە­لەك ۇستەل ءوتتى. وعان استانالىق شى­عار­ما­شى­لىق وكىلدەرى مەن ەلور­دا­نىڭ №91 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەك­تەپ وقۋشىلارى قا­تىس­تى.

ياندەكس.مەتريكا