ءورت قاۋىپسىزدىگى شارالارى كۇشەيتىلە تۇسپەك

كەشە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن سەلەكتورلىق كەڭەستە ەلىمىزدىڭ ورماندى-دالالى القاپتارىندا ءورت قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى قارالدى. وسى بويىنشا بايانداما جاسا­عان توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى­نىڭ ورىنباسارى ۆالەري پەتروۆ قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى ءورت قاۋ­ىپسىزدىگى جاعدايى كۇردەلى كۇيىندە ەكەندىگىن جەتكىزدى. وعان بيىلعى جاز­دىڭ ىستىق جانە قۇرعاقشى­لىق­تى بولۋى ۇلكەن اسەر ەتۋدە. ۆي­تسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ءۇستى­مىز­دەگى جىلدىڭ 7 ايىنىڭ ىشىندە ەلى­مىزدە 363 ءورت وقيعاسى تىركەلگەن. ونىڭ 12-ءسى ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋ­ماقتاردا, 243-ءى جەرگىلىكتى ور­گان­داردىڭ قاراۋىنداعى دالالىق اۋ­ماق­تاردا بولعان. ءورت 4 مىڭ گەكتار جەردى شارپىعان. 35 ميلليون تەڭ­گەنىڭ زارداپتارىنا ۇرىندىرعان. ءورت شىعۋ وقيعالارىنىڭ سانى بىل­­تىرعى جىلدىڭ وسى مەرزىمىن­دەگى كورسەتكىشتەن 10 پايىزعا ازايا تۇسكەنىمەن, ءورتتىڭ تارالۋ اۋقىمى 19 پايىزعا كوبەيگەن. سينوپتيكتەردىڭ بولجامىنا قاراعاندا, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ تا­مىز-قىركۇيەك ايلارى قۇرعاقشى­لىق جاعدايىندا وتپەك. دەمەك, وسى ۋاقىت ارالىعىندا ءورت قاۋىپسىزدىگى ءما­سەلەسى بارىنشا قاراستىرىلۋى كە­رەك. وكىنىشكە وراي, كوپتەگەن وب­لىستاردا بۇعان سايما-ساي ازىرلىك­تەر جاسالىنعان جوق. ماسەلەن, اقتوبە, الماتى, شىعىس قازاق­ستان, قاراعاندى, پاۆلودار, وڭ­تۇس­تىك قازاقستان وبلىستارى ءورت ءسون­دىرۋگە قاتىستى جالپى جيىنى 43 ميلليون تەڭگەنىڭ تەحنيكالارىن ساتىپ الۋدى جوسپارلاسا, قالعان وبلىستار بۇل ماسەلەگە ءمان بەر­مەگەن بولىپ شىقتى. ۆالەري پەتروۆ قازىرگى كۇنى قول­دانىستاعى ءورت ءسوندىرۋ تەحني­كا­­لارىنىڭ كوپشىلىگى ەسكىرگەندىگىن, ولار­دىڭ كوبى 70-80 جىلدارى شى­عا­رىلعاندىعىن ايتىپ ءوتتى. سون­دىقتان ەڭ الدىمەن ءورتتىڭ الدىن الۋ شارالارىن مەيلىنشە قاتايتا تۇسكەن ءجون. ءورت قاۋپى بارىنشا ساق­تالىپ وتىرعان تامىز-قىركۇيەك ايلارىندا حالىقتىڭ ورمانعا با­رىپ دەم الۋىن شەكتەي ءتۇسۋ قاجەت. سونىمەن قاتار ورمان شارۋاشى­لىق­تارى كۇزەت شارالارىن مەي­لىن­شە كۇشەيتۋى, قاجەتتى تەحنيكالاردى جانار-جاعارمايمەن تولىق قامتىپ, ولاردى سايما-ساي ازىرلىككە قوي­عانى ورىندى. اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترلى­گى­نىڭ جاۋاپتى حاتشىسى ەۆگەني امان مينيسترلىككە قارايتىن ەرەك­شە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردا, ۇلتتىق پاركتەر مەن قورىقتاردا ءورت قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءجونىن­دەگى اتقارىلىپ جاتقان شارالارعا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قاۋىپ­سىزدىك شارالارىن كۇشەيتۋ ءۇشىن 109 ءورت ءسوندىرۋ ماشينەسىن قوسىمشا ساتىپ الۋ قاجەت. كۇزەت شارالارىن كۇندىز-ءتۇنى ۇيىمداستىرۋ قولعا الى­نۋدا. سونىمەن قاتار ءورت قاۋ­ىپسىزدىگىن ۇشاقتار ارقىلى باقى­لاۋدىڭ ءتيىمدى ەكەندىگى كورىنىپ وتىر. سوندىقتان ءورت ءسوندىرۋ قى­ز­­مەتىنىڭ ۇشاقتار پاركىن نىعايتا ءتۇسۋ ورىندى بولار ەدى. كولىك جانە كوممۋنيكاتسيالار مي­نيسترلىگىنىڭ اقپاراتتارىنا قا­راعاندا تەمىر جولدار مەن اۆتو­جول­داردىڭ بويىندا قورعاۋ بەل­دەۋى رەتىندە ورنالاستىرىلعان اعاش­تار­دىڭ ءورت قاۋىپسىزدىگىن قام­تاماسىز ەتۋ ءۇشىن ناقتى شارالار جۇزەگە اسىرىلعان. بۇگىنگى كۇنى قاۋىپسىز­دىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 8 ءورت ءسون­دىرۋ پويىزى قىزمەت ەتۋدە. اۆتو­­جولداردىڭ بويىنداعى 32 مىڭ قۋراعان اعاش كەسىلىپ الىنعان. اتالعان ماسەلە بويىنشا ينتە­راك­تيۆتى بايلانىس ارقىلى بارلىق وبلىستار باسشىلارى پرەمەر-ءمينيستردىڭ الدىندا ەسەپ بەردى. ماسەلەنى قورىتىندىلاعان كا­رىم ءماسىموۆ رەسپۋبليكادا جانە وب­لىستاردا ءورت قاۋىپسىزدىگىن قامتا­ماسىز ەتۋ شارالارىمەن شۇعىلدا­نا­تىن شتابتار قۇرۋ تۋرالى تاپ­سىر­­ما بەردى. رەسپۋبليكالىق شتاب­تى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆ باسقاراتىن بولدى. ۇكىمەت باسشىسى قازىرگى كۇنى ءورت ءسوندىرۋ ىسىمەن بەلسەنە شۇعىلدانىپ جاتقان رەسەيدىڭ تاجىريبەسىن زەرت­تەپ, ونىڭ وڭدى جاقتارىن جەدەل­دە­تىپ ەنگىزۋ قاجەتتىگىن ايتتى. سۇڭعات ءالىپباي.