ەل ەرتەڭىن ايقىندار قۇجات

ەلباسىمىز قانداي كەزەڭ بولسا دا ءاردايىم حالىقتىڭ قامىن ويلاعان. وسىعان قازاق ەلىن جاڭا دامۋ بەلەستەرىنە كوتەرگەن قۇندى باع­دار­لامالارىمەن ستۋدەنت جاس­تاردىڭ ساناسىنا ويلار تاستاپ وتىر. مىنە, ەل دامۋىنىڭ, ءوسىپ-ءور­كەن­دەۋىنىڭ جاڭا بەلەسىندە ۇلت جوسپارىن جاريالادى. ۋني­ۆەر­سيتەتىمىزدىڭ جاستارى, ۇس­تاز­­دار قا­­ۋىمى مۇنى قۋانا قۇپ­تادى. بۇل باعدارلامادا قازاق ەلى­نىڭ ۇرپاق بولاشاعى جولىندا ۇلكەن بەت­بۇرىسقا بۋعانى ايقىندالعان.  ەل­باسىنىڭ ۇلت جوس­پارى – ەلدىڭ ەر­تەڭى. ماڭىزدى ستراتەگيالىق قۇجات. ءالى ەسىمدە, 1995 جىلى سەمەي­گە ارنايى ىسساپارمەن ەلباسىمىز كەلدى, القالى جيىن ءوتتى. وبلىس, اۋدان, قالا اكىمدەرى, مەكەمە باسشىلارى, اقساقالدار جينالىپ, پرەزيدەنتىمىزدىڭ قاتىسۋىمەن, يۋنەسكو كولەمىندە تويلاناتىن ابايدىڭ 150 جىلدىعىن بيىك دارەجەدە وتكىزۋ تۋرالى كە­ڭەس ءوتتى. ول كەزدە مەن تەح­نو­لو­گيا­­لىق ينستيتۋتتىڭ رەكتورى ەدىم. ەلباسىنا جاڭادان سالىنىپ جاتقان گلينكا كوشەسىندەگى تەحنولوگيالىق ينستيتۋتتىڭ, قا­زىر­گى شاكارىم اتىنداعى ۋني­ۆەرسيتەتتىڭ 12 قاباتتىق جاڭا عي­ماراتىن كورسەتتىك. ستۋدەنتتەر ءۇشىن جاڭا عيماراتتىڭ سالىنۋىنا وسىلايشا ەلباسى تىكەلەي ىقپال ەتتى جانە ونىڭ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ, ءسويتىپ, حالىق يگىلىگىنە قىز­مەت ەتۋ مەنىڭ ومىرىمدەگى تاعى ءبىر بيىك بەلەستى باعىندىرۋ بولدى. بۇ­دان كەيىن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سپورت كەشەنىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىستى. سوندا تاڭعالعانىم, ەلباسى سۋعا ءجۇزۋ, ۆولەيبول ويناۋ سياقتى سپورتتىڭ كوپتەگەن تۇرلەرىن جاقسى مەڭگەرگەن ەكەن.  ەلباسى مەنەن «سەمەيدىڭ تىنىس-تىرشىلىگى, جاعدايى قالاي؟ بۇل ساپارىمنىڭ بارىسىندا وزدەرىڭنىڭ, ياعني حا­لىقتىڭ قانداي تىلەگى بار, سونى بىلگىم كەلەدى؟» دەپ سۇرادى. مەن بىلاي دەدىم: «قۇرمەتتى ەلباسى, قا­زاقتا ماقال بار: «جاقسى كەلسە قۇت بولادى» دەگەن, ءسىزدىڭ كەلگەنىڭىز ءبىز ءۇشىن, ارينە, جاقسىلىقتىڭ نىشانى, جاستار ءبىلىم الاتىن وقۋ ورنى عيماراتىنىڭ سالىنۋى­نا قارجى بەرىلدى. قالانىڭ كو­شەلەرى دە جيناقىلانىپ, تازارىپ قالدى. حالقىمىزدىڭ ءسىز­گە دەگەن سەنىمى ەرەكشە, ءسىزدىڭ كە­لۋىڭىز جاقسىلىقتىڭ نىشانى دەپ ەڭسەلەرىن تىك ۇستاپ ماقتانىش سەزىمدە ءجۇر» دەدىم. شىنىندا دا, ەلباسى ەل قامىن ويلايتىن بىردەن-ءبىر كوشباسشى. پرەزيدەنتىمىز ءوزىنىڭ كەزەكتى جول­داۋىندا ەكونوميكالىق جانە الەۋ­مەتتىك جەتىستىكتەرمەن قاتار ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاققا ەرەكشە كوڭىل بولگەندىگى قۋانتتى. ءبىلىمدى وندىرىستە جۇمىس ىستەۋ ارقىلى شىڭداۋ كەرەك, وقۋ مەن ەڭبەك ەگىز دەگەن عوي. «مەن جاستارىمىزدى جۇمىسشى ماماندىعىن بەلسەندى مەڭگەرۋگە شاقىرامىن. جۇمىسشى ماماندىقتارىن مەڭگەرۋ كەرەك. كەزىندە مەن دە جۇمىسشى كيىمىن كيۋ­دەن باستادىم, دومنا پەشى وت-جالىنىنىڭ جانىندا تۇردىم. ۇلگى الىڭدار! جىلدار وتەدى, بىراق, وسى ومىرلىك تاجىريبەلەرىڭ, سەندەر قانداي ءومىر جولىن تاڭداپ الساڭدار دا, مىندەتتى تۇردە كادەلەرىڭە جارايدى», دەگەن جىلى لەبىزدىڭ وزىندە قانشاما تەرەڭ ماعىنا جاتىر, ءتۇ­سىنگەن ادامعا. سونىمەن قاتار, پرەزيدەنت رۋ مەن تايپاعا ءبولىنۋ ۇلتتىق تۇ­تاستىقتان ايىرىلۋدىڭ وتە قاۋىپ­تى ءتۇرى بولىپ سانالاتىنىن جەتكىزدى. «قازاق شەجىرەسىنىڭ تۇپكى ءمانىن ۇمىتپايىق. الىپ داراقتىڭ بۇتاقتارى سەكىلدى, كۇللى رۋلاردىڭ ءتۇبىن قۋا كەلگەندە بارلىعى ءبىر عانا ۇلى تامىرعا, قازاق دەگەن ۇلتقا بارىپ تىرەلمەي مە؟», – دەدى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى. شىنىندا دا, جەتى اتانى ءبىلۋ كەرەك, ول تۇقىم تازالىعىن ساق­تاۋ ءۇشىن. ماسەلەن, كارتوپتى ءبىر جەرگە ءۇش جىل قاتارىنان ەكسەڭ, سول جەردىڭ ءونىمى ۇساقتالىپ كەتەدى. سوندىقتان دا, گەنەتيكا ءۇشىن, ارينە, جەتى اتانى بىلگەن ءجون. ءبىز, ەڭ الدىمەن, ءبىرتۇتاس قازاق ەلى, قازاق ەكەن­دىگىمىزدى ۇمىتپاعانىمىز ءجون. بيىلعى جولداۋىندا مەملەكەت باسشىسى قاي شەجىرەنى الىپ قاراساڭ دا ول قازاقتىڭ بىرلىگى مەن تۇتاستىعىن ايگىلەيتىنىن ايتىپ ءوتتى. «بار­لى­عىمىزدىڭ ايتىپ ءجۇر­گەن باتىر بابالارىمىز: قاراساي, بوگەن­باي, قابانباي, ناۋرىزباي, ابىلقايىر, ابىلاي – بۇلار بارشا قازاققا ورتاق جانە شەجىرە بۇلارعا كەلىپ تىرەل­مەيدى. شەجىرەنى ارى قاراي جۇرگىزەيىك, سوندا بارىپ, تۇبىمىزدە ءبارىمىز قانىمىز ءبىر قازاقتىڭ بالاسى بولىپ شىعامىز. مەملەكەتتىك كومەك تەك جاعدايى جوق مۇقتاج ادامدارعا عانا بە­رىل­ۋى كەرەك. كەزىندەگى اۋىل, دالا قا­زاقتارى بۇگىنگى جاھاندانۋ زامانىندا وتىرىقشى قالا قازاقتارىنا اينالدى. نارىقتىڭ تالابى سول, اركىم جانتالاسا ەڭبەك ەتۋ كەرەك. ەڭبەك ءونىمدى بولۋ ءۇشىن, ادام با­لا­سى ءبىلىمدى, پاراساتتى ءارى مادەنيەتتى بولعان ءجون. قازاقستان يننوۆاتسيالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم الۋ, ەڭبەك ەتۋ جانە رۋحاني ىزگىلىكتى, ادەپتى بولۋ باستى جولعا قويىلعان. پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ  «ۇلت جوسپارى – قازاق­ستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» ماقالا­سىنىڭ قۇندىلىعى سول, ءار ادامدى تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋعا جول اشقاندىعى, ەل ساناسىنا سىلكىنىس تۋعىزعاندىعى, كەلەشەككە دەگەن سە­نىمدى نىعايتقاندىعى دەر ەدىم. نادىربەك ءاپسالياموۆ, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ  دوكتورى, پروفەسسور, قازاقستان يننوۆاتسيالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى. سەمەي.