Banner
Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
3933 ماتەريال تابىلدى

ميراس • 29 ناۋرىز, 2024

جىردىڭ كەنى – بەسقالا

قازاقتىڭ جىراۋلىق ونە­رىندە بەسقالا جىراۋ­­لىق ءداستۇرىنىڭ ورنى بولەك. قازاق حالقى ەرتەدەن مەكەن ەتكەن ءامۋداريا بويىنداعى شىم­باي, حوجەلى, قوڭىرات, شابباز (قازىرگى بەرۋني), كونە ۇرگەنىش قالالارىن ەرتەدە بەسقالا دەپ اتاعانى تا­ريحتان بەلگىلى. بۇل ءوڭىر قازاقتارىنىڭ وزىنە ءتان جىراۋلىق, كۇيشىلىك, ان­شى­لىك ءداستۇرى عاسىرلار بويى قا­لىپتاستى.

قۇقىق • 29 ناۋرىز, 2024

سوت اكىمشىلىگى: اشىقتىق ايناسى

ۋاقىت العا وزعان سايىن زاماننىڭ سۇرانىسى مەن تالاپتارى وزگەرەتىنى انىق. زاماننىڭ اعىمىنا ساي, ەلىمىزدىڭ سوت جۇيەسىنە جاڭاشىلدىقتار ەنگىزۋ قاجەتتىلىگى تۋىندادى. وتكەن جىلى جوعارعى سوت جانىنداعى سوتتاردىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتى سوت اكىمشىلىگى بولىپ قايتا قۇرىلدى. ال سوت اكىمشىسىنىڭ اۋماق­تىق ورگاندارى دەپارتامەنت بولىپ وزگەردى. قا­زىر رەسپۋبليكانىڭ بارلىق وبلىسىندا سوت اكىم­شى­لىگىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى جۇمىس ىستەيدى.

پىكىر • 29 ناۋرىز, 2024

«بىرلىگىڭ كەتسە, نەڭ قالار؟..»

ۇلت بولىپ ۇيىسۋ, جۇرت بولىپ جۇ­مىلۋ جولىندا زيالى قاۋىم وكىل­دە­رى­نىڭ اتقارار ءرولى بولەك. اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ: «ىنتىماعى جاراسقان, ورتاق ماقساتقا ۇيىسقان ۇلت ەشقاشان ۇتىلمايدى. ەلدىڭ تۇتاستىعى زيالى قاۋىمنىڭ بىرلىگىنەن باستالادى. ەل اعالارى اۋىزبىرشىلىكتى جانە ۇرپاققا ونەگەلى بولۋى كەرەك», دەپ ۇلت زيالىلارىنا قاراتا ءۇن قاتتى.

تانىم • 28 ناۋرىز, 2024

قۇپيا قارىپ پەن جۇمباق جازبالار نەمەسە الەم عالىمدارى وقي الماعان سويلەم...

ادامزات بالاسىنىڭ ەۆوليۋتسيالىق دامۋىنا قاراي جازۋ ونەرى دە سان ءتۇرلى وزگەرىسكە ۇشىراپ, جەتىلۋ جولدارىنان ءوتتى. الەمدىك جازۋ تاريحىن زەرتتەۋشى عالىمدار ونىڭ دامۋ ديناميكاسىن زەردەلەۋ ناتيجەسىندە بۇكىل جازۋ جۇيەسىن ءۇش تۇرگە بولەدى. ولاردى عىلىم تىلىندە پيكتوگرافيالىق, يدەوگرافيالىق (يەروگليفتىك) جانە فونەتيكالىق دەپ اتايدى. كونە جازۋلاردى تانىپ-ءبىلۋ ارقىلى تۇرىك حالىق­تا­رى­نىڭ سان مىڭجىلدىقتى قۇرايتىن تاريحى بار, ەجەلدەن كەلە جاتقان كونە حالىقتاردىڭ ءبىرى ەكەنىن دالەلدەيتىن ء«ومىربايان تۋعان كۇننەن باستالادى», «جەر-جاھاندا ارعى اتاڭنىڭ ءىزى بار» اتتى زەرتتەۋ كىتاپتارىنىڭ اۆتورى, قالامگەر-عالىم, تاريحشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋ­رەاتى قويشىعارا سالعارا ۇلىنا جولىعىپ, جازۋ-سىزۋ جونىندە سىر شەرتىسكەن ەدىك. ادامزات بالاسىنىڭ ەۆوليۋتسيالىق دامۋىنا قاراي جازۋ ونەرى دە سان ءتۇرلى وزگەرىسكە ۇشىراپ, جەتىلۋ جولدارىنان ءوتتى. الەمدىك جازۋ تاريحىن زەرتتەۋشى عالىمدار ونىڭ دامۋ ديناميكاسىن زەردەلەۋ ناتيجەسىندە بۇكىل جازۋ جۇيەسىن ءۇش تۇرگە بولەدى. ولاردى عىلىم تىلىندە پيكتوگرافيالىق, يدەوگرافيالىق (يەروگليفتىك) جانە فونەتيكالىق دەپ اتايدى. كونە جازۋلاردى تانىپ-ءبىلۋ ارقىلى تۇرىك حالىق­تا­رى­نىڭ سان مىڭجىلدىقتى قۇرايتىن تاريحى بار, ەجەلدەن كەلە جاتقان كونە حالىقتاردىڭ ءبىرى ەكەنىن دالەلدەيتىن ء«ومىربايان تۋعان كۇننەن باستالادى», «جەر-جاھاندا ارعى اتاڭنىڭ ءىزى بار» اتتى زەرتتەۋ كىتاپتارىنىڭ اۆتورى, قالامگەر-عالىم, تاريحشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋ­رەاتى قويشىعارا سالعارا ۇلىنا جولىعىپ, جازۋ-سىزۋ جونىندە سىر شەرتىسكەن ەدىك. 

زەردە • 28 ناۋرىز, 2024

«قايران ءبىزدىڭ شەشەلەر...»

قازاق «بۇل جارىق الەم كۇننىڭ نۇرلى ساۋلەسىنەن, انانىڭ اق سۇتىنەن جارالعان» دەيدى انالاردى ەرەكشە قۇرمەتتەپ. انالاردى قالاي قۇرمەتتەسەك تە جاراسادى. انالار تۋرالى نەشەبىر اقىندار كەرەمەت سىرلى جىر جازىپ, سازگەرلەر اسەم ءان ارناپ, جازۋشىلار سانداعان قىزىقتى رومان, ­حيكايات پەن اڭگىمە جازىپ, قىلقالام شەبەرلەرى ءوز سۋرتتەرىندە انالار وبرازىن اسەرلى ورنەكتەپ, مۇسىنشى­لەر نەبىر عاجايىپ ەسكەرتكىشتەر ورناتتى. سونىڭ ءبىر ايعاعى – ءبىزدىڭ سۇيىكتى تاراز شاھارىنىڭ ورتالىعىنا ورناتىل­عان «اناعا تاعزىم» ەسكەرتكىشى. اسىل انالار قۇرمەتى­نە ارنالعان وسىنداي كورنەكتى ەسكەرتكىشتەر اقتوبەدە, اتىراۋدىڭ ماقات پەن بەينەۋىندە, قاراعاندى­نىڭ قارقارالىسىندا جانە باسقا دا جەرلەردە ورناتىل­عان. بۇل – كوپشىلىكتىڭ انالارعا دەگەن زور قۇرمەتى, حالىق­تىڭ اناعا دەگەن شەكسىز ماحابباتى.

ەگەمەن قازاقستان • 28 ناۋرىز, 2024

«حات قورجىن»

پىكىر • 28 ناۋرىز, 2024

جاستار جاڭاشىلدىعىنىڭ نەگىزى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ­تىڭ ۇلت­تىق قۇ­­رىل­­­تايدا سوي­لەگەن ءسوزىن تىڭداعاندا ۇلى اباي­­دىڭ «قازاققا كۇ­زەت­شى بولايىن دەپ, ءبىز دە ەل بولىپ, جۇرت بىل­گەندى ءبىلىپ, حالىق قا­تا­رى­نا قوسىلۋدىڭ قا­مىن جەيىك دەپ نيەتتەنىپ ۇيرەنۋ كەرەك» دەگەن جاناشىر ءسوزى ەرىكسىز ويعا ورال­دى. پرە­زيدەنت ويى­نىڭ اباي سوزى­مەن ۇن­دەسۋىن ونىڭ قۇ­رىل­تاي­دا ايتقان ەل بولۋ با­عى­تىنا ۇسىنعان التى قۇندىلىعى دالەل­دەي­دى.

تەحنولوگيا • 27 ناۋرىز, 2024

پايداسى پىلدەي, زيانى زىلدەي

جاھاندى دۇرلىكتىرگەن جا­ساندى ينتەللەكتىنىڭ كەر­نەۋى كۇننەن-كۇنگە كۇشەيىپ كەلەدى. ءوز بە­تىنشە ويلانا­تىن رو­بوت­تار كوبەيىپ, بار­لىق سالادا باسىمدىق العا­نىنا كۋا بولىپ وتىرمىز. ءتىپتى ءبىراز جۇمىس ورىندارىندا ادامداردىڭ ورنىن الماستىرىپ جاتىر. جۋرناليستەر دە بۇل ماسەلەدەن الشاق ەمەس. جاساندى زەردە تىلشىلەر قاۋىمىن ورگە شى­عارا ما, ورعا جىعا ما؟ ساراپتاپ كوردىك.

رۋحانيات • 27 ناۋرىز, 2024

ونەگە جولى

ءبىزدىڭ جاستىق شاعىمىز ناعىز دۋماندى ورتادا ءوتتى. 1982 جىلى سول كەزدەگى ەلىمىزدىڭ ماڭدايالدى وقۋ ورنى س.م.كيروۆ قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىنە قابىلدانىپ, ستۋدەنتتەر قالاشىعىنداعى جاتاق­حاناعا ورنالاستىق, جاڭادان اشىلعان عيماراتتا وقۋىمىزدى باستادىق. نەبىر تالانتتى اقىندار مەن جازۋشىلار, جۋرناليستەر ءبىلىم العان ءبىلىم ورداسىنىڭ كەزەكتى تولقىنى بولىپ ءبىز دە قوسىلدىق. الدىمىزدان سول كەزدىڭ وزىندە ادەبي قاۋىمعا تانىلىپ قالعان سۆەتقالي نۇرجان مەن كەنجەباي احمەتوۆ شىقتى. كەنجەباي اعا – پروزايك, سۆەتقالي اعا – اقىن. ءسويتىپ ەكى اقىن بولىپ جۇرگەندە كوپ ۇزاماي بولات قورعانبەكوۆ دەگەن اقىننىڭ كەلگەنى. ەندى ۇشەۋ بولدىق. ۇشەۋىمىز ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي بولدىق.

پىكىر • 27 ناۋرىز, 2024

ادال ەڭبەك ناتيجەگە جەتكىزەدى

«ادال ادام – ادال ەڭبەك – ادال تابىس». مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا وسى مىندەتتەردى بارشا قاۋىمعا جۇكتەي وتىرىپ, قوعامدىق قۇندىلىقتاردى جاڭعىرتۋ ءۇشىن ماڭىزدى قادامدار جاسالاتىنىن جەتكىزدى.

ياندەكس.مەتريكا