بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
1159 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 07 ناۋرىز, 2022

باتىر بايان

ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارىندا جارىق كورگەن «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىن اقتارىپ وتىرىپ, اتاقتى فيلولوگ عالىم, اكادەميك قاجىم جۇمالەۆتىڭ «مايدانداعى قازاق قىزدارى» اتتى شاعىن ماقالاسىن ۇشىراتتىق. وندا: «راۋزا شامشاتوۆا, ءاديا مولداعۇلوۆا ء(اليا شىعار), ەركە ورازباەۆا, بايان بايعوجينا, بالشەكەر احمەتوۆا, ت.ب. قازاق قىزدارى مايداندا ەرلىك كورسەتتى.

قوعام • 02 ناۋرىز, 2022

امانات – ازاماتقا پارىز

اتامىز قازاق «امانات مولشىلىق اكەلەدى, قيانات كەدەيلىك اكەلەدى» دەگەن. ياعني امانات بۇزىلعان جەردە قيانات قانات جايادى. ونداي ورتادا ىنتىماقتىڭ ىرگەسى سوگىلەدى, بەرەكەنىڭ قامالى بۇزىلادى.

رۋحانيات • 02 ناۋرىز, 2022

ەلدى ءسۇيۋدىڭ ۇلگىسى

اتا-بابالارىمىز الىمساقتان ۇستانىپ كەلە جاتقان يسلام دىنىندە «حۋببۋل-ۋاتان ءمينال-يمان» دەپ ايتىلاتىن ماعىناسى تەرەڭ ريۋايات, ياعني وسيەت بار. بۇل ۇعىمدى قازاقشا تاپسىرلەسەك, «ەلدى, وتاندى, جەردى ءسۇيۋ – يماننان» دەگەندى بىلدىرەدى ەكەن. دە­مەك پەندە بالاسىنىڭ ەلى مەن جەرىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى ءھام ادال ماحابباتى جۇ­رە­­گىنە سىڭگەن يمان قۋاتىمەن ولشەن­بەك. ابايشا ايتساق, «مازلۇمعا جانىڭ اشىپ, ءىشىڭ كۇيسىن, حارەكەت قىل, پايداسى كوپ­كە ءتيسىن, كوپتىڭ قامىن اۋەلدەن ءتاڭى­رى ويلاعان, مەن سۇيگەندى ءسۇيدى دەپ يەڭ ءسۇيسىن». دانا اتامىزدىڭ مىنا ءسوزىن تاپ­سىر­لەر بولساق, يمانى كامىل, ىقىلاسى كە­مەل ادام عانا ەلىن, جەرىن, وتانىن سۇيە الارى حاق.

تاريح • 02 ناۋرىز, 2022

قايىسباي بالۋاننان قالعان بەلگى

قىتاي-شىڭجاڭ وڭىرىنە اتاعى شىققان قايىسباي ءيىس ۇلى دەگەن ايگىلى بالۋان وتكەن. بالۋاننىڭ ءومىر تاريحىن زەرتتەگەن قالامگەر باياحمەت جۇماباي ۇلىنىڭ پايىمىنشا قايسەكەڭ 1890 جىلى شىڭجاڭ-التاي ايماعىنىڭ سارعۋسىن دەگەن جەرىندە دۇنيەگە كەلىپ, 1960 جىلى جەلتوقسان ايىندا شىڭگىل اۋدانى, ءبايشىن قىستاعىندا باقيلىق بولعان دەيدى.

رۋحانيات • 23 اقپان, 2022

جىلقىنىڭ ءدۇبىرى

قازاق تىلىندە «دۇبىرگە تولى دۇنيە» دەگەن تىركەس بار. بۇل ءسوز تەگىن ايتىلعان جوق. راسىندا, عالام دۇبىرگە تولى. مىسالى, اڭىراي سوققان اڭىزاق, الاقانشىق اق بوران, اقجورعا بۇرقاسىن, ىسقىرعان داۋىل, ودان قالدى سىركىرەي قۇيىلعان اقجاۋىن, تاسىرلاي توگىلگەن بۇرشاق, ءتىپتى باعزىدان بەرى كەلە جاتقان ءتول ونەرىمىز حالقىمىزدىڭ دومبىرا كۇيلەرىندە دە ءدۇبىر بار. سوندىقتان بولار, بابا قازاق مىنا عالامدى دۇبىرگە تولى دەپ ءبىراۋىز سوزبەن تۇيىندەگەن. وسى دۇبىرلەردىڭ ىشىندە ەڭ ماڭىزدىسى, كەرەمەتى – جىلقىنىڭ ءدۇبىرى. بۇل جايلى قاسيەتتى قۇراننىڭ «عاديات» سۇرەسىندە «تۇياعىنان وت شاشىپ, القىنا شاپقان, دۇبىرلەتىپ دۇركىرەپ جاۋدى جارىپ كىرگەن اتتارعا سەرت» دەگەن اياتتار بار.

تاريح • 20 اقپان, 2022

كۋچينسكي جانە قازاق دالاسى

ەلوردا تورىنەن ىرگە تەپكەن ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى «الاش» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ات سالىسۋىمەن مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ «الەۋمەتتىك ماڭىزدى ادەبيەت» باعدارلاماسى بويىنشا جارىق كورگەن بىرنەشە كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى.

سۇحبات • 17 اقپان, 2022

ەرجان ماقپىش ۇلى: شىڭعىس حاننىڭ «تۇمەنباسى» بولۋ باقىتى بۇيىردى

«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ №24 (30253) 4 اقپان 2022 جىلعى سانىندا كوپ سەريالى «شىڭعىس حان» تەلەفيلمىندە «وكىل اكە» مەڭلىكتىڭ ءرولىن سومداعان تالانتتى ءارتىس دالەلحان قادىر ۇلىمەن جۇرگىزىلگەن سۇحبات جاريالانعان بولاتىن. وسى سۇحبات بارىسىندا اتالعان تەلەسەريالدا تاعى ءبىر باستى ءرول – ناياحا نوياننىڭ وبرازىن جاساعان دارىندى اكتەر ەرجان ماقپىش ۇلى باۋىرىمىز تۋرالى دا ءسوز قوزعاعان ەدىك. ەندى مىنە ءۇرىمجى قالاسىندا تۇرىپ جاتقان ەرجان باۋىرىمىزبەن حابارلاسىپ, ەكەۋارا وربىگەن اڭگىمە بارىسىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز.

ادەبيەت • 16 اقپان, 2022

ءسۇيىنباي اقىننىڭ سۋرەتى

ۇلكەن جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ «جەتىسۋ اقىندارىنىڭ التىن دىڭگەگى» دەپ باعا بەرگەن ءسۇيىنباي ارون ۇلىنىڭ بەينەسى تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى ءتول ۆاليۋتامىز ء«ۇش تەڭگە» ارقىلى كوپشىلىككە تانىس بولدى. اقىننىڭ بۇل فوتوسى ءوزى دۇنيەدەن وتكەن سوڭ جەتپىس جىلدان كەيىن سالىنسا, ونى بەينەلەگەن ادام قازاق سۋرەت ونەرىنىڭ مايتالمانى ءابىلحان قاستەەۆ ەكەن.

رۋحانيات • 13 اقپان, 2022

ۋاقىتتى ورنالاستىرۋ

ساليقالى, سالماقتى, تۇلا بويىنا ءىلىم-ءبىلىمنىڭ ءنارى سىڭگەن اتاقتى عالىم اقىرىن باسىپ, اۋديتورياعا كىردى. ءوزىن كۇتىپ وتىرعان شاكىرتتەرىنە كوزىلدىرىگىنىڭ ۇستىنەن اسىقپاي-اپتىقپاي بارلاي قاراپ الدى دا: ء«بىز بۇگىن ۋاقىتتى ورنالاستىرۋ جونىندە ساباق وتەمىز» دەدى دە, سومكەسىنەن ۇلكەن شىنى ىدىستى ەپپەن الىپ شىعىپ, ەپپەن ۇستەلدىڭ ۇستىنە قويدى.

ايماقتار • 10 اقپان, 2022

ساپار ورتالىعى سالىنىپ جاتىر

تۇركىستان قالاسىندا ورنالاسقان «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى جانىنان عۇلاما عالىم قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ قىزى گاۋھار انا كەسەنەسىنە كەلۋشىلەرگە ارنالعان ساپار ورتالىعى سالىنىپ جاتىر.

ياندەكس.مەتريكا