بۇل رەتتە المەرەكتىڭ تۋاجاتى, ازان شاقىرىپ قويعان ەسىمى مۇسىلمانبايدىڭ (كەيىن ورىسشا پۇسىرمان اتانىپ كەتكەن) 1758 جىلى قىتايعا ەلشىلىككە بارعان ساپارى, باستان كەشكەندەرى, اتا جولىن بايانداعانى وتە تارتىمدى جازىلعان. اتاسى المەرەكتىڭ تۇركىستانداعى حان كەڭەسى مەن بيلەر كەڭەسىنە قاتىسىپ, سول ءداۋىردىڭ وزەكتى ماسەلەسىنە قاتىستى ۇسىنىس ايتىپ, وي تولعاعانى نانىمدى سۋرەتتەلەدى. ابىزدىڭ ايگىلى ۇرپاقتارىنان ابايدىڭ اكەسى, اعا سۇلتان قۇنانبايمەن كەزدەسكەن تازابەك بي, البان-بۇعىنىڭ باسشىسى سۇڭعىلا سولتانبەك, 1916 جىلعى البان كوتەرىلىسىنىڭ كوسەمدەرى ۇزاق, جامەڭكە باتىرلار, قۇدايسىزدار قوعامىنا قارسى شىعىپ, شەتتەتىلگەن توقان بۋرا مولدا تۋرالى دەرەكتەر كىتاپتىڭ تانىمدىق قۇنىن ارتتىرا تۇسەدى. كەڭەستىك ساياساتقا شىعارماشىلىق يدەياسىمەن قارسى شىققان بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ اتا-باباسى – المەرەكتىڭ قۇرمان تارماعى جونىندە, شوقاننىڭ قارقارا ساپارىندا جول كورسەتكەن بابا قاشاعان بي, قاراكىسى قورام باتىر حاقىندا مول ماعلۇمات بەرىلگەن. سونداي-اق اكەسى مەڭلىاحمەت بالا كەزىندە باسىنا كەلىپ قۇران وقىعان, ءوزى بۇلاعىنان سۋ ءىشىپ, المەرەك زيراتىن جالپاق جۇرتقا جاريا ەتكەن دىنمۇحامەد قوناەۆ جايىنداعى جەكە تاراۋ – وقىرماننىڭ ولجاسى.
اۆتور وسى كىتاپتىڭ جاريالانۋىنا دەمەۋشىلىك كورسەتكەن ءبىر توپ ازاماتقا ريزاشىلىعىن بىلدىرەدى. «ۇلت قالامگەرىن سىيلاپ, ءوڭىر تاريحىنا دەن قويعان جەڭىس مىرزاحانوۆ, بەكتۇرسىن ءالىمجانوۆ, باقىتحان داۋلەتباقوۆا, المات الىمباەۆ, مىلىكاجدار ابىكەنوۆ, باقىت ۇمبەتجانوۆ, گۇلجيھان ابىكەنوۆا, عالىم ديحانباەۆ سىندى ازاماتتارمەن كەزدەسىپ, ولاردىڭ اتا-انا رەتىندە ۇل-قىزدارىن ەلدىك رۋحتا تاربيەلەپ جاتقانىنا ريزا بولدىم. تانىمدىق ادەبيەت, تۇلعالار ەڭبەگى اتا-انالار ارقىلى قوعامعا, جاس بۋىنعا جەتەدى. بۇلاردىڭ تاريحقا دەگەن ىقىلاسى – بارشا زامانداستارىنا ۇلگى», دەيدى جازۋشى.
وراز قاۋعابايدىڭ ء«از تاۋكە جانە المەرەك» كىتابى ەلىمىزدىڭ ورتالىق جانە سالالىق كىتاپحانالارىنا تەگىن تاراتىلادى.
جامبىل تىلەپوۆ,
مادەنيەتتانۋشى
