ەل يەسى, جەر كيەسى - ءپىر بەكەت!

بەكەت اتا مىرزاعۇل ۇلىنىڭ 260 جىلدىق مەرەيتويى ماڭعىستاۋ جەرىندە حالىقتى ادامگەرشىلىككە, بەرەكە-بىرلىككە شاقىرعان شاپاعاتتى يگى شارا رەتىندە اتالىپ ءوتتى. تۇلعاعا تاعزىم ارۋاقتى اۋليە, قول باستاعان ءباھادۇر, اعار­تۋشى ابىز, ەجەلگى ونەردى جارقىراتا جاڭارتقان ساۋلەتشى بەكەت اتا ۇلى دا تا­ري­حي تۇلعا. حالىق اراسىنداعى “مەدينەدە – مۇحاممەد, ءتۇر­كىستاندا – قوجا احمەت, ماڭ­عىستاۋدا – ءپىر بەكەت” دەگەن قاناتتى ءسوز اتا تۇل­عاسىن ايقىنداپ تۇر ەمەس پە؟ حالىق جازۋ­شىسى ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ سوزىمەن ايتساق, بەكەت اتامىز السىزگە مەدەت, كۇشتىگە ايبار, زارىققانعا جەبەۋ, تارىققانعا دەمەۋ, اسقانعا توسقان, ساسقانعا سايا, ۇرپاققا ۇستاز, ۇلىسقا ۇران, ەل يەسى, جەر كيەسى. اتا رۋحىن قاستەرلەۋ ءراسىمى الماتى, وڭ­تۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا باستالدى. وتكەن اپتادا ءپىر اتا ومىرگە كەلىپ, تۇلەپ ۇشقان اتىراۋ وبلىسىنداعى قاسيەتتى كەڭ جىلىوي وڭىرىندەگى اقمەشىتتە اس بەرىلدى. ال ماڭ­­عىستاۋداعى مەرەيتوي ەرەكشە ەستە قالارلىقتاي وقيعالارمەن باستالدى. اتا ارۋاعىن قاستەرلەۋشى حالىق ءۇشىن جاقسى جاعداي جاسالدى. بابا ماڭگى تىنىستاپ جاتقان وعىلاندىعا باراتىن “قىزىلساي-شوپان اتا- وعىلاندى” اۆتوموبيل جو­لى­نىڭ قۇرىلىسى ءتورت جىلدا ەمەس ەكى جىلدا پاي­دالانۋعا تاپسىرىلدى. ءپىر اتا شاپا­عا­تىمەن حالىقتىڭ ىنتا-جىگەرىمەن تەز اياقتالعان بۇل داڭعىل رەسمي تۇردە “اتا جولى” دەپ اتالاتىن بولدى. ەرتەسىنە قازاقستاننىڭ بارلىق وبلىس­تا­رىنان, رەسەيدەن, تۇركيادان, وزبەكستاننان, باسقا دا مۇسىلمان الەمى ەلدەرىنەن كەلگەن 500-دەن استام سىيلى قوناقتار بەلگىلى عالىمدار, مادەنيەت-ونەر قايراتكەرلەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, پرەزيدەنت اكىم­شى­لىگى مەن پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى, ءپىر اتا شاپاعاتىن كورگەن جۇزدەگەن ادامدار وعىلاندىعا جول تارتتى. ولار الدىمەن شوپان اتا جەر استى مەشىتىنە توقتاپ, قۇران باعىشتادى. ول مەشىتتەگى رەستاۆراتسيالىق جۇمىستاردىڭ ءجۇرۋ بارىسىن كوردى. وعىلاندىداعى “بەكەت اتا” مەشىتىنىڭ ەرەكشە ورنالاسۋ ارحيتەك­تۋ­را­سىمەن جانە تاريحي-مادەني قۇن­دى­لىق­تارىن كورىپ, بەكەت اتا ارۋاعىنا زيارات ەتىپ, قۇران باعىشتادى. وسى ساپاردا ءپىر اتانىڭ تۇركىمەنستاننان, الماتىدان, شىمكەنتتەن كەلگەن ۇرپاقتارى مەن اتانىڭ ۇلى ۇستازى باقىرجاننىڭ ۇرپاعى ن.راجاپباي ۇلىنىڭ حيۋادان كەلىپ بىرگە ءجۇرۋى ەرەكشە اسەرلى بولدى. كەلەسى كۇنى اقتاۋدا ماڭعىستاۋ وبلى­سى­نىڭ اكىمدىگى, “نۇر وتان” حدپ وبلىستىق فيليالى جانە ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپي مەم­لەكەتتىك تەح­نولوگيالار جانە ينجي­ني­رينگ ۋنيۆەرسي­تە­تىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن “بەكەت اتا تاعىلىمى” اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا اشىلدى. كونفەرەنتسيا ماقساتى – ءپىر اتانىڭ 260 جىلدىعىنا وراي الەمدە ورىن الىپ وتىرعان كەزەك كۇتتىرمەس عالامدىق ماسەلەلەردى عالىم-تەولوگتاردىڭ, ساياسات­تا­نۋ­شىلار مەن فيلو­سوفتاردىڭ, ءدىنتانۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن حالىقارالىق دەڭگەيدە بىرلەسە وتىرىپ تالقىلاۋ, وي-پىكىر الىسۋ بولدى. كونفەرەنتسيا قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مەرەيتويعا قاتىسۋشىلارعا ارناعان قۇتتىقتاۋ حاتىمەن باستالدى. قۇتتىقتاۋدى پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ ىشكى ساياسات ءبولى­مىنىڭ مەڭگەرۋشىسى دارحان مىڭباي وقىدى. “اعارتۋشى ءارى رۋحانيات ابىزى ءپىر بەكەت اتا مىرزاعۇل ۇلىنىڭ 260 جىلدىق مە­رەيتويى قۇتتى بولسىن. بەكەت اتا عيبراتتى عۇمىر كەشكەن, ەل اراسىندا اۋليە اتانعان تاريحي تۇلعا ەكەنى ايان. ول حالقىمىزعا جالپىادام­زاتتىق رۋحاني قۇندىلىقتاردى تاراتىپ, ىزگىلىك ءدانىن سەپتى. يماندىلىقتىڭ ۇستىنىنا اينالعان بەكەت اتانىڭ رۋحاني مۇرالارى ءاردايىم جاس ۇرپاققا ۇلاعات بولىپ كەلەدى. اعارتۋشىنىڭ ارتىندا قالعان اسىل مۇرالارىن جيناقتاپ, زەرتتەۋ مەن زەردەلەۋ ۋاقىت ەنشىسىندە. ۇلى بابانىڭ مۇراسى دا, مۇراتى دا ارقاشان ەلدىڭ رۋحاني ءوسىپ-تولىسۋىنا قىزمەت ەتە بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن. وسى مەرەيتوي اياسىندا وتەتىن تاعىلىمدى شا­رالاردىڭ بارشاسى جاستاردى ەل­جان­دى­لىققا, وتانسۇيگىشتىك پەن پاتريوتيزمگە تاربيەلەۋگە سەپتەسەدى دەپ بىلەمىن. بەكەت اتانىڭ ەلدىك ۇستانىمداردى ۇلىق­تاي­تىن ىزگىلىكتى وسيەتتەرى ءاردايىم حال­قىمىزدىڭ رۋحاني قاجەتىنە جاراي بەرسىن!” قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. كونفەرەنتسيادا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ “ۇرپاققا ۇران بولعان ءپىر بەكەت” اتتى بايانداما جاسادى. ول ءوز ءسوزىن ەلباسىنا ءپىر اتانىڭ مە­رەي­تويىنا وراي جولداعان قۇتتىقتاۋى مەن وسىناۋ ءىس-شارالارعا كورسەتىپ وتىرعان قول­داۋى ءۇشىن ماڭعىستاۋلىقتار اتىنان العىس سەزىمىن بىلدىرۋىمەن باستادى. ودان سوڭ ەل­باسىنىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ءتا­ۋەلسىزدىگىمىز تۇعىرلانىپ, ەلدىگىمىز ەستيا­ر­لا­نىپ, قادامىمىز قارىشتالا ءتۇسىپ كەلە­شەگىمىزدىڭ كەمەلدەنۋدە ەكەندىگىنە توقتالدى. وسىنداي ساتتە ۇلتىن ۇيىتىپ, جۇمىلتىپ, جاماعاتىن اق جولعا باستار, نۇسقاعانى ايقىن باعىت ارۋاقتى تۇلعالاردىڭ رۋح ءپىرا­دارلارى – قاسيەتتى بابالاردىڭ ورنى ەرەكشە دەي كەلە بەكەت اتانىڭ تاريحي تۇلعاسىن جان-جاقتى اڭگىمەلەدى. ودان سوڭ قازاقستان مۇ­سىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي, شەيح ءابساتتار قاجى دەربىسالى قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى. جينالعاندار في­لو­سوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پرو­فەس­سور يمام ۆالەريا پوروحوۆانىڭ “يسلام ءدىنىنىڭ ىزگىلىكتى ماقساتتارى”, ايگىلى اكادەميك, نۇر مۇباراك ەگيپەت يسلام مادەنيەتى ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ رەكتورى ماحمۇد فاھمي حيزا­جي­دىڭ “يسلامداعى سوپىلىق”, حيۋاداعى “يمان قالا” مۇراجاي قورىعىنىڭ عىلىمي-حاتشىسى كاميلجان قۇدايبەرگەنوۆتىڭ “شەر­عازى حاننىڭ “عالىمدار ءۇنى” مەدرە­سە­سىنىڭ ورتالىق ازيا عىلىمى مەن مادەنيەتىنىڭ دامۋىنا تيگىزگەن ىقپالى”, تاعى باسقا دا 40-قا جۋىق باياندامالار تىڭدالدى. ولاردا بەكەت اتانىڭ ءدىني جانە عىلىمي قىزمەتىنىڭ ءمان-ماڭىزى, قۇندىلىعى تۋرالى ناقتى دە­رەكتەرگە نەگىزدەلگەن اسەرلى اڭگىمەلەر ءور­بىدى. وندا ءپىر اتانىڭ تاريحتاعى الار ورنى, مۇسىلمان ءىلىمىن تاراتۋداعى ولشەۋسىز ەڭبەگى, كوك اساعا بايلانىستى قۇپيا سىرلار, اتا تۋرالى اڭىزدار, شەجىرەلەر, ولەڭ-جىرلار جاي­لى دا تىڭ دەرەكتەر, تاريحي دا تاعى­لىمدى وي-پىكىرلەر ايتىلدى. كەزەك كۇتتىرمەي قولعا الاتىن جۇمىستار دا بار ەكەندىگى تىلگە تيەك بولدى. ايتىلعان اڭگىمە, ۇسىنىس-پىكىر­لەر اياقسىز قالماۋى ءۇشىن كونفەرەنتسياعا كەلىپ تۇسكەن ەڭبەكتەر ەكشەلىپ, جەكە كىتاپ بولىپ شىعاتىندىعى دا قۇپتارلىق دەۋگە بولادى. بەس جۇلدىزدى “نۇر پلازا” قوناق ءۇيىنىڭ كەڭ زالىنا ورنالاستىرىلعان “بابالار مۇراسى” اتتى تاريحي-مادەني جانە كىتاپ كور­مەسىن تاماشالاۋشىلار ءبىراز تاريحي قۇن­دىلىقتاردى قىزىعا قارادى. وسى تۇستا ەرەكشە ايتا كەتەرلىك جاعداي, اتا تويىنا جينالعانداردىڭ نازارىنا ءپىر اتانىڭ ءوزى ۇستاعان اسا تاياعىن ونىڭ ۇرپاقتارى – اقتوبە وبلىسىنىڭ قوبدا اۋدانىنداعى جيرەنقوپا اۋىلىنان تۇرسىنعالي ناكەشوۆ, ال اتانىڭ حيۋاداعى ۇستازى بولعان باقىرجان قوجانىڭ وعىلاندىعا تۇسكەن اسا تاياعىن تۇركىمەن­ستان­نىڭ بايرامالى قالاسىنان بەردىحان اياپ­بەرگەن ۇلى اكەلىپ كورمەگە قويىپتى. سون­داي-اق وسى جەردەن ءپىر اتانىڭ قاتارى, دوس-جولداسى بولعان تولەباي اتتى بابامىزدىڭ كە­لىنى, بۇل كۇندەرى بەينەۋ اۋدانىنىڭ بو­رانقۇل اۋىلىندا تۇراتىن ايسۇلۋ تاڭ­باەۆا اتانىڭ شاپانىن اكەلىپتى. اڭگىمە اراسىندا:  ارۋاعىڭنان اينالايىن اتانىڭ توزا باستاعان ەسكى شاپانىنىڭ ءوزى قاتتى اۋىرعان اۋىلداستارىما قۋات بەرىپ, سىر­قات­تارىنان جازىلىپ كەتۋلەرىنە كومەكتەسىپ ءجۇر. سون­دىقتان دا ءالى دە قاستەرلەپ, ونى كوزدىڭ قا­راشىعىنداي ساقتايمىن دەيدى ول. وسى جەردە بىزدەر حالىق قاستەرلەپ, قادىر تۇتاتىن وعى­لاندىعا تۇسكەن اتانىڭ اسا تاياعى ەندى ماڭعىستاۋ جەرىندە بولاتىندىعىن بىلدىك. ياعني, ونى بايرامالىدان الىپ كەلگەن اتا ۇرپاعى بەردىحان اياپبەرگەن ۇلىنا وبلىستىڭ, مۇنايلى اۋدانىنىڭ باسشىلارى كومەگىمەن قۇرىلىسى وسى مەرەيتوي كەزىندە باستالعان “باتىر” اۋىلىنان جەر تەلىمى بەرىلىپتى. امانشىلىق بولسا بەردىحان باۋىرىمىز ەندى تۋعان توپىراققا ورالىپ, ماڭعىستاۋ جەرىندە تۇرۋعا شەشىم العاندىعىن ايتتى. ءپىر اتانىڭ مەرەيتويى حالىقتىڭ, ەلدىڭ ەڭسەسىن كوتەرە تۇسەتىندەي وقيعالارعا تولى بول­عان­دىعىن ايتۋ ابزال. ولاي دەيتىنىمىز, اتانىڭ تۋعانىنا 260 جىل تولۋى اياسىندا بىرنەشە قۇرىلىس نىساندارىنىڭ ىرگەتاستارى قالاندى. سونىڭ العاشقىسى تاۋەلسىزدىك العان جىلدار ىشىندە ەلىمىزدە العاش اشىلعان مۇنايلى اۋدانىنىڭ ورتالىعى “باتىر” اتتى اۋىلدىڭ ىرگەتاسىن قالاۋ ءراسىمى بولدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قولداۋىمەن شاڭىراق كوتەرگەن اۋدان تۇرعىندارىنىڭ 70 پايىزى ورالماندار. بۇل ءوڭىر حالقى ءتورت جىلدا ءۇش ەسە ءوستى. تۇرعىندار تۇگەلدەي دەرلىك “كوگىلدىر وتىن” پايدالانىپ, مادەني-تۇرمىستىق نىساندار كوپتەپ سالىنۋدا. وسى اۋدانداعى ەرەكشە ءساندى ەتىپ سالىنعان ورتا مەكتەپ وتكەن جىلى ەلباسىنىڭ قاتىسۋىمەن پايدالانۋعا بەرىلدى. ەندى ىرگەتاسى قالانعان اۋىلدا وسى جىلدىڭ وزىندە “نۇرلى كوش” باعدارلاماسىنا وراي 74 تۇرعىن ءۇي مەن ورتا مەكتەپتىڭ, بالالار باقشاسىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ كوزدەلىپتى. ال كەشكىلىك اسەم اقتاۋ اسپانىن ءان-كۇي كەرنەدى. “اقتاۋ-سيتي” جوباسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەگى بولىپ سانالاتىن “اققۋ” اتتى شاعىن اۋداننىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جينالعاندار الدىندا “كاسپي” اكك باسقارما توراعاسى ا.نۇرعاليەۆ مەگاجوبانىڭ كەلەشەگى جايلى باياندادى. اسەم قالانىڭ ەكىنشى تىنىسى سا­نالاتىن شاعىن اۋداندا 2800 وتباسى تۇرعىن ءۇي­مەن قامتىلادى. سونىمەن قاتار الەۋ­مەتتىك نىساندار اكىمشىلىك عيماراتتار مەن بيزنەس ورتالىقتار بوي كوتەرەدى. وسى جانە دە باسقا نىسانداردىڭ يگىلىكتى ءىس-شارا­لاردىڭ ءپىر بەكەت اتانىڭ 260 جىلدىق مە­رەيتويى اياسىندا باستالۋىن جاقسىلىققا, ساتتىلىككە جورىدىق. ءپىر اتانىڭ مەرەيتويى ءۇشىنشى كۇنى “وتپان تاۋ” تاريحي-مادەني كەشەنىنىڭ “اقساراي” پاۆيلونىنداعى مۇراجايدىڭ سالتاناتتى اشىلۋىمەن باستالدى. وسى پاۆيلوندا وبلىس اكىمى جانىنداعى تاريحي-مادەني مۇرالاردى قورعاۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى عىلىمي-ادىستەمەلىك كەڭەس ءوتتى. وندا بەكەت اتاعا بايلانىستى ەسكەرتكىشتەردى ساقتاۋ, زەرتتەۋ, پايدالانۋ, ناسيحاتتاۋ جايلى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى. وعان كەڭەستىڭ تۇراقتى مۇشەلەرىمەن قاتار اتا مەرەي­تويىنا ارنايى شاقىرىلعان قازاقستان, رەسەي, وزبەكستان ەلدەرىنىڭ بەلگىلى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرلەرى, ايگىلى عا­لىمدار قاتىستى. “وتپان تاۋ” باۋىرىنا ءپىر اتانىڭ 260 جىلدىق مەرەيتويىنا ارناپ 300 اق بوز ءۇي تىگىلدى. ولار قاتارلاستىرىلا التىن ايشىقتاي دوڭگەلەنە ورنالاستى. كيىز ۇيلەر قالاشىعىنىڭ باس ساحناسىندا وبلىستىق فولكلورلىق ساز فەستيۆالى ءوتتى. ودان سوڭ “جەتى اققۋ – جەتى جۇرتقا جەتكەن كيە” اتتى تەاترلاندىرىلعان قويىلىم كورسەتىلدى. اۋىل سىرتىندا 200-دەي سايگ ۇلىك قاتىسقان وشاق بايگە, تاي جارىس, جورعا جارىس, الامان بايگە ءوتىپ, جۇلدەلى ورىن العاندارعا ونعا جۋىق جەڭىل اۆتوكولىك بەرىلدى. سپورت جارىستارى دا ويداعىداي ۇيىمداستىرىلدى. وبلىستىڭ بارلىق اۋدان-قالالارىنىڭ كوركەمونەر­پاز­دارى مەن ارنايى شاقىرىلعان ونەر جۇل­دىز­دارى كونتسەرت قويىپ, اقىندار ولەڭدەرىن وقىدى. ۇرپاقتارى ءپىر اتا رۋحىن اسقاقتاتا ءتۇسىپ ىستىق ىقىلاس, شەكسىز سىي-قۇرمەتتەرىن ءبىلدىردى. ءسويتىپ ارۋاقتى اتانىڭ بارشانى ىزگىلىككە, يماندىلىققا, باۋىرمالدىلىق پەن بىرلىككە, پاراسات پەن پايىمدىلىققا شاقىرعان ومىرشەڭ وسيەتتەرى كەيىنگى ۇرپاققا ۇلاعات بولىپ, ەلدى ۇيىتىپ, حالىقتاردى قاۋىمداستىرىپ كەلە جاتقاندىعىنىڭ تاعى بار جارقىن دالەلىن كورگەندەي بولدىق. وسى تۇستا اتاعا بايلانىستى زەرتتەۋ جانە ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى تۋرالى ايتقاندا مەرەيتوي الدىندا ءبىراز جۇمىستار ىستەلگەنى كوڭىلگە قونادى. اتانىڭ وعىلاندىداعى, بەينەۋدەگى مە­شىت­تەرى جوندەۋدەن ءوتتى. يسلام قاجى مىرزا­بەك ۇلىنىڭ ءپىر بەكەت اتانىڭ ءومىرى, تاعى­لىم­دىق تىرشىلىگى تۇرعىسىنان جۇرتشىلىقتى يماندىلىققا, ادامگەرشىلىككە تاربيەلەۋ تۇرعىسىنداعى ماتەريالداردى جيناقتاعان 727 بەتتىك كىتابى 4 مىڭ دانامەن شىقتى. “قازاقستان-اقتاۋ” تەلەارناسىنىڭ ۇجىمى, بەلگىلى تەلەجۋرناليست قوجا-احمەت دەمەۋ­بەرگەن ۇلى وسى جىلدىڭ باسىنان بەرى ءپىر اتانىڭ ۇرپاقتارى, اتا تۋرالى اڭىزدار, اتا شاپاعاتى تيگەندەر, اتانىڭ جەر استى مەشىتتەرى, تاعى دا باسقا تاقىرىپتاردى قام­تىعان 20 تەلەحابار جاساپتى. ول ءۇشىن ءتۇ­سىرۋشى توپ قازاقستاندا عانا ەمەس, ورتالىق ازيا ەلدەرىندە دە بولعان. سونىڭ ءناتي­جەسىندە كورەرمەندەر اتانىڭ اسا تاياقتارى, شاپانى, ءۇيى­نىڭ ماڭدايشاسى, ت.ب. قۇندى ءجا­دى­گەر­لەرىمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك الدى. ءپىر اتا­نىڭ سان-قىرلى كەرەمەتتەي قاسيەتتەرىنە قانىعا ءتۇستى. بۇل ايتقاندارىمىزعا باسقا دا كى­تاپتار, ءان-كۇيلەر, “وعىلاندى بوياۋلارى” تاقىرى­بىن­داعى سۋرەتشىلەر بايقاۋىنا تۇسكەن قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ ەڭبەگىن قوسۋعا بولادى. جانە دە بۇل ءۇردىس جالعاسا بەرەدى. ويتكەنى بەكەت اتامىز حال­قىنىڭ ەل يەسى, جەر كيەسى, ۇلىستىڭ ۇرانىنا اينالعان ۇلى تۇلعا. سوندىقتان بولار الەمنىڭ ءار تۇك­پىرىنەن دەرلىك جينالعان جاماعاتتىڭ ءبارى دە: “جار بولا كور, بەكەت اتا, ءپىر اتا”, – دەپ تارقاستى. شارافاددين ءامىر, جولامان بوشالاق. ____________________ سۋرەتتەردى تۇسىرگەن سەرىك مايەمەروۆ. * * * ءپىر بەكەت اتامىز ەلىنىڭ جەل جاقتاعى پاناسى, ىق جاقتاعى ساياسى بولا ءبىلدى. حالىقتى بەرەكە بىرلىككە, ىنتىماققا شاقىرىپ, ادىلەتتىلىكتى مۇرات ەتتى. ادالدىقتان اسقان قۇدىرەتتىلىكتىڭ, ادىلەتتىكتەن اسقان اۋليەلىكتىڭ بولۋى مۇمكىن بە؟ مەيىرىمنەن اسقان كيە, پاراساتتان اسقان قاسيەت بولۋشى ما ەدى؟! ەندەشە, سونداي اسىل پەرزەنت تابا العان, تاۋىپ قانا قويماي, اسىلدىعى مەن ابزالدىعىنا بولا ءوز پەرزەنتىن ءوزى ءپىر تۇتقان حالقىڭنان قالاي اينالماسسىڭ! ولاي بولسا اسقاق جۇرتىنىڭ اقار-شاقار شىڭ باسىنداي تاكاپپار جۇرەگىنەن ماڭگىلىك ءجاننات تاپقان ءپىر اتاعا قانشا تاعزىم قىلساڭ دا, ارتىق ەمەس دەپ بىلەمىز. ءابىش كەكىلباي ۇلى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, حالىق جازۋشىسى. * * * جاراتۋشىنىڭ سوڭعى جازباسى نەگىزىندە دۇنيەگە كەلگەن ءدىن – يسلام ءدىنى. باسقا دىندەردەن ايىرماشىلىعى بۇل انىقتاۋىشتىڭ اتاۋ, ياعني, ءوزىن جارىققا شىعارعان پايعامباردىڭ اتىمەن اتالماعان: بۋددا – بۋدديزم, يۋدا – يۋدايزم, يسۋس – حريستوس – حريستياندىق ءدىن. يسلام ءسوزىنىڭ نەگىزىندەگى سلم (سا-لي-ما) ءتۇبىرى بەيبىتشىلىك, قاۋىپسىزدىك, قۇتقارۋ, سانا مەن ءتاننىڭ ساۋلىعى, يگىلىك پەن ىرىس-بەرەكەدەن باستاپ جۇرەكتىڭ تازالىعى مەن جاقسى تالعامعا دەيىنگى ماڭىزدىلىقتاردىڭ كەشەنىن قۇرايدى. ءتاڭىرىنىڭ سوڭعى جازباسى – قاسيەتتى قۇراندا جيناقتالعان, تىيىم سالىنعان نورماتيۆتەردىڭ تەڭدەسسىز دانالىعى – ءوزىنىڭ يدەولوگياسىمەن ەرەكشەلەنەدى. ونىڭ شەكسىزدىگىن دالەلدەۋ ءۇشىن ونىمەن ءومىر ءسۇرىپ جۇمىس جاساۋ جەتكىلىكتى. حح عاسىردىڭ ادامدارىنىڭ اقىل-ويى مەن جۇرەگىن باۋراپ الۋ ءۇشىن قارۋدىڭ جانە كۇشتەۋدىڭ قاجەتى جوق. تەك قانا جاراتۋشى ەركىنىڭ دامۋ فاكتورى تالاپ ەتەتىن نارسە – بۇل زاماناۋي دامۋ تالاپتارىنىڭ وسى جازبانىڭ نەگىزىن قۇرايتىن ەرەجەلەرىمەن قيىسۋى. وسى رەتتە مەن بەكەت اتانىڭ 260 جىلدىعىنا قاتىستى ءوتىپ جاتقان مىنا ۇلان-اسىر توي ءۇشىن بۇكىل حالىققا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. ونى ۇيىمداستىرۋشىلارعا العىسىم زور. يمام ۆالەريا پوروحوۆا, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى,  پروفەسسور.