Taza.kz
بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
1161 ماتەريال تابىلدى

تانىم • 28 ءساۋىر, 2022

بەيبىتشىلىككە قورعان بولعان بىتىمگەرلەر

وتكەن عاسىردىڭ اياعىندا كەڭەس وداعى ىدىراپ, ونىڭ قۇرامىندا بولعان وداقتاس رەسپۋبليكالار تاۋەلسىزدىككە ۇمتىلعان ەلەڭ-الاڭ جىلدارى الەم نازارىن اۋدارعان وتتى وقيعا – تاجىك-اۋعان شەكاراسىنداعى قاقتىعىس ەدى. بيىل بۇل وقيعاعا 30 جىل تولىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى جاقىندا ەلوردا تورىندە ورنالاسقان اسكەري-تاريحي مۋزەيدە «ەرلىككە جەتەلەگەن جول» اتتى كورمە اشىلىپ, مىڭعا تارتا ءارتۇرلى جادىگەر كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى.

پىكىر • 27 ءساۋىر, 2022

ەرتە تۇرۋدىڭ نىعمەتى

بۇرىنعى وتكەن بابالارىمىزدان بىزگە جەتكەن: «ەرتە تۇرعان جىگىتتىڭ ىرىسى ارتىق, ەرتە تۇرعان ايەلدىڭ ءبىر ءىسى ارتىق» دەيتىن وسيەت بار. ياعني كونەدەن كەلە جەتكەن بۇل ءتامسىلدى تاپسىرلەر بولساق, اتقان تاڭمەن تالاسىپ ەرتە تۇرعان جىگىتتىڭ وتباسىلىق

تانىم • 26 ءساۋىر, 2022

ءجۋرناليستىڭ جەكە زاتتارى مۋزەيگە تاپسىرىلدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۋزەيىنە قازاق تەلەۆيزياسىندا 50 جىلعا جۋىق قىزمەت اتقارعان جۋرناليستيكا ارداگەرى نۇرتىلەۋ يمانعالي ۇلى قولدانعان زاتتارى تابىستالدى. بۇل ىسكە باستاماشىلىق تانىتقان قالامگەردىڭ زايىبى قارلىعاش تابۋلدينوۆا ەكەن.

تانىم • 26 ءساۋىر, 2022

پايعامباردىڭ حاتى

مۇسىلمان بالاسىنا تۋرا جولدى نۇسقاۋشى, ەكى دۇنيەنىڭ ساردارى, اللانىڭ ادام بالاسىنا جىبەرگەن سوڭعى پايعامبارى مۇحاممەدكە قاتىستى بۇگىنگە جەتكەن قۇندى جادىگەر كوپ ەمەس. دەسەك تە, اللا ەلشىسىنىڭ حيجرانىڭ 6-شى جىلى (628 جىلى) ۆيزانتيا يمپەرياسىنىڭ پاتشاسى يراقليگە جازعان حاتى ساقتالعان.

قازاقستان • 25 ءساۋىر, 2022

قورعانىس جايلى قۇجاتتار

ەلورداداعى ۇلتتىق مۋزەيدە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىل تولۋىنا وراي «قۋاتتى ارميا – قۋاتتى قازاقستان» اتتى كورمەنىڭ اشىلۋى ءوتتى.

پىكىر • 22 ءساۋىر, 2022

تاۋەلسىزدىك تىرەكتەرى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى ماڭىزدى ماقالاسىندا: «تاۋەلسىز ەل بولۋ ونى جاريالاۋمەن نەمەسە مەملەكەتتىڭ ىرگەتاسىن قالاۋمەن شەكتەلمەيدى. تاۋەل­سىز­دىك ءۇشىن ناعىز كۇرەس كۇندەلىكتى ەڭ­بەكپەن, ۇزدىكسىز ءارى دايەكتى ەلدىك ساياساتپەن ماڭگى جالعاسادى. ءبىز قۋاتتى تاۋەلسىز مەم­لە­كەتىمىزبەن عانا ۇلت رەتىندە جەر بەتىندە ساق­تالامىز. وسى اينىماس اقيقاتتى بەرىك ۇس­تانۋىمىز قاجەت. «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات!» دەگەن ءبىر اۋىز ءسوز ماڭگى ۇرانىمىز بولۋعا ءتيىس» دەدى.

تاريح • 19 ءساۋىر, 2022

وتىز عاسىر بۇرىنعى شالبار

اقش-تىڭ ۆاشينگتون قالاسىندا 1921 جىلدان بەرى تۇراقتى جارىق كورىپ كەلە جاتقان Science News اتتى جۋرنال بار. بۇل باسىلىمدا عالامدى ەلەڭ ەتكىزەرلىك ءارتۇرلى جاڭالىقتار جارىق كورەدى. جۋىقتا جۋرنالدىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسىنان قحر باتىسىنداعى تارىم ويپاتىنان ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىسى كەزىندە تابىلعان, عۇمىرى 3000 جىلدىق جادىگەر-شالبار جايلى ايتىلىپتى.

ادەبيەت • 13 ءساۋىر, 2022

ۇلتتىڭ بايلىعى – فولكلورى

ءاربىر حالىقتىڭ جازۋ-سىزۋ تاريحى جانە قولداناتىن ءالىپبيى بار. قازاق حالقى حح عاسىردىڭ ءبىرىنشى شيرەگىنە دەيىن اراب گرافيكاسىن قولدانىپ كەلدى. وسى ءالىپبي ارقىلى كەم دەگەندە 10 عاسىردان استام ۋاقىت ۇلتتىڭ تاريحى, فولكلورى, گەنولوگيالىق شەجىرەسى, مەملەكەتتىك حات-حابار قۇجاتتارى جۇرگىزىلدى. پەتەربور قالاسىندا 1903 جىلى جارىق كورگەن «روسسيا» اتتى عىلىمي جۋرنالدا, «قازاقتىڭ ءداستۇرلى مادەنيەتىن – ءتىل تابيعاتىنا, وي-پىكىرىن جەتكىزە ءبىلۋ قابىلەتىنە, باي اۋىز ادەبيەتىنە, ونەرىنە قاراپ باعالاۋعا بولادى» دەگەن تۇجىرىم ايتىلىپتى. ءدال قازىر قولىمىزدا بار دەرەككوزىنە جۇگىنسەك: م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ قولجازبا قورىندا قازاق فولكلورىنىڭ ۇلكەن-كىشىلى 200 مىڭداي نۇسقاسى ساقتاۋلى تۇر.

تاريح • 12 ءساۋىر, 2022

جاۋ تىلىندا تۋعان قىز

جۋىقتا رەسەيلىك «ودنو­كلاسسنيكي» (OK.RU) اتتى الەۋمەتتىك جەلىدە مى­نا ءبىر فوتو جاريالان­دى. سۋرەتتىڭ استىنا «پار­تيزان قازاقتار! ەرلى-زايىپتى اعادىلوۆتەر جانە قىزى مايا. 1943 جىل» دەپ قىسقاشا انىقتاما بە­رىلگەن ەكەن. كوزى قاراقتى وقىرمان اعادىلوۆتەر جايلى تاريحتان حاباردار بولار. دەسە دە, اتالعان فوتوبەينەگە قاتىستى كومەسكى تارتقان وقيعالاردى تا­عى ءبىر جاڭعىرتا وتىرىپ, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سو­عىستا «پارتيزان قىزى» دەگەن اتپەن مايدان تاريحى­نا ەنىپ, كوركەم تۋىندى كەيىپ­كەرىنە اينالعان وتباسى جايلى ايتىپ وتسەك ارتىق بولماس.

ونەر • 11 ءساۋىر, 2022

جاۋىرىنعا جان بىتىرگەن

قازاق حالقىندا ەجەلدەن بەرى سۇيەكتەن بۇيىم جاساۋ ونەرى بار. اتاقتى كەسكىندەمەشى ءابىلحان قاستەەۆ: «مەن سۋرەت سالۋدى تاۋدىڭ بۇلاعىنان, قويدىڭ قۇلاعىنان, ەشكىنىڭ مۇيىزىنەن, انامنىڭ ويۋىنان ۇيرەندىم» دەگەنىندەي, قولىندا ءتورت ت ۇلىگى بار كوشپەندى حالىق مالدىڭ سۇيەگىن ءجىبىتىپ جونۋ ارقىلى, ورنەك سالۋ, ساندىقشا قاپتاۋ, مۋزىكالىق اسپاپتاردى ارلەۋ, ەر-تۇرمان جيەكتەۋ, ساندىك بۇيىمدارعا شەگەلىك جاساۋ سياقتى ىستەردى جەتىك يگەرگەن.

ياندەكس.مەتريكا