ورازا قابىل بولسىن!
قۇرمەتتى مۇسىلمان باۋىرلار, وتانداستار!
Cاعىنا كۇتىپ, قيماي قوشتاساتىن, قۇران كارىمنىڭ اسىل اياتتارى تۇسە باستاعان مۇسىلمان جۇرتشىلىعىنىڭ قاسيەتتى ايى رامازانعا دا جەتتىك. رامازان – اللا تاعالانىڭ مەيىرىم نۇرى جاۋاتىن, شاراپاتى مول, ىزگى نيەتتى ىسكە ساۋابى كوپ, جىل ون ەكى ايدىڭ ەڭ قادىرلىسى. بۇل ايدا اللانىڭ راحىمىنان ءۇمىت ەتە وتىرىپ ورازا ۇستاپ, قۇلشىلىق جاساعان ادامنىڭ تاۋبەسى قابىل بولىپ, جاپىراقتارى ءتوگىلگەن كۇزگى اعاشتاي كۇنالارىنان ارىلادى. تاڭنىڭ اتىسى, كەشتىڭ باتىسىنا دەيىن ءنار تاتپاي عانا قويماي, مۇنىمەن قوسا ءتۇرلى جاماندىقتاردان بويىن اۋلاق ۇستاۋ – ءناپسىنى تاربيەلەۋدىڭ ۇلكەن مەكتەبى ەكەنى داۋسىز. ال كۇنى بويعى ناپسىمەن ارپالىسقان كۇرەستىڭ ەسەسىنە كەشكە ءسىزدى مول ساۋاپ, ەرەكشە ءلاززاتتى ساتتەردىڭ كۇتىپ تۇرۋى ءوز الدىنا ءبىر عانيبەت. ورازا ۇستاۋ – قۇران كارىمدە جانە پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) حاديس شارىپتەرىندە ناقتى بەكىتىلگەن بەس پارىزدىڭ ءبىرى. قۇراندا: “ەي, يمان كەلتىرگەندەر! سەندەردەن بۇرىنعىلارعا پارىز ەتىلگەندەي تاقۋالىققا جەتۋلەرىڭ ءۇشىن ورازا ۇستاۋ سەندەرگە دە پارىز ەتىلدى” – دەلىنگەن (“باقارا” سۇرەسى, 183-ايات). پايعامبارىمىز (ساللاللاھۋ ءالايھي ءۋاساللام) ءبىر حاديسىندە اللا تاعالانىڭ بىلاي دەپ بۇيىرعانىن جەتكىزگەن: “ادام بالاسىنىڭ بارلىق امالى ءوزى ءۇشىن ... الايدا ورازانىڭ ءجونى بولەك. ونىڭ قارىمىن تەك مەن بەرەمىن. ويتكەنى ول تەك مەنىڭ رازىلىعىم ءۇشىن ءىشىپ-جەۋدەن باس تارتتى. ورازا ۇستاعان ادامنىڭ ەكى قۋانىشتى ءساتى بار: بىرەۋى اۋىزاشار ۋاقىتى, ەكىنشىسى, اللا تاعالامەن قاۋىشار ءساتى. ورازا ۇستاعان ادامنىڭ اۋزىنان شىققان ءيىس مەن ءۇشىن جۇپار ءيىستى ميسكتەن ارتىق” . ورازا ءبىر جاعىنان ادامنىڭ ءوز-وزىنە ەسەپ بەرۋى ىسپەتتى. ول – ءيلاھي سىرلاردى ءتۇيسىنۋدىڭ قۇتتى كەڭىستىگى. رامازاننىڭ اسپانى قاي كەزدە دە بەرەكەلى اق نوسەرىن توگۋگە دايىن راحىم بۇلتتارىنا تولى. ونىڭ سۇلۋ تامشىلارى كەنەزەسى كەپكەندەردىڭ تاڭدايىن ءجىبىتىپ, ءشولىن باسادى. ورازا – مۇسىلمان ءۇشىن ءۇلكەن سابىر مەكتەبى. سوندىقتان مۇسىلماندار بۇل ايدا ادەپ ءبىلمەس پەندەلەردىڭ وزىنە جاساعان نەبىر وعاش ءىس-ارەكەتتەرىن كورىپ, اشۋ شاقىرار سوزدەرىن ەستىسە دە, جارىلۋعا شاق قالعان ناپسىسىنە “مەن ورازامىن” دەگەن جالعىز اۋىز سوزبەن توقتاۋ سالىپ, سابىرعا شاقىرادى. مۇنداي كۇتپەگەن سوزبەن سوققى العان سول ادەپ بىلمەستەردىڭ ءوزى دە تەرەڭ ويعا شومىپ, ءتاۋباسىنا كەلەدى. بۇل ايدا ءمۇمىن-مۇسىلمانداردىڭ كوزى تەك اقيقاتقا عانا اشىلىپ, قۇلاعى تەك جاقسى ناسيحاتتى عانا تىڭدايدى. ءتىلى بوس سوزدەرگە كۇرمەلەدى دە, نەبىر جاقۇت-مارجان جاقسى سوزدەرگە اعىتىلادى. قولى تەك ادال ۇستاپ, اياعى تەك ساۋاپ ىزدەپ, جاقسىلىققا جۇگىرەدى. مۇنداي جانداردىڭ جادىندا ءاردايىم حاق ەلشىسىنىڭ (س.ع.س.): “كىمدە-كىم جالعان سويلەۋىن قويماسا, جاعىمسىز قىلىقتارىنان تىيىلماسا, اللا تاعالا ونداي ادامنىڭ تەك اۋىز بەكىتكەنىنە مۇقتاج ەمەس”, دەگەن ەسكەرتۋلەرى جاڭعىرىپ تۇرادى. مۇسىلماندىق كۇنتىزبە بويىنشا ءار جىلعى ورازا ونىڭ الدىڭعى جىلعى ورازا ۋاقىتىنان ون, ون ءبىر كۇنگە بۇرىن ۇستالادى. بيىل رامازان ايىنىڭ ءبىرىنشى كۇنى تامىز ايىنىڭ 11-ىنە سايكەس كەلىپ تۇر. ياعني, بۇل جىلعى ورازا كۇندەرى جىلداعىدان اناعۇرلىم ىستىق بولماق. سوندىقتان مۇسىلمان جاماعاتى وزگە جىلداعىلارعا قاراعاندا, كوبىرەك توزىمدىلىك تانىتۋىنا تۋرا كەلەدى. كۇنى بويى اشتىق پەن ءشولدىڭ قيىندىقتارىنا ءتوزىپ, ءتىپتى كۇننىڭ مي قايناتار اپتاپ ىستىعىندا اۋىز بەكىتىپ, شىدايدى. الايدا, اللانىڭ رازىلىعى ءۇشىن ىستىق پەن ءشولدىڭ تاۋقىمەتىن تارتىپ بۇل دۇنيەدە قينالعان ادام و دۇنيەدە شەكسىز راحىمعا بولەنبەك. وسى تۇستا ەلىمىزدەگى كاسىپكەر ازاماتتار مەن مەكەمە باسشىلارىنا بۇكىل قازاقستان مۇسىلماندارىنىڭ اتىنان ءوتىنىش-تىلەگىمىزدى دە جەتكىزگەلى وتىرمىز. اللا ريزالىعى ءۇشىن قاسيەتتى رامازان ايىنىڭ قۇرمەتىنە ەلىمىزدە اي بويى ازىق-ت ۇلىك باعالارىنا, قوناقۇي سياقتى باسقا دا قىزمەت كورسەتۋ ورىندارىنىڭ, ۇشاق, پويىز, باسقا دا كولىك باعالارىنا 10 پايىزدىق جەڭىلدىك جاساۋعا شاقىرامىز. سونداي-اق, بۇل ايدا دۇكەندەردە ىشىمدىكتىڭ بارلىق ءتۇرى ساتىلماسا دەيمىز. ءسوز سوڭىندا, بارلىقتارىڭىزدى قاسيەتتى رامازان ايىنىڭ كەلۋىمەن قۇتتىقتاپ, نيەتتەرىڭىز قابىل بولسىن دەمەكپىز. جۇزدەرىڭىزدەگى نۇر, جۇرەكتەرىڭىزدەگى يمان ارتا بەرسىن. وتانىمىز امان, جۇرتىمىز تىنىش, بارشا قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ىنتىماق-بىرلىگى بەرىك بولعاي! شەيح ءابساتتار قاجى دەربىسالى, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى جانە ورتا ازيا مۇفتيلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي.مەيىرىمدى, راحىمدى اللانىڭ اتىمەن!
رامازان – مۇسىلمانداردىڭ ۇلىق مەرەكەسى
“رامازان – ادامدارعا تۋرا جول نۇسقاۋشى, اق پەن قارانى ايىرۋشى, بەكەم تۇتىناتىن جولباسشى رەتىندە قۇران تۇسىرىلە باستاعان اي. رامازان ايى تۋعانىن كورگەن ادام بىردەن ورازا ۇستايتىن بولسىن. ەگەر بىرەۋلەر اۋرۋ بولىپ, ايتپەسە جولساپاردا جۇرسە, وندا باسقا كۇندەردە وتەسىن. اللا سەندەرگە جەڭىلدىك بولۋىن قالايدى, اۋىرلىق تۇسىرگىسى كەلمەيدى.” (“باقارا” سۇرەسى, 185-ايات) قاسيەتتى رامازان ايىنداعى ورازا ۇستاۋ مەن ناماز وقۋ ۋاقىتىنىڭ كەستەسى (الماتى ۋاقىتى بويىنشا) 2010 جىل – حيجراشا 1431 جىل رامازان اپتا تامىز- تاڭ كۇننىڭ بەسىن ەكىنتى اقشام قۇپتان ايىنىڭ كۇندەرى قىركۇيەك نامازى شىعۋى نامازى نامازى نامازى نامازى رەتى ايى (اۋىز اشار) 1 سارسەنبى 11 4:02 5:53 13:00 17:58 20:05 21:35 2 بەيسەنبى 12 4:06 5:55 12:59 17:56 20:02 21:32 3 جۇما 13 4:08 5:56 12:59 17:55 20:00 21:30 4 سەنبى 14 4:09 5:57 12:59 17:54 19:59 21:29 5 جەكسەنبى 15 4:11 5:58 12:59 17:53 19:58 21:28 6 دۇيسەنبى 16 4:13 5:59 12:59 17:52 19:56 21:26 7 سەيسەنبى 17 4:14 6:00 12:58 17:51 19:54 21:24 8 سارسەنبى 18 4:16 6:02 12:58 17:50 19:53 21:23 9 بەيسەنبى 19 4:17 6:03 12:58 17:49 19:51 21:21 10 جۇما 20 4:19 6:04 12:58 17:48 19:50 21:20 11 سەنبى 21 4:21 6:05 12:57 17:47 19:48 21:18 12 جەكسەنبى 22 4:22 6:06 12:57 17:46 19:47 21:17 13 دۇيسەنبى 23 4:24 6:07 12:57 17:44 19:45 21:15 14 سەيسەنبى 24 4:25 6:08 12:57 17:43 19:43 21:13 15 سارسەنبى 25 4:27 6:09 12:56 17:42 19:42 21:12 16 بەيسەنبى 26 4:29 6:10 12:56 17:41 19:40 21:10 17 جۇما 27 4:30 6:11 12:56 17:40 19:38 21:08 18 سەنبى 28 4:32 6:13 12:56 17:38 19:37 21:07 19 جەكسەنبى 29 4:33 6:14 12:55 17:37 19:35 21:05 20 دۇيسەنبى 30 4:35 6:15 12:55 17:36 19:33 21:03 21 سەيسەنبى 31 4:36 6:16 12:55 17:34 19:32 21:02 22 سارسەنبى 1 4:38 6:17 12:54 17:33 19:30 21:00 23 بەيسەنبى 2 4:38 6:17 12:54 17:33 19:30 21:00 24 جۇما 3 4:41 6:19 12:54 17:30 19:26 20:56 25 سەنبى 4 4:42 6:20 12:53 17:29 19:25 20:55 26 جەكسەنبى 5 4:43 6:21 12:53 17:28 19:23 20:53 27 دۇيسەنبى 6 4:45 6:22 12:53 17:26 19:21 20:51 28 سەيسەنبى 7 4:46 6:24 12:52 17:25 19:19 20:49 29 سارسەنبى 8 4:48 6:25 12:52 17:23 19:18 20:48 ەسكەرتۋ: * بيىل, ياعني 2010 جىلى مۇسىلماندىق اي كۇنتىزبەسى بويىنشا قاسيەتتى رامازان ايى 29 كۇن. 1. قىركۇيەكتىڭ 5-ىنەن 6-نا قاراعان ءتۇن ءلايلاتۋل-قادر, ياعني قاسيەتتى قادىر ءتۇنى. 2. سارەسى ءىشۋ تاڭ نامازىنىڭ كىرۋىنە 10 مينۋت قالعاندا توقتاتىلادى. 3. اۋىزدى اقشام نامازىنىڭ ۋاقىتى بولىسىمەن قۇرمامەن نەمەسە سۋمەن جانە ت.ب. جەمىسپەن دە اشۋعا بولادى. 4. تاراۋيح نامازى قۇپتان نامازىنان كەيىن وقىلادى, ال ءۇتىر-ءۋاجىپ نامازى ەڭ سوڭىنان جاماعاتپەن وقىلادى. 5. ءپىتىر-ساداقانى رامازان ايىنىڭ باسىنان ايت نامازىنا دەيىن بەرۋگە بولادى. ءپىتىر الماتى بويىنشا 100 تەڭگە. 6. 9 قىركۇيەك (بەيسەنبى) كۇنى ورازا ايت مەيرامى باستالادى. ايت نامازى الماتىدا ساعات 7. 00-دە وقىلادى. 7. ورازاعا نيەت: اللا تاعالا ءۇشىن مۇباراك رامازان ايىنىڭ ورازاسىن ۇستاۋعا تاڭنان كۇن باتقانعا دەيىن نيەت ەتتىم. اۋىزاشار دۇعاسى: “جاراتقان يەم سەن ءۇشىن ورازا ۇستادىم, ساعان يمان كەلتىردىم, ساعان تاۋەكەل ەتتىم, سەن بەرگەن ريزىق نەسىبەڭمەن اۋىز اشتىم. ءيا, كەشىرىمدى اللا! مەنىڭ الدىڭعى جانە سوڭعى كۇنا-كەمشىلىكتەرىمدى كەشىرە گور!”قۇرمەتتى مۇسىلمان باۋىرلار!
اللا تاعالا بارىڭىزگە مىقتى دەنساۋلىق, زور كۇش-قۋات بەرسىن, جاساعان عيباداتتارىڭىزدى قابىل ەتسىن! شەيح ءابساتتار قاجى دەربىسالى, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى جانە ورتا ازيا مۇفتيلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي.
