ينفوگرافيكا • 21 ءساۋىر, 2023
كەيىنگى كەزدەرى جاسوسپىرىمدەر اراسىندا زورلىق-زومبىلىق, الىمجەتتىك, بۋللينگ, سۋيتسيد وقيعالارى جيىلەپ كەتتى. وسكەمەن قالاسىنداعى قىزدار توبەلەسى, تۇركىستان وبلىسىنداعى وقۋشى قىزدىڭ ءولىمى, الماتى وبلىسىنداعى ءبىر مەكتەپتەگى وقيعا سالدارىنان ەكى بالانىڭ قايتىس بولۋى قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. جاس ۇرپاقتىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن وتباسى قۇندىلىقتارىن دارىپتەۋ ماسەلەسى كۇنى كەشە ۇكىمەت ۇيىندە وتكەن القالى جيىندا دا كوتەرىلدى. بالالارعا قاتىستى جانتۇرشىگەرلىك قىلمىستار جيىلەپ كەتكەنىن ايتقان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ: «سوراقى جاعدايلار وقۋشىلاردىڭ وزىنە قول جۇمساۋىنا سەبەپكەر بولىپ وتىر. ءتىپتى اتا-انالاردىڭ وزدەرى بالاسىنا قورلىق كورسەتىپ, ونىڭ ارتى قايعىلى جاعدايعا ۇلاسىپ جاتادى. وتباسىنداعى زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ جۇمىسى ءالسىز. جاۋاپتى مەكەمەلەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتى ويداعىداي ناتيجە بەرگەن جوق», دەپ بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى سىنعا الدى. راس, ەندىگى جەردە مۇنداي جانتۇرشىگەرلىك وقيعالارعا وكىنىش ءبىلدىرىپ نەمەسە سىرتتاي قاراپ وتىرۋ مۇمكىن ەمەس. سول سەبەپتى دە «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ كەزەكتى دوڭگەلەك ۇستەلىنە ءبىلىم مەن تاربيە سالاسىنا جاناشىرلىق تانىتىپ جۇرگەن قوعام مۇشەلەرىن جيناپ, كوكەيكەستى ماسەلەنى جان-جاقتى تالقىلاعان ەدىك.دوڭگەلەك ۇستەلگە ەلىمىزدىڭ بالا قۇقىعى جونىندەگى ۋاكىلى ارۋجان ساين, ءماجىلىس دەپۋتاتى امانجول ءالتاي, پەداگوگ-پسيحولوگ ءاسيا سەرىكوۆا, رەسپۋبليكالىق «Qazbilim» ورتالىعىنىڭ جانە استانا قالاسىنداعى ق.مۇحامەدحانوۆ اتىنداعى №90 ۇلتتىق گيمنازيانىڭ ديرەكتورى اياتجان احمەتجان ۇلى, ۇلىتاۋ وبلىسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ساپۋرا تولەكوۆا, استانا قالاسى پوليتسيا دەپارتامەنتى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارما باستىعىنىڭ ورىنباسارى قانات نىسانتاەۆ, اتا-انالار وكىلى, جۋرناليست دانيار ەسەن جانە «سەنىمەن بولاشاق» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى نۇركەن اسانوۆ قاتىسىپ, تاقىرىپقا قاتىستى وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
رۋحانيات • 21 ءساۋىر, 2023
ءار قازاقتى دوس تۇتۋدىڭ بۇرالاڭ جولى
ۇلى اباي ء«بىرىڭدى, قازاق, ءبىرىڭ دوس, كورمەسەڭ ءىستىڭ ءبارى بوس» دەگەن وسيەت قالدىرىپتى. بىراق, «قايران قازاعىمىز» ءالى دە بولسا قۇتىلا الماي وتىرعان رۋشىلدىق پەن جەرشىلدىك «دەرتى» قاراڭعىلىقتىڭ تاس تۇنەگىندە «بۇعىپ», قىر سوڭىمىزدان قالماي-اق قويدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەسپۋبليكالىق ماجىلىستە ەسكەرتكىشتەر قويۋداعى بەرەكەتسىزدىككە نازار اۋدارۋى تەگىن بولماسا كەرەك.
ەنەرگەتيكا • 20 ءساۋىر, 2023
جاڭعىرمالى ەنەرگەتيكانى دامىتۋ مۇمكىندىگى
پرەزيدەنت ايتقان «ورتاشا تابىس تۇزاعىنا» ءبىز 2013-2014 جىلدارى جان باسىنا شاققانداعى ىشكى جالپى ءونىم 13 مىڭ دوللارعا جەتكەننەن كەيىن ءتۇسىپ قالدىق. نەگىزى پرەزيدەنت ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ەلدەگى وزەكتى ەكونوميكالىق پروبلەمالاردى كوتەردى. ونى ەكونوميكالىق ءوسىم جانە نارىقتىق رەلسكە كوشۋ دەپ ەكىگە ءبولىپ قاراستىرۋعا بولادى. ەلىمىز ءالى كۇنگە مۇناي سەكتورىنان تۇسەتىن تابىسقا تاۋەلدى بولىپ قالىپ وتىر.
رۋحانيات • 20 ءساۋىر, 2023
قىتاي قازاق جازبا ادەبيەتىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى, ايگىلى اقىن تاڭجارىق جولدى ۇلىنىڭ (1903-1947) تۋ, ءوسۋ جولى الاش كەزەڭىمەن تۇسپا- تۇس كەلدى. ونىڭ ون جاسقا شىققان جىلى:جولدى اكەم ەدى باس قالقام,جيىلماي قاپتى-اۋ داستارقان.قاس قاققانشا بولعانى-اي,اۋزى-باسى تاس-تالقان, – دەپ ولەڭ شىعارعانىن ەسكەرسەك, الاش رۋحى قانات قاققان 1917-1918 جىلدار تاڭجارىقتىڭ بوزبالالىقتى بورانداتقان دەر شاعى ەدى.
سەنات • 20 ءساۋىر, 2023
تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ەرەكشە باقىلاۋدا
كەشە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭەيتىلگەن كەڭەس ءوتتى. جيىن بارىسىندا پرەزيدەنتىمىز جۋىردا وتكەن ءماجىلىس جانە ءماسليحاتتار سايلاۋى ساياسي رەفورمالاردىڭ ماڭىزدى كەزەڭى بولعانىن ايتتى. وسىلايشا, بيلىك تارماقتارىنىڭ تەپە-تەڭدىگى ورنىقتى.
ءبىلىم • 20 ءساۋىر, 2023
ساپالى ءبىلىم – ەل دامۋىنىڭ دىڭگەگى
قوعامنىڭ دامۋ كورسەتكىشى ءبىلىم سالاسىنىڭ دەڭگەيىنە بايلانىستى ەكەنى بەلگىلى. سوندىقتان ءبىلىم سالاسىنا كەلگەندە اۋەلى قوعامدى باي-كەدەي دەپ جىك-جىككە بولمەي, ءبىلىم الۋىنا تەڭدەي مۇمكىندىك قاراستىرۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن. ءبىلىم قازىرگى زامانعا ساي بولسا, وندا كەلەشەكتە جاس وسكىندەرىمىز باسەكەگە قابىلەتتى بولىپ جەتىلەدى. PISA حالىقارالىق زەرتتەۋىنە ۇڭىلسەك, كەيىنگى 10 جىلدىڭ كولەمىندە ەلىمىز ورتا ءبىلىم ساپاسى بويىنشا 80 ەلدىڭ ىشىندە ەلۋىنشى-الپىسىنشى ورىننان اسپاعان. مۇنىڭ سالدارىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كەڭەيتىلگەن كەڭەستە تارقاتىپ ايتىپ بەردى.
عىلىم • 19 ءساۋىر, 2023
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنت جانىنداعى عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى ۇلتتىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا «بارلىق ۋاقىتتا دامۋدىڭ باستى كىلتى عىلىم بولىپ سانالعانىن» اتاپ ءوتتى. بۇل تەزيس قاراپايىم بولسا دا, ەگجەي-تەگجەيلى نەگىزدەمەنى قاجەت ەتەدى.
تۋريزم • 19 ءساۋىر, 2023
تۋريزمگە سەرپىن بەرەتىن باستاما
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ VIII سايلانعان پارلامەنتتىڭ ءبىرىنشى سەسسياسىندا ەل دامۋىنا ۇلەس قوساتىن بىرنەشە ماڭىزدى ماسەلەنى ەرەكشە اتاپ ءوتتى. سونىڭ ىشىندە ۇكىمەت پەن پارلامەنتكە ءتۋريزمدى دامىتۋ ماسەلەسىنە باسا نازار اۋدارۋعا ءتيىس ەكەنىن جەتكىزدى.
الەم • 19 ءساۋىر, 2023
2023 جىلعى جاساندى ينتەللەكت يندەكسى
جاقىندا جاساندى ينتەللەكت يندەكسى بويىنشا «Artificial Intelligence Index Report 2023» اتتى ەسەپ جاريالاندى. مۇندا جىل سايىن سالىستىرىلعان, تالدانعان جاڭا دەرەكتەر ۇسىنىلادى. بۇل – ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ادامعا باعىتتالعان جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتىنىڭ (HAI) جەكە باستاماسى. بۇل جاساندى ينتەللەكتىنى جاۋاپكەرشىلىكپەن جانە ەتيكالىق تۇرعىدان دامىتۋ ماقساتىندا ماڭىزدى شەشىم قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
پىكىر • 18 ءساۋىر, 2023
دۇنيەدەن كوشكەنىمەن كوز الدىڭنان جارقىن دا جىلى جۇزدەرى كەتپەيتىن, سانادان كوڭىلدەرى مەن ىقىلاس نيەتتەرىنىڭ ىزدەرى وشپەيتىن بايكەن اعا ءاشىموۆ, ءابىش كەكىلباەۆ, كەنجەعالي ساعاديەۆ, ماقتاي ساعديەۆ, كاكىمبەك سالىقوۆ سىندى قازاقتىڭ الىپتارى ءوز تىرشىلىكتەرىندە سۆەتلانا جالماعانبەتوۆانى «سۆەتا», «سۆەتاجان» دەپ ءوز قىزدارىنداي ەركەلەتە ايتاتىن ساتتەرى قازىر ساعىنىشقا اينالدى.
